Tom Sauer stelt dat de Amerikanen hun nucleaire wapens zélf fundamenteel in vraag stellen

_{Tom Sauer is docent Internationale Politiek aan de Universiteit Antwerpen.}

Er is een tijd van komen, en er is een tijd van gaan. Uit te spreken in het West-Vlaams. Maar ook in Limburg, en meer bepaald in Kleine Brogel, mogen ze zich opmaken voor een emotioneel afscheid. De tien tot twintig Amerikaanse kernwapens zouden best zo snel mogelijk huiswaarts worden gestuurd. Aanleiding is een recent rapport van de US Air Force dat stelt dat haar kernwapens in Europa niet veilig worden gestationeerd (DM 20/6).

We vallen van de ene verbazing in de andere. Eén: er liggen dus wel degelijk massavernietigingswapens in ons land, zonder dat onze beleidsverantwoordelijken dat met zoveel woorden ooit hebben willen toegeven. Vanuit democratisch oogpunt kunnen daar al serieuze vraagtekens bij geplaatst worden. Het had natuurlijk het voordeel dat diezelfde beleidsmakers niet hoefden uit te leggen waarom het cruciaal voor ons land was dat er kernwapens op ons grondgebied moesten liggen, tot bijna twintig jaar na het einde van de Koude Oorlog. Tegen wie moesten onze Belgische F-16-piloten deze genocidaire wapens inzetten? Is er überhaupt een scenario denkbaar waarbij dergelijke wapens, die per definitie geen onderscheid maken tussen burgers en militairen en dus niet enkel illegitiem maar ook illegaal zijn, zouden kunnen worden ingezet? Als biologische en chemische wapens, landmijnen en clustermunitie terecht buiten de wet worden gesteld, dan is het de logica zelve dat kernwapens evenzeer worden verboden.

Tweede verrassing: die kernwapens die er zogezegd gekomen zijn om ons meer veiligheid te bezorgen, bezorgen ons minder veiligheid. Dat laatste is voor velen niets nieuws; wel dat het expliciet wordt toegegeven door de eigenaars ervan. Inspecties door Amerikaanse militairen hebben uitgewezen dat de veiligheidsvoorschriften nogal durven verschillen op het Europese continent. Er is sprake van onderbestaffing, onvoldoende goede hekken (déjà vu in Kleine Brogel), inadequaat getraind personeel, enzovoort. Als dat zo is, en wie zijn wij om hieraan te twijfelen, dat moet dat boeltje onmiddellijk dicht, en liever vandaag dan morgen.

Voor alle duidelijkheid: het object waarover we het hebben zijn geen barbiepoppen. Met één modern atoomwapen wordt een stad als Brussel van de kaart geveegd. Little Boy, de atoombom gebruikt op Hiroshima, heeft met zijn 14 kiloton uiteindelijk in totaal 250.000 dodelijke slachtoffers gemaakt. De huidige generatie atoomwapens hebben gemiddeld een kracht van 250-400 kiloton. U rekent het zelf maar uit. Met dergelijke wapens wordt niet slordig omgesprongen. Punt andere lijn. Om het in voetbaltermen uit te drukken: dit verdient een rode kaart.

En het is niet de eerste keer. Ook in de VS zelf heeft het einde van de Koude Oorlog blijkbaar tot minder nauwkeurige naleving van de veiligheidsvoorschriften geleid. Vorige zomer zijn er zes kruisraketten geladen met kernwapens zonder dat het de bedoeling was en dus op niet-geautoriseerde manier van de ene naar de andere kant van de VS gevlogen. De bommenwerper die de bedoeling had lege kruisraketten op te halen om ze elders te laten vernietigen, had om een of andere reden verkeerdelijk kruisraketten geladen met atoomkoppen vervoerd. Als je weet dat de meest stringente veiligheidsvoorschriften vereist zijn om dergelijke wapens te verplaatsen, dat er double/tripple gecheckt wordt, dan kunnen we enkel vaststellen dat er daar niet één, twee of drie regels werden overtreden, maar een rits veiligheidsvoorschriften simpelweg aan hun laars werden gelapt. Dat incident werd pas 30 uur na de feiten opgemerkt. Het vliegtuig had ondertussen de vlucht achter de rug en zonder extra bewaking uren op het tarmac gestaan.

En het is nog niet gedaan: enkele maanden geleden heeft de VS verkeerdelijk kernkoppen (weliswaar zonder splijtbaar materiaal) aan Taiwan geleverd. Moet kunnen. En dit is enkel de tip van de ijsberg. Hoeveel incidenten vallen niet voor zonder dat het uitlekt ?
Als we allen Moeder Teresa's zouden zijn, zou hier geen haan naar kraaien. Maar in tijden van global war on terrorism en Al Qaida, dat in het verleden duidelijk interesse heeft getoond in het verkrijgen van kernwapens, zijn dergelijke fouten onvergeeflijk. Ook bij ons heeft Al Qaida (met name Trabelsi) plannen gehad met Kleine Brogel.
Vergissen is menselijk. Maar vergissen met dergelijke wapens doe je niet. Als de VS niet in staat zijn om hun kernwapenarsenaal op een adequate manier te onderhouden, wat dan met landen als Pakistan en Noord-Korea die tijdens het laatste decennium erin geslaagd zijn om hetzelfde wapengerief te bemachtigen ?

De VS zijn zich uitermate goed bewust van dit probleem. Meer en meer experts zien in dat we niet in staat zijn om ten eeuwigen dage kernwapens op een veilige manier op te stellen zonder dat ze opnieuw zullen worden gebruikt, zij het op een geautoriseerde of ongeautoriseerde wijze. Het is dan ook niet toevallig dat Henry Kissinger en George Schultz, voormalige Amerikaanse ministers van Buitenlandse Zaken die het klappen van de zweep kennen, zich vorig jaar in een opinieartikel in The Wall Street Journal hebben uitgesproken om effectief werk te maken van de eliminatie van alle kernwapens. Dat laatste is trouwens verplicht onder het Nucleair Non-Proliferatie Verdrag. De voordelen van deze wapens wegen niet meer op tegen de nadelen. Dit fundamenteel in vraag stellen van kernwapens is de eigenlijke reden waarom de VS deze rapporten laten uitlekken. En terecht.

De publieke opinie, die decennialang gehoord heeft dat kernwapens vrede opleveren, moet nu horen dat dit niet (meer) het geval is. Afkicken doet pijn. In België zal dat nog wel meevallen. Veruit het merendeel van de bevolking wil ze weg. Zoals Delcroix de geschiedenisboeken is ingegaan als diegene die de legerdienst heeft afgeschaft, kan De Crem diegene zijn die de Amerikaanse kernwapens terugstuurt. Zo'n kans krijgt hij nooit meer.