Een economische crisis zorgt voor meer suïcide. Het is de hoogste tijd dat de samenleving, therapeut en degene die aan zelfdoding denkt hun verantwoordelijkheid nemen, meent Thomas Blondeau. Blondeau (1978) is schrijver en journalist. Hij schreef tot nu twee romans en stelde twee bloemlezingen samen. Op cobra.be en in HP/De Tijd schrijft hij wekelijks een column. Zijn laatste roman heet Donderhart.

Liefde en werk. Hoewel Freuds levensinzichten uit de mode zijn geraakt, kan ik mij volledig vinden in zijn voorwaarden voor geluk. Omdat ik begin 2010 een tegenslag op beide vlakken had, keek ik vanuit mijn hotelraam naar de licht besneeuwde stoeptegels vier verdiepingen lager. Ik had de nacht ervoor geen oog dichtgedaan.

Welke vraag me ervan weerhouden heeft me uit het raam te werpen, staat me nu niet meer voor de geest. Een overweging van praktische aard? 'Zit ik wel hoog genoeg?'. Eén uit schaamte? 'Wat zullen mijn vrienden wel denken? Mijn ouders?' Of bracht hoop me aan het twijfelen? 'Wat als het beter wordt? Wat als - ondanks alles, ondanks alle gezeik nu - het beter wordt?'

In het gebouw aan de overkant van de hoge, nauwe straat zat een jonge vrouw tv te kijken. Op haar schoot speelde een baby. Waarschijnlijk de eersten die me zouden zien. Zou het kind dat beeld blijven herinneren? Wil ik dat op mijn geweten hebben?

Eerlijk gezegd, beste lezer, bovenstaande alinea's vervullen me met gêne, walging zelfs. Het heeft iets onkies, exhibitionistisch. Aanstelleritis. Dat past bij mijn West-Vlaamse afkomst, lees ik in een studie van Lucas, het centrum voor zorgonderzoek en consultancy van de KU Leuven. In mijn geboorteprovincie stappen er twee keer zoveel mannen uit het leven als in Noord-Holland, de regio waar ik nu woon. Tussen Veurne en Kortrijk schaamt men zich voor de woorden: 'Ik voel me niet goed'. Wie een einde aan zijn leven maakt, wordt er gezien als een lafaard. En net die veroordelende stilte, zorgt voor doden die vermeden hadden kunnen worden.

Niet alleen de West-Vlaming moet anders gaan nadenken over zelfdoding. In het Nederlandstalig deel van België stappen zo'n drie mensen per dag uit het leven. Dat is 80 procent meer dan in Nederland. Belangrijkste reden daarvoor is dat de Vlaming niet wil of durft naar een hulpverlener te stappen. Of dat hij gewoonweg niet weet waar hij terecht kan. Dat wil Vlaams minister van Welzijn, Jo Vandeurzen veranderen. Het aantal zelfdodingen in Vlaanderen moet tegen 2020 met een vijfde naar omlaag, in vergelijking met het jaar 2000. Een pakket maatregelen moet dat voor elkaar krijgen, waaronder een structurele subsidie voor de Zelfmoordlijn. Dat dat nog niet eerder gebeurd is, mag ronduit mensonwaardig genoemd worden.

Sinds die helwitte dag in 2010 is die levenstwijfel nog een paar keer opgekomen. Sterke, opgedrongen herinneringen aan die mislukkingen of vermoedens dat de volgende zware tegenslag onvermijdelijk was, deden me weer denken over een zelfgekozen levenseinde. Om de bevangenheid van die momenten te kunnen doorbreken, bezocht ik paar maal de site van de Zelfmoordlijn. Opbellen wilde ik niet. Geconfronteerd met een stem, zou ik al te zeer in een sociale kramp schieten en mijn problemen minimaliseren. Dus ik ging voor de chatoptie.

Nou nee, ik moest nog even wachten. Want via die weg zijn de hulpverleners slechts bereikbaar van zeven tot halftien 's avonds, en dat niet eens dagelijks. Ik surfte naar de Nederlandse equivalent die iets ruimere openingstijden hanteert maar ook niet de 24-uurstoegang biedt die het wel op telefonisch vlak heeft. Gezien iedereen onder de veertig alleen nog maar belt met zijn ouders, valt te hopen dat daar snel verandering in komt. Overigens, waar moeten die mensen heen die geen of nauwelijks Nederlands spreken?

Die chatsessies vielen tegen - dacht ik in eerste instantie. Ik trof telkens iemand die aanzienlijk jonger was, iets onbestemds in de sociale hoek had gestudeerd en alleen maar reageerde met variaties op de vraag: 'Hoe bedoel je dat?'. Teleurstellend. En toch... Na die sessies was de beklemming wel degelijk verdwenen, de tunnelvisie wat verbreed. Het verdriet, de pijn, laat staan de oorzaken ervan waren er natuurlijk nog steeds. Maar de dag mocht weer dingen van me vragen. Bloedsaaie, broodnodige dingen die een paar uur daarvoor totaal nutteloos leken.

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij Tele-Onthaal (106) of de Zelfmoordlijn (02-649.95.55).

• Lees meer in De Morgen