Er is een tijd geweest dat de werking van het gerecht vooral belemmerd werd door een niet aflatende politieoorlog. Vandaag hebben de magistraten de politie niet meer nodig, ze kunnen het helemaal alleen af. Na de onverkwikkelijke Fortis-affaire, waar raadsheren elkaars bloed konden drinken, is het nu de beurt aan de staande magistratuur in Antwerpen. Daar heeft procureur-generaal Yves Liégois een huiszoeking laten uitvoeren bij de Antwerpse parketmagistraat Peter Van Calster, sinds jaar en dag de motor bij de financiële sectie, die de witteboordencriminaliteit onderzoekt en met name de fraude in de diamantsector.

Niet zonder succes overigens. In de fraudezaak rond diamantexpediteur Monstrey en nu in de HSBC-zaak nam Van Calster honderden diamantairs in het vizier, waaronder vele kopstukken van de sector. Volgens ingewijden in het dossier gaat het over fraudebedragen die kunnen oplopen tot 2 miljard euro.

Daar breekt dan een in wezen ideologische strijd los. Volgens sommigen kan Antwerpen zich niet de luxe permitteren de diamantsector te zien vertrekken en moeten er dus eieren onder gelegd worden, ook wanneer de bewijzen voor fraude in overvloed te rapen zijn. Anderen vinden dan weer dat diamantairs niet boven de wet verheven zijn en geen bijzondere voorkeursbehandeling hoeven te krijgen.

Twistpunt is dan de nieuwe wet, mede bedacht door het parket-generaal, die fraudeurs toelaat hun proces af te kopen met een minnelijke schikking, vaak niet meer dan enkele procenten van het gefraudeerde bedrag. Het is van een pragmatisme dat door velen als stuitend onrechtvaardig wordt aangevoeld. Niet alleen omwille van de voorkeursbehandeling die sommigen zo kunnen genieten, maar ook omdat het parket-generaal hier vrij eigenmachtig en zonder controle van de zetelende magistratuur eigenlijk tot een definitieve strafmaat en afronding van het dossier mag overgaan.

Parketmagistraat Van Calster, die de verdienste toekomt dat hij deze gigantische fraude heeft bovengespit, die ook nog de steun van zijn eigen procureur Herman Dams geniet, en die een zachte afkoopregeling niet ziet zitten, wordt nu op een wel zeer brutale manier geviseerd door het parket-generaal, dat het over "onverantwoorde hardleersheid" heeft. Bij een dergelijk conflict tussen parket en parket-generaal is het eigenlijk ongezien dat een van de partijen met pure machtsmiddelen als een huiszoeking de andere partij probeert te intimideren, zeker wanneer de inzet een al dan niet voorkeursbehandeling voor megafraudeurs is.

Yves Desmet
Politiek commentator