Nadat ze enkele jaren geleden via downloaddienst iTunes het internet als een nieuw verkoopskanaal had aangeboord, zoekt de muziekindustrie nu naar nieuwe inkomsten via videogames. Dankzij populaire rockspelletjes als 'Guitar Hero' en 'Rock Band' leren gamers muzieknummers kennen door ze na te spelen op een nepinstrument.

En het werkt: de recentste versie van Guitar Hero, waarin spelers bekende rocknummers kunnen naspelen met een nepgitaartje, verkocht meer dan 12 miljoen exemplaren. De muziekindustrie verwacht dan ook een hoop van videogames als Guitar Hero, waarin de speler bekende deuntjes kan naspelen met een meegeleverde nepgitaar. Die bevat vijf knoppen op de hals, die snaren simuleren, en een knop op de body van de gitaar, waarover de speler zijn vingers moet laten gaan om het 'strummen' van een snaar na te doen. Op het scherm worden vervolgens vijf banen getoond, waarover vijf blokjes in dezelfde kleur als de knoppen op de gitaar op de speler afkomen. Nu is het zaak om de juiste knoppen ingedrukt te houden op het moment waarop de corresponderende puntjes u bereiken, terwijl u op de nepsnaar hengst.

Drummen en meezingen in Rock Band
De game is dus meer een 'elektronische luchtgitaar' dan waarheidsgetrouwe simulatie. Maar het blijft niet bij gitaar alleen: in de concurrerende muziekgame Rock Band, waarvan een eerste versie voor Microsofts Xbox 360-console afgelopen week in ons land verscheen, kan u via ongeveer hetzelfde systeem ook drummen en meezingen, en de volgende versie van Guitar Hero, die in het najaar in de winkels komt, krijgt eveneens drum- en zanguitbreidingen.

"Rockgames zijn erg snel een genre op zich geworden", zegt productmanager Bart Cobbaert van Electronic Arts, de uitgever van Rock Band. Dat hebben ze in de eerste plaats aan de Guitar Hero-reeks te danken, die op de markt wordt gebracht door het concurrerende gamehuis Activision. De verkoop van de opeenvolgende afleveringen van de reeks boomde snel: de eerste Guitar Hero, die in 2006 uitsluitend op de PlayStation 2-console werd gelanceerd, bracht nog een relatief bescheiden 3 miljoen verkochte exemplaren op, maar bij opvolger Guitar Hero II een jaar later (dit keer ook op Microsofts Xbox 360-console) waren dat er al bijna 6 miljoen.

Dit jaar, vervolgens, kwam Guitar Hero III op de markt, en steeg de verkoop naar 12 miljoen verkochte exemplaren over vier gamesystemen (PlayStation 2 en 3, Xbox 360, en Nintendo's Wii). Inmiddels is er ook al een miniatuurversie voor de Nintendo DS-zakconsole ('Guitar Hero On Tour', met een speciaal plectrummetje waarmee de speler over het aanraakscherm kan gaan), en een versie voor mobiele telefoons. Rock Band, met iets meer dan 3 miljoen verkochte exemplaren, hinkt nog ver achterop, maar die game is nog niet in alle landen op de markt. Vooral om logistieke redenen (zo'n plastic gitaar én een minidrumstel én een microfoonstandaard nemen heel wat plaats in) duurde het bijvoorbeeld al een half jaar voordat het spel in België op de markt kwam. "Het is een logistieke nachtmerrie", zegt Cobbaert. "Alleen al voor de Benelux hadden we een heel magazijn gevuld. En winkeliers hebben meestal hun rekken niet aangepast om grote hoeveelheden van het game te dragen."

Singstar
Ook de muziekindustrie weet intussen dat muziekgames als Guitar Hero en Rock Band, maar ook Sony's karaokespel SingStar, als zoete broodjes verkopen. Als een nummer wordt toegevoegd aan het repertoire van één van die games, heeft dat volgens de consensus nu al een invloed op de verkoop van het lied.

Door bepaalde gitaarlijnen mee te spelen leren gamers bepaalde nummers zelfs redelijk intiem kennen, waarna ze - zo hopen de platenmaatschappijen en artiesten tenminste - vrij snel de stap naar een iTunesdownload of een cd-aankoop zullen zetten. Het gaat zelfs al zo ver dat rockgroepen hun eigen Guitar Hero-game krijgen, waarin spelers grote stukken uit het repertoire van de groep - en de muzikanten die ze hebben beïnvloed - kunnen meespelen.

Een dikke maand geleden viel de Amerikaanse rockband Aerosmith als eerste die eer te beurt, en er is ook een 'Guitar Hero: Metallica' in de maak. "Die game laat een veel groter publiek kennismaken met onze muziek dan we ooit zelf naar de platenwinkel kunnen jagen", zei Aerosmithbassist Tom Hamilton onlangs tegen persbureau Associated Press.

Rechtstreekse inkomsten
Bovendien vallen er ook rechtstreekse inkomsten te rapen voor platenlabels en artiesten. Vroeger beschouwden ze de toevoeging van een muzieknummer aan een videogame, net als bij een film, eerder als een promotioneel hulpmiddel dan als een bron van inkomsten. Maar met Guitar Hero en Rock Band is dat anders: de muziek is een essentieel element van de game, dus mogen de platenlabels ook royalties vragen. De typische deal bestaat uit een vaste royaltyprijs voor elk nummer dat onderdeel wordt van de game zelf, eventueel te vermeerderen als de game boven een bepaald verkoopsvolume geraakt.

Maar Guitar Hero III, Rock Band en de PlayStation 3-versie van SingStar beschikken ook over een downloaddienst, waarlangs spelers voor 1 tot 2 euro nieuwe nummers kunnen downloaden. Ook daar profiteren de platenlabels en artiesten uiteraard mee.

"De muziekindustrie is tout court op zoek naar nieuwe inkomstenstromen", zegt woordvoerder Nikolaas Debelie van de Belgian Entertainment Association, een lokale koepelgroep van muziek-, film- en game-uitgevers. "Het effect van Guitar Hero en andere games is tot nu toe nog niet gemeten, maar intuïtief zie je meteen de dynamiek." Ook de game-industrie vaart er vanzelfsprekend wel bij.

Afgelopen maand, tijdens de Electronic Entertainment Expo in Los Angeles, een jaarlijkse hoogmis van de game-industrie, stelde Electronic Arts alweer Rock Band 2 voor met een concert van de legendarische popgroep The Who. En op de vloer van diezelfde expo stonden fabrikanten van gametoebehoren alvast alternatieve gamegitaartjes te verkopen (standaard zit er bij Guitar Hero een speelgoedversie van een Gibson Les Paul en bij Rock Band een gesimuleerde Fender Stratocaster). Dat soort dingen gebeuren alleen maar als er een boomende markt in het verschiet staat. Rockgames grepen dan ook snel een groot publiek omdat ze een heel nieuwe manier van gamen vertegenwoordigen, denkt Cobbaert. "De game wordt in de huiskamer gespeeld, niet meer op het scherm", zegt hij.

"Dat is de grote vernieuwing: het televisiescherm wordt gedegradeerd tot een gewone component van de ervaring, terwijl het in traditionele videogames centraal staat." (Ronald Meeus)