02/10/08, 14u32
Naomi Wolf verklaart de opgang en voorspelt de neergang van de Republikeinse kandidaat-vicepresident
Naomi Wolf is een bekende Amerikaanse feministe. Ze schreef onder meer Het einde van Amerika: Brief aan een jonge patriot. Binnenkort ligt ook haar nieuwe boek, Give Me Liberty: How to Become an American Revolutionary , in de rekken. Na een reeks bedenkelijke mediaoptredens treedt Sarah Palin vannacht in debat met haar Democratische tegenhanger Joe Biden. Voor de Republikeinse kandidaat-vicepresidente is het erop of eronder, zeggen waarnemers, maar voor Naomi Wolf heeft Palin al afgedaan.John McCain heeft Sarah Palin gekozen als running mate in de komende verkiezingen. Die keuze kwam voor veel Amerikanen als een donderslag bij heldere hemel. Voor de legioenen met lippenstift zwaaiende fans aan de rechterzijde is Palin een nuchtere en godvrezende hockey mom. Ze jaagt op elanden, ze belijdt het evangelische geloof en ze heeft een chaotisch gezinsleven. Dat alles kan er uiteraard alleen maar op wijzen dat ze een echte, typisch Amerikaanse vrouw is.
Haar lasteraars ter linkerzijde, en ook steeds meer in het centrum van het politieke spectrum, stellen zich al even extreem op. Ze is de schrikwekkende voorbode van een theocratisch Amerika die liegt over de rol van Irak in de terroristische aanslagen van 11 september 2001, die de spot drijft met Barack Obama omdat hij paal en perk wil stellen aan de folterpraktijken in de Amerikaanse gevangenissen en die lak heeft aan wat voor dagvaardingen ook. Voor hen is ze een soort van George W. Bush II, maar dan eentje met elegante designerpumps aan de voeten.
Beide groepen baseren hun oordeel op feiten, maar het is belangrijk te begrijpen waarom Palin zo'n grote aantrekkingskracht uitoefent op een welbepaalde groep vrouwelijke kiezers. De woede en de honger die daarachter schuilgaan, vragen evengoed respect. Aan de basis van die aantrekkingskracht ligt namelijk: sociale klasse.
De blanke vrouw die tot de arbeidersklasse behoort, heeft altijd al het gevoel gehad dat er van haar talenten werd geprofiteerd. Al vanaf het ontstaan van de natie voelt ze zich ondergewaardeerd. Rijke blanke vrouwen daarentegen of vrouwen met welke achtergrond ook die een hoogstaande opleiding hebben genoten - denk maar aan de Hillary Clintons, de Madeleine Albrights en de Condoleezza Rices van Amerika - zijn erin geslaagd om door het glazen plafond heen te breken. Ze weten zich zelfs gesteund door de vrouwenbeweging die ze op handen draagt. De blanke vrouwen uit de arbeidersklasse moesten met lede ogen toekijken hoe ze zich in de hoogste regionen nestelden. Hun verbittering is begrijpelijk.
Betonnen plafond
Hun rijkere seksegenoten huren vrouwen zoals zij in om het vuile werk voor ze op te knappen. Ze moeten de eindjes aan elkaar zien te knopen met de stagnerende povere minimumlonen die ze in de Amerikaanse cosmetische branche of de dienstenindustrie uitbetaald krijgen. Zij botsen tegen een betonnen plafond aan dat hun talenten en hun mobiliteit sterk onderdrukt. Maar bovenal wordt ze de deelname ontzegd, zowel praktisch als symbolisch, aan het politieke discours van het land en worden ze door de politici geregeld neerbuigend behandeld.
Ras speelt hierin een rol. Terwijl de berichten opduiken dat Palin een groep Amerikanen van Afrikaanse origine ooit heeft verteld dat ze geen zwarte mensen hoefde aan te nemen, zien de blanke vrouwen van de arbeidersklasse in hun eigen situatie vaak een vorm van rassendiscriminatie. Ze zien een onderklasse die volgens hen veel beter af is dan zij. En ze zien ook hoe in de ontwikkelingslanden een bloeiende economie hun goedbetaalde banen voor arbeiders opschrokt.
Als Palin dan in het voetlicht van de media treedt, wordt ze voor veel van die monddood gemaakte en afgematte fabrieksarbeidsters en secretaresses de ultieme symbolische wraakfantasie. Ineens zien ze hoe een blanke vrouw uit de arbeidersklasse het tot kandidaat-vicepresident van de Verenigde Staten heeft geschopt. Dat vindt een sterke weerklank bij deze vrouwen. Er gaat al net zo'n aantrekkingskracht van uit als van films zoals Thelma and Louise of Working Girl, waarin het hoofdpersonage, een uitgebuite pittige secretaresse die voortdurend wordt gekleineerd door haar hooghartige bazin die aan de universiteit heeft gestudeerd, er uiteindelijk toch in slaagt om een droombaan, een droom van een man en het mooie kantoor in de hoek in de wacht te slepen.
Zowat elke vrouw die niet in een gouden wieg is geboren, kleine kinderen in huis heeft rondlopen en geen kannibaal of duivelaanbidster is, zou in eerste instantie kunnen rekenen op de goedkeuring van vrouwen in het algemeen. Wat moet dat dan niet zijn met vrouwen die zo lang monddood zijn gemaakt en altijd alleen maar neergehaald zijn? Als je al je hele leven lang koffiezet, moet het wel heel fijn zijn als je je even kunt inbeelden dat je aan het hoofd staat van de vrije wereld.
Maar dat gezegd zijnde wijst Palins tanende populariteit erop dat die vrouwen, al is hun honger naar symbolische waardering nog zo groot, ook niet idioot zijn. Ze beginnen stilaan in te zien dat de Republikeinen met Palin uitpakken als autodealers met hun nieuwste modellen. Ze wordt voorgesteld aan staatshoofden als waren ze autohandelaars. Ze zien ook dat de media wel foto's mogen maken, maar dat ze hun vragen voor zich moeten houden. Ook zij merken dat de hele economie op instorten staat en dat de rust in Irak alleen maar mondjesmaat kan terugkeren omdat Amerika de opstandelingen en de sympathisanten van Al Qaida het equivalent van de maandelijkse aflossing van een auto betaalt zodat ze de Amerikaanse soldaten niet zouden afmaken.
Bovendien neemt de politica in Palin een steeds concretere gedaante aan. En wat ze te zien krijgen, is ronduit alarmerend. De campagne van McCain heeft Palin omringd met veteranen van de hofkliek rond Bush en Cheney (tegenwoordig schrijven de slippendragers en medewerkers van Karl Rove haar toespraken en wordt alles wat ze doet vooraf tot in de puntjes doorgenomen), maar dat is lang niet het enige probleem. Ze is er ook van overtuigd dat God haar wetgevende agenda in Alaska hoogstpersoonlijk heeft opgesteld en wat reizen naar het buitenland betreft, heeft ze zich nooit veel verder gewaagd dan Discovery Channel.
Intussen komen de dermatologen ons ook vertellen dat de vorm van kanker waarvoor McCain behandeld is de levensverwachting voor iemand van zijn leeftijd beperkt tot twee à vier jaar. Het ziet er dus naar uit dat we het dan met president Palin zullen moeten doen en dat is ronduit verontrustend. En ineens ziet ze er niet meer zo aantrekkelijk uit voor de blanke vrouw van de arbeidersklasse.
Wat kunnen we nu uit deze korte Palinzeepbel leren? Nu Sarah Palin het boegbeeld van een voortzetting van de regering-Bush is geworden - oude wijn in nieuwe zakken, zeg maar - blijkt dat ze veel gemeen heeft met glossy valse populisten zoals Eva Perón of de Deense anti-immigratiepolitica Pia Kjærsgaard. De les die we zouden moeten leren - zowel voor de volgende keer als voor alle andere keren daarna - is dat de grote leidsters en grote dromen niet worden herkend in de vrouwen die ons eten bereiden, onze onlinebestellingen verwerken en de troep opruimen in onze ziekenhuizen.
Het zijn die vrouwen die steun verdienen, en niet dat enge vooruitzicht om nog eens acht jaar (of langer) opgescheept te zitten met een regering die bestaat uit de schurken die de Amerikaanse schatkist hebben leeggeroofd, die de economie helemaal hebben ontwricht en die vierduizend dappere jonge mannen en vrouwen de dood hebben ingejaagd in een oorlog die op niets dan leugens is gebaseerd.