dm column Václav Havel is tot aan zijn dood broos en kwetsbaar gebleven. President met een dichter in de eigen onderduik.

In 1978 werd ik na een bezoek aan Jiri Hajek, prominent lid van Charta 77, ex-minister van Buitenlandse Zaken onder Dubcek, door de Praagse KGB aangehouden. Tijdens nachtenlange ondervragingen ging het alleen over Václav Havel. Of ik hem kende? Wie zijn contacten waren in Europa? Of ik had begrepen dat ik al even subversief was als hij? Niet het Charta, Havel bleef de staatsvijand.

Eén keer heb ik hem een hand mogen geven. Erg gelukkig zag hij er niet uit. Ik zag hem wegdromen naar wolken van dichters en theaterauteurs. Naar Kafka.

In de flarden manuscripten die ik mocht inzien, zat helemaal geen kruistocht van woedende letters. Eerder bedeesd schoolschrift.

Mario Soares was de eerste die hem een staatsbezoek bracht. Zijn cadeau: een Renault. Later kwam Dietrich Genscher: BMW als diplomatieke nimbus. Václav Havel gruwde van de wansmaak, terwijl hij een autofreak was.

Op 6 januari is er in Praag een verjaardagsfeest voor zijn boezemvriend Bessel Kok. Havel zou eventjes aanwezig zijn. Hij, boegbeeld van humanisme, had voor het sterven nog welgeteld drie vrienden. Staatsie? Verraad is betrouwbaarder.

Hugo Camps