Pieter Marechal analyseert de discussie rond de regionalisering van de fiscale aftrek voor hypothecaire woonkredieten. Marechal is nationaal voorzitter van JONGCD&V.

Er wordt deze dagen heftig gediscussieerd over de gevolgen van de regionalisering van de fiscale aftrek voor hypothecaire woonkredieten. Het huidige systeem op federaal niveau zal in 2014 ophouden te bestaan, terwijl de gewesten iets nieuw in de plaats moeten stellen. Geen probleem verzekerde de Vlaamse regering ons. Vlaanderen zal het systeem onverminderd behouden voor de lopende leningen.

Voor de nieuwe leningen na 2014 klinkt het minder duidelijk: er zal nog fiscale ondersteuning zijn, maar de vraag is welke. We moeten voorkomen dat dit een zoveelste dossier wordt waarbij de jonge generaties benadeeld worden omdat ze de pech hebben later te komen.

Een eigen huis, een plek onder de zon... Gedurende decennia heeft de overheid mensen gestimuleerd om een eigen woning te verwerven. In tijden van onzekere beleggingen is er geen betere manier om een vermogen op te bouwen. Een eigen huis is ook de beste garantie op een rustige oude dag. Niet voor niets spreekt men over de vierde pensioenpijler. Het is dan ook pijnlijk om zien dat het voor jongeren vandaag veel moeilijker is om een eigen huis te kopen dan vroeger.

Vooral omdat zij ook op andere vlakken niet altijd positief naar de toekomst kunnen kijken. Als gevolg van de vergrijzing en de hoge staatsschuld is het evenwicht tussen de generaties al verstoord. Vooral de jonge generaties zullen de economie draaiende moeten houden en de sociale zekerheid ondersteunen. Als dan blijkt dat ze moeilijk een eigen huis kunnen kopen, zal dat tot onrust leiden.

Nieuw beleid
We stellen ons dan ook vragen bij het onderscheid dat door de Vlaamse regering lijkt te maken tussen de fiscale stimulansen voor 'lopende leningen' en voor de leningen die pas na 2014 worden aangegaan. Heel wat jongeren hebben nog geen eigen woning en dus geen 'lopende lening'. Ze zullen onder een 'nieuw beleid' vallen dat wordt uitgetekend, met eventueel 'andere accenten'.

We weten nog niet hoe dat beleid er zal uitzien. Misschien gaat het om een versterking van de bestaande fiscale stimulans, zoals her en der wordt gesuggereerd. Misschien verandert er uiteindelijk niets en blijft iedereen een gelijkaardig voordeel genieten. Maar evengoed kiest men in deze of toekomstige besparingstijden voor een afbouw.

Sommigen menen zelfs dat daar iets voor te zeggen valt. Sommige stemmen zeggen immers dat koopkrachtondersteunende maatregelen vooral als effect hebben dat de woningprijzen de hoogte ingaan. Niet de burgers, maar vooral de banken en de vastgoedsector zouden er hun voordeel mee doen. Ons punt is echter dat iedereen - alle generaties - op dezelfde manier behandeld zou moeten worden. De datum waarop de lening wordt afgesloten, mag geen belang spelen.

Verworven verwachtingen
We begrijpen natuurlijk de bezorgdheid van de mensen - vaak ook nog jongeren - die nu een lening aan het afbetalen zijn en die bij het aangaan daarvan alles tot in de puntjes hebben uitgerekend. Ongetwijfeld is het een bittere pil als later blijkt dat de last toch zwaarder zal uitvallen omdat het fiscaal voordeel gedurende de looptijd van de lening wordt aangepast. De staat moet hier ook heel voorzichtig mee omspringen.

Van de andere kant merken we dat de zogenaamde verworven verwachting die we hebben leren kennen bij de uitvoering van de pensioenhervorming, hier weer opduikt in een andere vorm. De prioriteit gaat naar het veiligstellen van de voordelen die nu al verleend zijn, zonder dat er voldoende aandacht gaat naar degenen die dit voordeel nog niet hebben.

Wanneer Vlaanderen de budgettaire ruimte zou vinden om de belastingvermindering voor de eigen woning nog te versterken, zou niemand ter discussie stellen of dit ook voor de lopende leningen moet gelden. De omgekeerde vraag zou even vanzelfsprekend moeten zijn. Als blijkt dat meer pijnlijke beslissingen nodig zijn, moet ook iedereen daar de gevolgen van dragen.

Niet elk dossier mag in dit land een strijd worden om al verleende voordelen veilig te stellen zonder ook rekening te houden met degenen die deze voordelen nog niet gekregen hebben. Zeker op dit thema. Vlaanderen moet de hypothecaire aftrek voornamelijk als een bijkomend instrument gebruiken voor een algemeen woonbeleid dat er ook op gericht is de jonge generaties aan een woning te helpen.

Dat betekent niet dat er niets aan veranderd mag worden. Zo zouden de stimuli bijvoorbeeld toegespitst kunnen worden op de meer bescheiden instapwoningen en niet meer op villa's. Belangrijk is dat ook de jonge generaties het recht hebben op een toekomst. Liefst in een eigen huis.