Barack Obama, de man met lood in de schoenen

Tom Vandyck stelt dat de Democraten zich dringend moeten herpakken

^{Tom Vandyck is De Morgen- correspondent in de VS}

Hoe begeesterend Barack Obama moge wezen, zijn partijgenoten zijn niet langer zegezeker. Door de voorheen onbekende Sarah Palin tot zijn running mate te benoemen, heeft John McCain de hele race ondersteboven gegooid, bericht Tom Vandyck.


Het is weer 2004 in de Verenigde Staten. Toen beten Democraten zich de nagels af bij het aanzien van een stamelende John Kerry die maar niet uit zijn woorden kwam, bang als hij was om iets te zeggen waarmee hij de toorn van de conservatieve mediamachine over zich zou afroepen. Nu is het Barack Obama die plots lood in de schoenen lijkt te hebben.

Nauwelijks twee weken na Obama's historische conventiespeech in het footballstadion van Denver, groeit de neerslachtigheid in de linkse bastions van het land. Progressief Amerika, nog steeds getraumatiseerd door de nederlagen van Kerry in 2004 en Al Gore in 2000, voelt de bui aankomen. "Ik ben zo depressief", klaagde een anonieme Democratische geldschieter op het spraakmakende internetmagazine Politico. "Het is wéér hetzelfde. Dit is een nachtmerrie."

Die onrust is overigens terecht. In normale omstandigheden moéten de Democraten deze verkiezing winnen. De Amerikaanse economie zit in een diep dal. De Republikeinse president is historisch onpopulair. Een meerderheid van de kiezers is van mening dat de oorlog in Irak een vergissing was. Uit Afghanistan komt er weinig anders dan slecht nieuws.

Door de voorheen onbekende Sarah Palin tot zijn running mate te benoemen, heeft John McCain echter de hele race ondersteboven gegooid. Plots zitten de Democraten als konijnen naar een lichtbak te staren terwijl de Republikeinen hen geslepen het initiatief ontnemen.
Sinds hun conventie in Saint Paul, Minnesota, bewegen de Republikeinen zich overigens in een universum dat op een adembenemende manier los staat van de werkelijkheid.

In Saint Paul slaagden ze erin om zichzelf te presenteren als de partij die het corrupte Washington eindelijk een keer gaat veranderen. Dat ondanks het feit dat ze met George W. Bush al acht jaar zelf de president leveren, 20 van de laatste 28 jaar het Witte Huis in handen hebben gehad en het grootste deel van die tijd ook een meerderheid in het Congres.

Een partij die campagne voert tegen zichzelf en daar nog mee wegkomt ook? Il faut le faire.

Dan was er de reeks halve waarheden en hele leugens over het verleden van Sarah Palin, die als burgemeester en gouverneur in Alaska niet de corruptie- en verspillingsbestrijdster blijkt geweest te zijn waarvoor ze zich uitgeeft. Over de 398 miljoen dollar kostende 'brug naar nergens', waar ze voor was voor ze er tegen was, bijvoorbeeld. Of over de tienduizenden dollars aan 'reisvergoedingen' die ze zichzelf uitkeerde voor nachten die ze doorbracht in eigen huis.

Deze week pakte McCain zelf uit met een hallucinante televisiespot waarin hij Barack Obama ervan beschuldigde dat hij seksuele voorlichting voor kleuters wil met alles erop en eraan. "Leren over seks voor je leert lezen?", zegt de voice-over: "Barack Obama: verkeerd over onderwijs, verkeerd voor uw familie." De wet in kwestie, waar Obama voor stemde toen hij nog staatssenator was in Illinois, maakte fondsen vrij om kleuters te leren zich weerbaar te maken tegenover pedofielen.

De Republikeinen schamen zich daar overigens niet eens voor. Sterker nog: ze scheppen er hardop over op dat ze de feiten over boord hebben gegooid. Tijdens de campagne in 2004 meldde een anonieme campagnemedewerker van George W. Bush dat de Republikeinen de hulp van wat hij de 'reality-based community' noemt niet langer nodig hadden. "Wij scheppen onze eigen realiteit", zei hij. "En terwijl jullie die realiteit bestuderen oordeelkundig, zoals steeds scheppen wij weer andere realiteiten die jullie dan weer kunnen bestuderen."

"Deze verkiezing gaat niet over de issues", zei McCainwoordvoerder Rick Davis eerder deze week. "Deze verkiezing is een composietbeeld van wat mensen over de kandidaten onthouden."

En zo komt het dat we van McCain en Palin sinds dag één van hun conventie in Saint Paul nauwelijks een woord hebben gehoord over waar ze met de VS heen willen als ze verkozen worden. Behalve 'Drill, baby, drill' (de van slecht gedoseerd testosteron doordrongen slogan die McCainsupporters aanheffen wanneer er over olieboringen gepraat wordt) en meer belastingverlagingen à la Bush is er over beleidsvoorstellen nauwelijks wat te horen.

Niet dat McCain en Palin dat erg vinden, overigens. Zij streven er klaarblijkelijk naar om van deze verkiezing een personalityshow te maken met Palin als speerpunt. En de Democraten? Die zijn van de hand Gods geslagen. Zij hadden tegen beter weten in gehoopt dat het deze keer een ernstige campagne zou worden. In plaats daarvan dreigt de slag om het Witte Huis wéér niet bepaald te worden door wie de meest capabele kandidaat is met de beste voorstellen, maar door met welke man de kiezers het liefste een biertje zouden drinken. Óf met welke vrouw.

Obama heeft nog precies 52 dagen tijd. Als hij niet dringend dat lood uit zijn schoenen krijgt en even hard begint terug te vechten als hij wordt aangepakt, dreigt hij op het einde van de rit te belanden aan het eenzame uiteinde van de bar, waar ook ander edele verliezers als Gore en Kerry hun melancholie zitten weg te drinken.