Pascal Paepen is econoom bij Daiwa in Londen en is bekend van het economische nieuws in Vandaag van Radio 1.

In Londen is het recht op vrije meningsuiting heilig. De traditie van Speakers' Corner in Hyde Park is daarvan een goede illustratie. Ook het recht op betogen is hier evident. Net als in Brussel zijn er in de Britse hoofdstad iedere dag manifestaties en protestacties. In de City zijn onder andere de dierenrechtenorganisaties heel actief. Met megafoon en spandoek protesteren actievoerders bijna dagelijks aan de ingang van banken die dierproeven financieren. De jaarlijkse May Dayoptocht tegen het kapitalisme is ook een traditie in het financiële district.

Niemand twijfelde er dan ook aan dat Londen een eigen versie van 'Occupy Wall Street' mocht verwachten. En dus arriveerden drie weken geleden de activisten van 'Occupy London Stock Exchange' aan de kantoren van de beurs om er hun ongenoegen te uiten over oorzaken en gevolgen van de financiële crisis.

De Britse verdraagzaamheid is echter voorwaardelijk. Van betogers wordt discipline verwacht. Ze dienen zich te houden aan richtlijnen en moeten nog net niet aanschuiven in een queue. Kamperen in de stad is al helemaal uit den boze, tenzij je je tent opslaat op privaat terrein, met toestemming van de eigenaar. Die toestemming kregen de actievoerders van de London Stock Exchange (LSE) niet, en dus zochten ze hun toevlucht tot de imposante buur van de LSE: St Paul's Cathedral.

Het bestuur van de kathedraal toonde zich aanvankelijk tolerant ten opzichte van de bezetters, waarna het kamp groeide tot tweehonderd tenten. Het opzet van de actie was geslaagd. De media berichten nu al drie weken lang iedere dag over de "bezetters van de City" en alle Britse kranten publiceren dagelijks opiniestukken en lezersbrieven over het nut van het vreedzame protest en over de voor- en nadelen van het financiële systeem. Brave actievoerders. Geen probleem.

In de kathedraal bleek de nervositeit over de actievoerders echter te groeien. Het bestuur maakte zich zorgen over het comfort en de veiligheid van de busladingen toeristen die langskomen in St Paul's. Om alle mogelijke risico's en problemen rond de aansprakelijkheid te vermijden werd de kathedraal zelfs een week gesloten. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog konden gelovigen en toeristen er niet meer terecht. De sluiting had ook financiële gevolgen. De kerk liep dagelijks 20.000 pond (23.000 euro) mis. Een entreekaartje voor de kathedraal kost 14,5 pond.

De sluiting van St Paul's en de factuur daarvoor gaf aanleiding tot heel wat kritiek. Het heeft niet veel gescheeld of er kwam een minischisma in de anglicaanse kerk. Het ene kamp verwijt de kerk te drastische maatregelen te nemen, anderen vinden dat de "bezetting" van de City nu lang genoeg heeft geduurd.

Giles Fraser, secretaris van de kathedraal, verdedigde de actievoerders en wilde absoluut vermijden dat het tentenkamp zou worden ontruimd. De man is een bekend priester die geen blad voor de mond neemt en opkomt voor minderheden. Hij hekelde de slechte behandeling van de betogers en nam ontslag. Een paar dagen later stapte ook zijn tegenstander, deken Graeme Knowles, op.

Kathedraal en City leken vervolgens van plan om de actievoerders weg te sturen, desnoods met geweld. Maar de kritiek nam nog toe. Moet de kerk zich niet aansluiten bij het protest tegen de graaicultuur en de ongelijkheid in plaats van de betogers de mond te snoeren? Gelovigen en anderen vroegen zich af aan wiens kant Jezus zou staan. Het kerkbestuur gaf uiteindelijk toe. Het tentenkamp mag nog minstens twee maanden blijven staan op het voorplein van St Paul's.

En er volgde nog een overwinning. Donderdagavond riep Bob Diamond alle zakenbankiers op om betere burgers te worden. Zo'n uitspraak hadden weinigen verwacht van de Amerikaanse topman van Barclays. Daarmee is het eerste minimirakel van de Londense Occupybeweging een feit.

De kritiek nam toe: moet de kerk zich niet aansluiten bij het protest tegen de graaicultuur in plaats van de betogers de mond te snoeren?

Pascal Paepen