Energie neemt een steeds grotere hap uit het gezinsbudget. Er wordt al lang over getoeterd. Maar de cijfers blijven ronduit hallucinant. Op een paar jaar tijd is de energiekost voor een gemiddeld gezin met 1.000 euro gestegen.

Een deel daarvan is te wijten aan de stijging van de olieprijzen. Veel kan een overheid daar niet aan doen. De internationale markten, weet u wel. Maar er is meer aan de hand. De elektriciteitsfactuur wordt in ons land gebaseerd op de maandelijkse prijzen van de olie, gas en steenkool. Vreemd, want de helft van de Belgische elektriciteitsproductie wordt opgewekt in kerncentrales en draait dus niet op fossiele brandstoffen.

Minister van Economie Johan Vande Lanotte (sp.a) en staatssecretaris voor Energie Melchior Wathelet (cdH) hebben vorige week een analyse besteld over de prijsevolutie van gas en elektriciteit. Energiewaakhond CREG en het Prijzenobservatorium moeten nagaan of er objectieve factoren zijn die een prijsverschil met de buurlanden verantwoorden.

Dat prijsverschil is in elk geval enorm. Elektriciteit kost de Belgische gezinnen bijvoorbeeld 61 procent meer dan de Franse. Daar zijn de prijzen dan ook begrensd. Onze zuiderburen keurden eerder dit jaar een energiewet goed, maar behielden het systeem van maximumprijzen voor gezinnen. Geen wonder dat het Franse moederbedrijf van Electrabel zich met hand en tand verdedigt tegen een gelijkaardig systeem bij ons.

De nucleaire rente mag dan ruim verdubbeld zijn, maar dat zal uw factuur niet doen dalen. Politici wijzen nogal makkelijk Electrabel met de vinger, maar vergeten daarbij dat de prijzen voor transport en distributie van stroom ook de pan uitswingen. Laat het nu net diezelfde politici zijn die de dienst uitmaken in de raden van bestuur van intercommunales en netbeheerders.

En wie voerde een onbetaalbaar subsidiesysteem voor zonnepanelen in? Terwijl het in de sterren stond geschreven dat het prijskaartje hiervoor onhoudbaar was, greep de Vlaamse regering pas eerder dit jaar in. Door het systeem bij te schaven, zullen de prijzen echter niet dalen. Hoogstens worden de snelle stijgingen voortaan wat afgeremd. Als klap op de vuurpijl verdwijnt, ondanks de torenhoge prijzen, de federale fiscale aftrek voor de meeste energiebesparende investeringen.

Vande Lanotte en Wathelet lieten al weten op basis van de door hen gevraagde analyse "noodzakelijke maatregelen" te overwegen. Hopelijk komen die er ook. Eindelijk. Want aan de consument is in dit dossier al te veel lippendienst bewezen. Energie is geen luxeproduct maar een basisbehoefte. Een die steeds zwaarder om te dragen wordt.

Steven Samyn
Chef politiek