ACV-voorzitter Luc Cortebeeck en ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw eisen een nieuw Europees Sociaal Contract. Deze tekst is een samenvatting van een vrije tribune die ondertekend werd door ACV, ABVV, de Duitse DGB, de Italiaanse CGIL, de Spaanse CCOO en UGT en de Franse vakbonden CGT en CFD. Deze vrije tribune verscheen ook in El Pais.

De Europese Unie maakt de ergste crisis uit haar geschiedenis mee. Een financiële en economische crisis, die zware sociale gevolgen heeft. En die ook een politieke crisis van de EU zelf geworden is. Wie had amper twee jaar geleden gedacht dat zoveel stemmen zouden opgaan om te breken met de euro? Een dergelijk scenario zou het Europese project zelf ten gronde richten.

De verantwoordelijkheid van de politieke leiders van de Europese instellingen en van de voornaamste lidstaten is groot. Na twee jaar van getalm, onophoudelijke betwistingen en verkeerde beleidsmaatregelen is het oorspronkelijke probleem, de financiële crisis in Griekenland, nog steeds niet opgelost.

De schuldencrisis is alleen maar erger geworden. De groei is in bijna alle lidstaten sterk teruggevallen, en in de landen met de strengste budgettaire maatregelen is de werkloosheid gestegen. De sociale gevolgen van het verlagen van lonen en pensioenen en van het snoeien in uitgaven voor sociale bescherming, onderwijs en gezondheidszorg zijn duidelijk: een grotere armoede, nieuwe ongelijkheden, een grotere bestaansonzekerheid en een sterke uitholling van de sociale cohesie.

Uitwegen
Steeds grotere delen van de bevolking keren het Europese project de rug toe of wantrouwen het. De oude vooroordelen en negatieve clichés steken weer de kop op.

Nieuw is dat de Europese instellingen deze sterke uitholling van het sociale model aanmoedigen, terwijl de waarden en principes van dit model net de identiteit en de ruggengraat vormen van de Europese Unie. De Europese politieke leiders zijn zich blijkbaar niet bewust van het feit dat Europese instellingen en talrijke lidstaten het sociaal pact aan het verbreken zijn waarmee na de Tweede Wereldoorlog de Europese welvaartsstaten en het gemeenschappelijk project dat aan de basis lag van de Europese Unie, werden opgebouwd.

Om te beginnen moet een einde worden gesteld aan de speculatiemechanismen en moet de financiële capaciteit van alle lidstaten worden verzekerd, door te zorgen voor een definitieve oplossing voor de nationale financieringscrisis. Hoe is het mogelijk dat de Verenigde Staten, waar de voornaamste indicatoren dieper in het rood gaan dan in de hele EU, en Japan, met een staatsschuld van 225 procent van het bbp, obligaties op tien jaar kunnen uitgeven aan interestvoeten onder de 2 procent? Terwijl sommige landen van de Eurozone verplicht zijn te lenen tegen een interest van 7 procent?

Het antwoord is eenvoudig: wij handelen niet als een echte unie. Daarom hebben we meer dan ooit nood aan een nieuw monetair, economisch en sociaal beleid. Een beleid met een fundamenteel andere invulling dan de economic governance zoals Ecofin die nu dicteert. Er is geen andere oplossing dan een versterking van het Europese project, maar dan met andere formules en maatregelen dan diegenen die de huidige Europese verantwoordelijken ons opleggen.

Een geloofwaardige aankondiging van een absolute garantie met betrekking tot de schulden van de lidstaten zou speculatie op de markten tegenhouden. Deze garantie kan worden gegeven door de uitgifte van euro-obligaties en door de omvorming van de ECB, die pas in laatste instantie zou optreden als geldschieter.

Het fiscaal beleid, te beginnen met de vennootschapsbelasting en de belasting op de kapitaalinkomens, moet binnen de eurozone in vele opzichten gemeenschappelijk zijn en moet in de hele Europese Unie geharmoniseerd worden.

De nieuwe plannen van Merkel en Sarkozy, met de nadruk op een strakkere begrotingsdiscipline naar Duits model, laten veel van deze cruciale kansen liggen.

Sociale vooruitgang
Europa moet een nieuw sociaal en economisch contract sluiten met zijn burgers. Een vernieuwend Europees sociaal contract met als belangrijke onderdelen werkgelegenheid, lonen - waarover de sociale partners autonoom moeten kunnen onderhandelen - pensioenen, werkloosheidsuitkeringen, onderwijs en gezondheid. Een nieuw sociaal contract met de actieve deelname van de sociale partners. De sociale grondrechten, meer bepaald wat het sociaal overleg betreft, moeten geëerbiedigd worden en in alle anticrisismaatregelen opgenomen worden.

Daarom vragen we uitdrukkelijk dat bij een toekomstige herziening van de verdragen de sociale dimensie in rekening wordt genomen. Er is nood aan een algemene clausule van sociale vooruitgang. Zodat Europa terug op het spoor van de sociale vooruitgang komt.