Ivan Van de Cloot debatteerde met Nouriel Roubini en was onder de indruk van zijn brede visie. Van de Cloot is hoofdeconoom van Itinera Institute, een onafhankelijke denktank voor duurzame economische groei en sociale bescherming.

Gisteren had ik het plezier om in het kader van een event georganiseerd door Econopolis te debatteren met professor Nouriel Roubini. Voor diegenen bij wie bij het lezen van de naam nog geen belletje gaat rinkelen. Hij heeft de bijnaam Dr. Doom gekregen sinds hij bekend staat als de voorspeller van de financiële crisis. De timing kon helaas niet beter, nu gezaghebbende mensen het nakende einde van de eurozone ook publiekelijk ter sprake brengen.

Vorige week gaf de oud-adviseur van voormalig Frans president François Mitterrand, de euro een overlevingskans van één op twee gaf tegen Kerstmis. Wolfgang Munchau van The Financial Times opperde dat, als er nu niet zwaar wordt ingegrepen, de euro misschien binnen tien dagen al niet meer bestaat. In die context ga je uiteraard naar Dr. Doom luisteren met de verwachting dat hij er nog een schepje bovenop gaat doen. Dit heeft hij niet gedaan, wat op zich al een verademing is. Zeker voor wie het hijgerige sfeertje kent van financiële commentatoren die elkaar willen aftroeven met nóg straffere uitspraken. Wel stelde Roubini dat er zich tegen 2013, bij gebrek aan maatregelen, een perfecte storm aftekent.

Jaar lang discussiëren
Roubini verklaarde verscheidene keren dat Europa de komende maanden en zelfs jaren werk moet maken van institutionele correcties om de werking van de monetaire unie te verzekeren. Voor een Europeaan die bij het lezen van de kranten soms de indruk krijgt dat de laatste uren van de munt geteld zijn, is dat een sterk statement op zich. Namelijk dat we blijkbaar meer tijd hebben om de zaken nog recht te trekken dan we soms inbeelden.

Mijn persoonlijke opinie is echter wel dat de markten vandaag zo turbulent zijn dat dat het urgentiegevoel zeker voor een stuk terecht is. Het is inderdaad problematisch dat sommigen doen uitschijnen dat het louter overschrijden van de rente op het staatspapier boven een magische drempel (7 procent), onafwendbaar tot een fiasco leiden moet.

Vaak ontbreekt het mensen aan historisch perspectief. Nog niet zo lang geleden functioneerden landen immers tegen veel hogere rentevoeten dan vandaag. Wat we niet mogen vergeten, is dat de schuldniveaus van landen toen vaak een stuk lager waren dan vandaag.

Nouriel Roubini is zonder meer iemand wiens analyses onbewust of bewust veel invloed hebben. Eén voorbeeld is zijn stelling dat het onbegonnen werk is te discussiëren met mensen die tot op vandaag de schijn hoog houden dat het de jongste dagen enkel gaat om een gebrek aan vertrouwen (wat tot illiquiditeit leidt). Fundamenteel is de vaststelling dat er ook veel solvabiliteitsproblemen zijn bij talloze banken en overheden. Dat is essentieel om te beseffen dat de zogenaamde muddling through-strategie, die Europa nu al meer dan een jaar bewandelt, enorm gevaarlijk is. Door bijvoorbeeld een jaar lang te discussiëren met de banklobby over de mate waarin zij verlies moesten nemen op de Griekse staatsobligaties is al te veel tijd verloren gegaan. Dat betalen we vandaag cash, zeker als we dit dan nog combineren met Belgische onderhandelaars die erin slagen om pas na vijfhonderd dagen over de centen en de begroting te beginnen praten.

Oppervlakkige analyses
Als Amerikaans econoom leek Roubini wel een slag om de arm te houden inzake mogelijke uitkomsten voor de eurocrisis. Uiteraard moet iemand zoals hij ook risicomanagement toepassen op boude uitspraken omdat een reputatie gemakkelijker verloren gaat dan ze opgebouwd wordt.

Dr. Doom feliciteerde me en verzocht me mijn presentatie door te sturen, wat me er misschien ook toe aanzet om hem te complimenteren met zijn brede visie. Naar hem luisteren brengt je niet alleen op de hoogte van puur financiële kwesties, maar net zo goed komen ecologische en geopolitieke zaken aan bod op een wijze die dieper gaat dan de meeste oppervlakkige analyses die het publieke forum bevolken.

Wat vooral mijn appreciatie opwekt, is dat hij in tegenstelling tot nogal wat van zijn landgenoten geen ideologisch geïnspireerde analyses maakt, maar de strijd niet opgeeft om waarheid na te streven.