De besparingen moeten nog komen, de miserie is er al. Guillaume Van der Stighelen is opiniemaker en auteur van de bundel Jij bent nu de zon en van de boeken Creativiteit en Maak van je merk een held.

Rond de jaarwisseling werd er aan de deur gebeld. Dat is niet zo uitzonderlijk in die periode. Meestal zijn het vrolijk zingende kindjes die vanuit een wagen op straat in de gaten worden gehouden door een mama die even vriendelijk wuift als ze merkt dat je haar in de gaten hebt, om dan haar gesprek aan de telefoon voort te zetten.

Maar dit was anders. Dit was een volwassen man en hij zei op voorhand dat snoep niet hoefde. Enkel cash. Omdat het even stil bleef aan mijn kant verklaarde hij dat hij met een aantal vrijwilligers uit de buurt liederen zingt en rondgaat met een collectebus om een fonds aan te vullen ten bate van gezinnen die deze winter hun verwarming niet kunnen betalen.

Ik woon in Schoten, de eerste groene gemeente ten noorden van Antwerpen. Hier in de bossen wonen nog erfgenamen van AB-InBev, om u maar een idee te geven.

"En waar wonen die mensen die hun rekeningen niet kunnen betalen?"

"Overal, meneer. Ook in de buurt. U ziet het niet aan hen, maar er is veel meer miserie dan u denkt."

Natuurlijk had ik een vijvertje los in mijn zak zitten. Ik wenste de man nog veel succes hoewel ik niet dacht dat hij het ver zou brengen in The Voice van Vlaanderen.

Over Vlaanderen gesproken, argwaan zit ook mij in het bloed, dus ik belde toch even met een bevriend gemeenteraadslid. Om te vragen hoe erg het gesteld was met onze welvaart. "Vijftien procent van de gezinnen in onze gemeente hebben budgettaire problemen." De term alleen al. 'Budgettaire problemen'. Vroeger heette dat: "Zij hebben geen nagel om aan hun rug te krabben." Het is als met ziekten, hoe erger de kwaal, hoe chiquer de naam. Vijftien procent is wel erg veel. Ik vroeg aan mijn vriend hoe hij aan die cijfers kwam. "OCMW uiteraard, en achterstallige rekeningen bij de scholen."

Even later legde ik de cijfers voor aan de bewoners van de toog in het lokale café. (Dat is een soort Twittergezelschap, maar dan zonder digitale beschermingshuls.)

"Afgerond zijn dat vijftienhonderd gezinnen."

"Dat is inderdaad veel."

"Kan de staat niet helpen?"

"Ja, jongens, we betalen anders genoeg belastingen."

"Dat gaat in kruiwagens naar de Walen."

"Pas maar op, kom niet aan Di Rupo's beschermde werkplaats."

Wij zijn in Schoten niet gauw verlegen om een boutade. Vroeger zouden er nog wat kamelen en tapijten aan te pas komen, maar die tijd lijkt voorbij.

"Schoolrekening? Ah! Natuurlijk. Dan weet je het wel. Bij Vanden Borre en IKEA zullen ze geen achterstallige rekeningen hebben."

"Nee, want die sturen deurwaarders. Zo'n school niet."

"Je kunt als schooldirecteur toch geen incassobureau sturen naar de ouders van je leerlingetjes?"

"Nee, en dat weten ze goed genoeg."

"Ja ja, daar wordt dik van geprofiteerd. Want komen die kindjes in lompen naar school? Nee hoor. Integendeel. Duurste merken eerst. Daar hebben ze dan wel geld voor."

"Arm zijn ze misschien, maar dom zijn ze zeker niet. Patron, geef ons nog iets."

Eigen schuld dus. Slecht beheer van dat 'budget'. In Soedan is het gemiddeld jaarloon zeventig euro. Jaarloon. Dus wat klagen die armoezaaiers met hun flatscreens en smartphones. Dat ze hun koopgedrag wat aan banden leggen. Het is crisis voor iedereen.

Iemand aan een tafeltje gromde.

"Bij mij moeten ze niet komen bellen. Wij dragen al genoeg af in Vlaanderen."

Moh leeft al jaren van de bijstand en klust bij in het zwart.

De rest van het café knikte en dronk. Case closed. Wie in Vlaanderen in armoe leeft, heeft het zelf gezocht en moet het maar bij de Walen gaan terugvragen.

Ik wandelde huiswaarts en dacht. Elf miljard besparingen, elf miljoen Belgen. Dat is duizend euro per persoon. Om mee te beginnen. Die brave man aan mijn deur gaat nog veel moeten zingen.

• 
  © ILAH