Luc Bonneux relativeert de onheilstijdingen van gezondheidspromotoren. Hij is arts, epidemioloog en schrijver, en publiceerde dit jaar het boek En ze leefden nog lang en gezond. Hoe gezondheid een industrie werd. (Lannoo). Bonneux vindt dat onder meer overgewicht ten onrechte een obsessie is geworden. Wij zijn allemaal heel gezond.

Bij de jaarwende toosten mensen op elkanders gezondheid, meestal met enig schuldgevoelen na een dikke week schransen. Mede wegens onze zeer grote gezondheid blijven ouders steeds langer leven - je hebt gauw meerdere familiefeesten met een copieuze Vlaamse dis aan je been.

Wij zijn ongelooflijk gezond. Uw voorouders konden het allemaal. Ze overleefden hun kindertijd, vonden een gezonde partner, slaagden erin minimaal één kind te krijgen en dat op te voeden tot het het ook kon. En dat van boomratten tot en met jagers in barre ijstijden. Was er ook maar één kink in die kabel, u had nooit bestaan. Respect! U leeft erg lang voor een mensaap, door uw grote hersenen. Mensenkinderen hebben veel en lang zorg nodig, om hun krachtige brein optimaal te ontwikkelen. Dat vergt langdurige investeringen van de ouders en hulp van de grootouders.

Maar dan is het welletjes: overgrootouders brengen te weinig bij. Uw natuurlijke levensduur ligt daarom rond de 75 jaar. Een levensverwachting van 40 jaar betekent dat veel kinderen jong sterven: na overleven van de kindertijd lag de modale sterfte lange eeuwen rond de 73 jaar (de modus is de leeftijd waarop de meeste mensen sterven - die is een stuk hoger dan de levensverwachting, omdat jonge mensen bij overlijden veel levensjaren verliezen).

De gemiddelde 65-jarige schreef voor 1850 nog 11 jaar bij op zijn teller. De voorspelde extra levensverwachting van de 65-jarige babyboomer (geboren tussen 1946 en 1965) is 22 jaar, meer voor vrouwen en minder voor mannen. Voor deze toename van de levensverwachting op oudere leeftijd zijn drie redenen. De eerste is welvaart. Goed gevoede foetussen en kinderen worden gezonde volwassenen. De tweede is weinig infecties op jonge leeftijd. Uw weerstand wordt ingesteld op jonge leeftijd: hoe meer infecties u meemaakt als kind, hoe hoger. Als u gelooft dat dure drankjes 'uw weerstand verhogen': niet kopen. De eigen weerstand keert zich ook tegen het eigen weefsel. Hoe hoger die weerstand, hoe sneller u veroudert. De derde is werkzame gezondheidszorg, die vooral de sterfte aan hart- en vaatziekten heeft uitgesteld.

Paradoxen
Dat zijn gemiddelden. U wint heel wat aan levensverwachting door dit artikel te lezen. U kunt dan namelijk lezen en bent verstandig. Wie oud wil worden, moet zijn/haar ouders goed kiezen: verstandige mensen die hun kinderen liefdevol en met ferme hand opvoeden tot sociale en optimistische niet-rokers. Roken doodt de helft van de rokers gemiddeld twaalf jaar voor niet-rokers - dat kost hen zes jaar. Maar optimisme, gezond verstand en sociaal gedrag brengen ieder meer op dan niet roken. De baby-boomer met goede scholing die al te domme dingen nalaat, mag er op rekenen 90 te worden.

Ik kan u dus niet vertellen hoe u nog langer kunt leven. U wordt al zo oud. De natuur was niet geïnteresseerd in uw overleven voorbij uw vervaldatum, 75 jaar na productie. Ik kan wel zeggen hoe dat wat korter kan. Voor die vervaldatum zijn roken, ongevallen, alcoholmisbruik en ellende (suïcide) grote doodsoorzaken. Gezondheidsparadoxen zijn alomtegenwoordig: veel alcohol is bijzonder slecht, een beetje alcohol is heel goed.

Te dik zijn is niet gezond, maar het is geen grote doodsoorzaak. Je krijgt meer hartziekte door vetzucht, maar je blijft langer leven: de hogere energiereserves beschermen je bij ziekte. Dat heet de 'vetzuchtparadox'. De moderne obsessies met obesitas zeggen meer over de ideologische magerzucht van het gezondheidscollectivisme. Hoe zwakker de staat, hoe fanatieker hij de gezondheid van de individuele burger wil verbeteren. Er is beduidend minder nood aan het regelen van het overgewicht van de burger dan aan die van de haute finance en de eigen staatskas.

Goesting
Behoudens pech hebt u een fantastische gezondheid gekregen van uw ouders en de samenleving. Als de jaren wegen: sleet is een toevalsproces. Wantrouw iedereen die u gezondheid belooft, als u de juiste pillen, poeders, drankjes, 'check-ups' en screenings consumeert. Gezondheidspromotie is meestal juist dat: reclamepraatjes in dienst van een of andere industrie of ambtenarij die de twijfelachtige zin van haar bestaan moet bevestigen.

Het opvallendste kenmerk aan erg oude, erg gezonde mensen is goesting: goesting in het leven, goesting in wat het leven de moeite van het leven waard maakt, ook op hoge leeftijd. Ik toost op uw gezondheid, ik toost op het leven: behoud de goesting!