04/10/08, 09u18
Amerikakenner Bart Kerremans (K.U.Leuven) duidt de Amerikaanse presidentsverkiezingen.Het was een grote test voor beide kandidaten, dat grote vicepresidentiële debat van afgelopen nacht. En beiden slaagden ze erin te doen wat ze moesten doen. Joe Biden moest voorkomen dat hij in al zijn passie neerbuigend ten aanzien van de jonge Palin zou overkomen. En dat is behoorlijk gelukt, mede omdat Palin zelf meteen offensief het debat inging. Dat gaf Biden de ruimte om er bij momenten scherp tegenaan te gaan.
Palin moest de sceptici ervan overtuigen dat ze uit het juiste hout is gesneden om het vicepresidentschap aan te kunnen en dat ze meer kan dan alleen maar oneliners op het juiste moment neerzetten. Zeker op binnenlandse thema's deed ze dit ook, vooral naarmate het debat vorderde. Ook moest ze bij het conservatieve deel van de achterban van haar partij opnieuw het vuur doen oplaaien dat eerder reeds bij de bekendmaking van haar kandidatuur hevig had gewoed. Daar slaagde ze bijzonder goed in.
In derde instantie moest ze de kiezer aanspreken die zich aan de keukentafel zorgen maakt over afbetalingen, inkomen en jobzekerheid. Daar kreeg ze met een onverwacht sterke Biden te maken. De gewone Biden, de Biden die als man ook alleenstaande ouder was geweest, de Biden die ooit van Pennsylvania naar Delaware was verhuisd op zoek naar een job.
Door op deze wijze naar voren te komen kon Biden vermijden dat Palin in de strijd om Joe Sixpack (zeg maar 'Jan met de pet') het verschil kon maken. Misschien zelfs integendeel. De eerste peilingen die meteen na het debat wereldkundig werden gemaakt geven immers aan dat Biden wat dit betreft beter presteerde. Waar Palin dan weer voortreffelijk in slaagde, was ervoor te zorgen dat de Republikeinse achterban na een week van demoraliserende ontwikkelingen de adem kan terugvinden. Palin deed dus wat ze moest doen. Ze deed zelfs meer. Ze vaagde het hardnekkige beeld weg dat ze als kandidate weinig voorstelt en niet meer is dan een vat vol oneliners, en dus het beeld dat McCain een slechte keuze zou hebben gemaakt.
Maar als beide running mates deden wat ze moesten doen, wat moesten ze dan doen? Het antwoord is eenvoudig: hun presidentskandidaat op zijn minst geen schade berokkenen en als het kon een duwtje in de rug geven. Want wat niet vergeten mag worden, is dat het hier om een vicepresidentieel, en niet om een presidentieel debat ging. Uiteindelijk zal het op 4 november over Obama en McCain gaan, niet over Biden en Palin.
In die zin leverde Biden Obama een betere dienst dan Palin McCain een dienst bewees, zo geven de eerste opiniepeilingen althans aan. Biden versterkte Obama's argumenten dat hij voor verandering staat door aan te geven wat verandering precies inhoudt, daarin natuurlijk geholpen door de escalerende financiële crisis van de afgelopen weken.
Palin slaagde erin het idee te versterken dat McCain als maverick verandering zou brengen, ook al zat er de afgelopen acht jaar een partijgenoot in het Witte Huis. En ze deed dit bijzonder goed. Maar haar nadruk op de combinatie McCain-Palin als een "team of mavericks" slaagde zodanig dat, zo suggereren de peilingen, haar pogingen om aan te geven wat die verandering zou inhouden, in de schaduw bleven staan. En dat zou wel eens een groot probleem kunnen worden voor McCain en zijn aantrekkingskracht bij kiezers in het politieke centrum. Dat is zeker zo bij dezen die zich aan de keukentafel het hoofd moeten breken over jobzekerheid, inkomen en afbetalingen, een groep waar tot nog toe vooral Obama problemen mee had (terwijl Hillary Clinton er enkele maanden geleden wel goed bij scoorde).
Inderdaad, de afgelopen weken, tijdens de verscheurende debatten over het bail-outplan van 700 miljard dollar, gaf McCain de indruk dat "maverick" gelijkstaat met impulsief. Hij werd er zelfs voor in eigen rangen hard aangepakt. De zin van Palins boodschap, hoe goed die ook werd gebracht, dat zij en McCain vooral mavericks zijn, is dus eigenlijk door de feiten achterhaald en zelfs contraproductief. Drie weken geleden klonk dit mooi om het verschil met acht jaar Bush (een partijgenoot) te maken. Vandaag zal het zeker een deel van de Republikeinse achterban opzwepen, maar Joe Sixpack is er aan zijn keukentafel niet echt veel mee. Die wil een signaal dat datgene wat hij de voorbije weken als de excessen van Wall Street zag, beantwoord zal worden op een wijze die vooral "de gewone man" (en dus "Main Street") ten goede zal komen. Bidens nadruk op Obama's boodschap van herregulering lijkt daar beter in te passen, zo suggereren althans de peilingen.
Kortom, Palin heeft het prachtig gedaan in dat vicepresidentiële debat van afgelopen nacht en dat zal haar naar de toekomst toe een prominente plaats als Republikeinse politica opleveren. Zodanig prachtig zelfs dat haar debat met Biden gezien kan worden als een prachtige slag. Spijtig genoeg voor maverick McCain echter gaat het wellicht om een prachtige slag in het water.