"De heisa omtrent borstimplantaten toont niet alleen dat er te lichtzinnig wordt omgesprongen met dergelijke prothesen, maar brengt een grote ontevredenheid over borsten aan het licht", stelt Marleen Finoulst, arts en hoofdredacteur van gezondheidsmagazine Bodytalk.

Het schandaal rond de minderwaardige borstimplantaten van de Franse firma Poly Implant Protheses zorgt in de hele westerse wereld voor beroering. In ons land alleen al melden meer dan honderd ongeruste vrouwen met een PIP-borstvergroting zich bij de beroepsvereniging van plastisch chirurgen. Bij enkele tientallen werden de prothesen met inferieur vulsel ondertussen verwijderd. Het is het topje van de ijsberg, want er zouden er minstens 674 zijn.

Naar het aantal vrouwen dat zich jaarlijks in ons land een stel siliconen borsten laat aanmeten, is het gissen. Exacte cijfers zijn niet voorhanden, laat staan dat men weet wie met welke implantaten rondloopt. Wat ontbreekt is een degelijk registratiesysteem waarin wordt bijgehouden welke vrouw welke prothesen bij welke plastisch chirurg krijgt ingeplant. Bij problemen met een bepaald implantaat moet men de vrouwen snel kunnen opsporen en terugroepen. Zo'n systeem is de voorbije jaren wel op poten gezet voor knie- en heupprothesen en ook voor een aantal cardiologische toepassingen, zoals pacemakers en hartdefibrillatoren. Het zijn initiatieven van de artsen en het Riziv, in het kader van E-Health. Voor borstprothesen staat men echter nog nergens.

Ook de kwaliteitscontrole laat te wensen over. Terwijl er streng gewaakt wordt over de kwaliteit van geneesmiddelen, zowel nationaal als Europees, bestaan er geen onafhankelijke controleorganen voor medische hulpmiddelen, waaronder borstprothesen vallen. Bijkomend obstakel is dat borstvergrotingen niet alleen in reguliere ziekenhuizen worden toegepast, maar ook in tal van privékliniekjes die her en der als paddenstoelen uit de grond schieten. Controle ligt er een pak moeilijker. En toch doen ze gouden zaken.

Mannelijke fascinatie
Want borstmaten vormen één van de grootste esthetische besognes van vrouwen, zo blijkt uit tal van enquêtes. Een kleine borstmaat is een bron van frustratie, van flauwe moppen ook en soms van verminderd zelfvertrouwen. Een grote, stevige boezem verhoogt de aantrekkingskracht, zo wordt ons overal aangepraat. Over de mannelijke fascinatie voor borsten bestaan verschillende theorieën. Volgens evolutiebiologen is de borstenliefde aangeboren. Ronde, welgevormde borsten worden aanzien als vruchtbaarheidssignaal. Grote borsten bevatten een grotere vetreserve voor het nageslacht, menen de enen (daar valt iets voor te zeggen). Volgens anderen geven ze meer melk (wat niet waar is). Volgens een derde theorie zijn borsten zo geëvolueerd om de borstvoeding te vergemakkelijken: baby's zouden makkelijker drinken aan een ronde borst. Ook dat snijdt geen hout. Vrouwen met weinig boezem hebben niet meer moeite met hun zogende baby dan rondborstige vrouwen. Antropologen zien de voorliefde voor borsten eerder cultureel. In sommige culturen, onder andere in Afrika en Zuid-Amerika, lopen vrouwen met ontblote borsten rond, terwijl dat hier helemaal niet kan. Welke theorie wint, doet er eigenlijk niet toe.

Te streng
Feit is dat de enorme aandacht voor borsten in media, film en reclame de ontevredenheid van vrouwen over hun borsten alleen maar gevoed heeft. Uit een recente enquête bij meer dan 52.000 heteroseksuele volwassenen tussen 18 en 65 jaar blijkt dat 70 procent van de ondervraagde vrouwen ontevreden is over de grootte, de vorm of de stevigheid van hun borsten, terwijl 56 procent van de mannen wel tevreden is met de borsten van zijn partner. Jonge, slanke vrouwen vinden hun borsten vaak te klein. Oudere en zwaardere vrouwen maken zich ongerust over de stevigheid. Vrouwen die ontevreden waren over hun borsten, hadden ook de neiging om ontevreden te zijn over hun lichaam. Vrouwen zijn gewoon veel te streng voor zichzelf.

De enorme aandacht voor een aantrekkelijke boezem en de druk die vrouwen daarover ervaren, staat in schril contrast met het gebrek aan een degelijke kwaliteitscontrole voor borstprothesen, aan een sluitend registratiesysteem en aan veilige plastische chirurgie.