Schrijver Stefan Hertmans vraagt internationale steun voor Angye Gaona. Hij roept op te reageren tegen een schijnproces dat op 23 januari van start gaat in Colombia.

Het Colombiaanse rechtssysteem laat de spierballen rollen. Dit keer echter niet tegen leden van de FARC of tegen een beruchte drugsbaron, maar tegen een onschuldige jonge vrouw van 31, wier enige misdaad is dat ze in de poëtische cenakels waarin ze verkeert, haar mening over de dubbelheid van het regime niet onder stoelen of banken steekt.

Angye Gaona (1980) is afkomstig uit de noordelijk gelegen stad Bucaramanga, ze maakt sinds vijf jaar deel uit van het organiserend comité van het beruchte en beroemde literaire festival van Medellin. Tevoren werkte ze er reeds als medewerker. Ik leerde haar kennen tijdens het festival van 2004, en ontmoette in haar een zeer bevlogen jonge intellectueel die zich intensief bezig hield met vertaalproblemen bij dichters als Paul Celan en René Char. We hadden inspirerende, lange gesprekken, ook over de politieke situatie in haar land, en bleven achteraf in contact. Ik las haar gedichten en zag haar eerste bundel ontstaan, Nacimiento volatil(Vluchtige geboorte), die verscheen in 2009.

In 2010 richt ze de website Los hijos del viento' op, en ontwikkelt er sindsdien een soort experimentele gedichten. Ze is, niet ongebruikelijk voor de Latijns-Amerikaanse cenakels, beïnvloed door het surrealisme en zou normaal gesproken deelnemen aan een internationaal congres in de VS in 2012. Haar activiteiten op het vlak van de mensenrechten kaderen in een heel netwerk van actiegroepen en pressiegroepen die proberen de druk op de Colombiaanse regering op te voeren. Geprangd als het Colombiaanse systeem sinds het bewind van Alvaro Uribe zit (die van 2002 tot 2010 president was) tussen politieke problemen met de FARC enerzijds en de cocaïnehandel anderzijds - zonder dat er uitzicht is op een duurzaam economisch alternatief - is er stilaan een kloof ontstaan tussen de zorgen en angsten van de democratisch gezinde burgers en het regime, dat geen andere oplossing ziet dan repressief optreden tegen iedereen die openlijk kritiek uit tegen de troebele gang van zaken.

De FARC, de beruchte guerrillaorganisatie die zegt zich te laten inspireren door onder meer Simon Bolivar en die in 1964 is gegroeid uit groepen boeren die zich wilden verdedigen tegen de uitwassen van een corrupt regime, is inmiddels zelf uitgegroeid tot een organisatie die gecorrumpeerd en gefinancierd wordt door de drugshandel. De machteloosheid van het regime ten opzichte van deze problemen wekt in brede kringen wrevel, maar omdat dichters in Latijns-Amerika nu eenmaal een groot aanzien genieten, is het regime blijkbaar zeer beducht voor een jonge dichteres die in de media zegt wat velen denken (ze had enige tijd een literair programma op de radio). Het resultaat is even efficiënt als sluw: Angye Gaona werd eerst aangeklaagd voor een opiniedelict, daarna voor drugshandel (narcotrafic) - een ridicule aanklacht als men weet dat de jonge vrouw in zeer bescheiden financiële omstandigheden haar zesjarig dochtertje alleen opvoedt - en vervolgens voor rebellion. Toen ze een eerste keer tijdelijk werd opgesloten in de gevangenis, ontstonden er in Medellin en Bogota overal spontane protestacties, die op haar conto werden geschreven. Ze kwam voorlopig vrij op 20 mei 2011 en gaf openbaar lucht aan haar verontwaardiging over de gang van zaken, en dat dan nog in eerder hooggestemde poëtische reacties van algemeen humanitaire strekking dan wel in politieke. Omdat ze op steun uit de intellectuele wereld kan rekenen, is de druk van het regime ten aanzien van haar persoon aanzienlijk strakker geworden en ziet het ernaar uit dat dit een proces moet worden om de bevolking te intimideren.

Juridisch kan Gaona dus geen kant op, als ze naar een buitenlandse ambassade vlucht om aan het proces te ontkomen, valt ze daar meteen onder een internationaal opsporingsbericht voor drugshandel. Haar proces, waarin ze twintig jaar opsluiting in de niet al te zachtaardige gevangenissen van Colombia riskeert, start op 23 januari en zal wellicht een drietal maanden duren.

Het is van groot belang dat er internationale druk tegen dit schijnproces komt, zodat het regime weet dat het in deze onfrisse propagandastunt op de vingers wordt gekeken.

Samen met Gaona werden inmiddels drie andere personen aangeklaagd, een vakbondsman, een student en een humanitair activist, om het proces een schijn van belang en legitimiteit te verlenen.

In Parijs hebben de journaliste Cristina Castello en haar echtgenoot André Chenet inmiddels een internationale oproep gelanceerd om tegen dit proces te protesteren. Via de facebookpagina ANGYE GAONA - ESTUDIANTE UIS DETENIDA kan iedereen die dit wil zijn ongerustheid over deze zaak ventileren om de internationale publieke druk te verhogen. Op de facebookpagina staat ook een typebrief die men kan kopiëren en naar de rechterlijke instanties in Colombia sturen, of naar de Colombiaanse ambassade. Iets wat ik bij deze met hoogdringendheid aanraad.