Zijn Hugo Matthysen en de zelfverklaarde cultuurfilosoof Johan Sanctorum eigenlijk ooit samen in één kamer gesignaleerd? Ik begin kameraad en comedykampioen Hugo er eerlijk gezegd van te verdenken dat hij stiekem achter de blog 'Visionair België' schuilt. Dat is - let op het rijm - het 'Webarchief en Forum van Johan Sanctorum'. Die blog heeft onlangs voor zodanig veel vermaak in (pdw) Towers gezorgd, dat een extra tube vaseline nodig was om onze dijen vorstelijk mee in te smeren. Geen overbodige luxe na de ongebreidelde dijenklets-a-thon die hier tijdens het lezen van Johans jeremiades zijn beslag kreeg.

Ik kende hem eerlijk gezegd niet, maar na wat googelen kwam ik erachter dat broeder Johan zichzelf omschrijft als 'onafhankelijk publicist en Vlaams republikein', dat hij feitelijk de speechwriter van Vlaams Belangvoorzitter Bruno Valkeniers is en dat hij in verregaande verlegenheid kwam toen uitlekte dat hij onder de pseudoniemen 'Erik Speliers' en 'Annick Verbauwen' columns en lezersbijdragen schreef in 't Pallieterke waarin Bruno Valkeniers en - toen vermoedde men al dat de kluit werd belazerd - Johan Sanctorum zélf enige belangrijkheid in het politieke debat werden toegeschreven.

Ik besef dus ten volle dat sakkerse Sanctorum een gemakkelijk slachtoffer is. Want als hij in mondo media al ernstig wordt genomen, dan is het in dezelfde mate als waarmee men Anne 'ik kak waar ik wil' De Baetzelier enige invloed in het kankeronderzoek toedicht. Ik geloof dat diverse metingen unaniem zullen uitwijzen: fuck all. Dat roept de vraag naar voren: vanwaar mijn plotselinge interesse voor deze nitwit?

Wel, dat komt doordat ik onlangs De vierde onmacht - ondertitel 'Journalisten, politici en critici over media en journalistiek' - cadeau heb gekregen. Dat is een bundeling essays met als basisthema 'mediakritiek' waarin, naast coryfeeën als Cas Goossens en Luc Van der Kelen ook windbuilen als Jurgen Verstrepen en Carl Decaluwé een stem krijgen, maar ook rotsen als Walter Zinzen en Jef Lambrechts leveren een bijdrage. In de voetnoten wordt vreemd genoeg regelmatig naar Johan Sanctorum verwezen. Toegegeven, vooral door zijn vriend - en samensteller van De vierde onmacht - Frank Thevissen, de door de VUB wegens 'niet competent genoeg' ontslagen professor marketing & communicatie en bedenker van De stemmenkampioen. Afijn, mijn nieuwsgierigheid was geprikkeld en ik surfte vol verwachting naar Sanctorums blog. Lang geleden dat ik zo gelachen heb.

Op 1 november post hij, naar aanleiding van de Boekenbeursopening, de tekst 'Boek.0: pleidooi voor ontlettering', waarin - eerlijk waar - voor de afschaffing van het boek wordt gepleit. Althans, dat vermoed ik. De schrijfstijl van broeder Johan laat immers diverse interpretaties toe. De gedachten, meningen, overpeinzingen, opinies en standpunten dartelen door de tekst als weeskinderen die in een 6 hectare grote wilde bloemenweide worden losgelaten, waar ze voor de eerste keer paaseieren mogen zoeken. Stream of bollocks extraordinaire, quoi. Hier is een voorbeeld van de talrijke onsamenhangende argumenten om 'het boek' naar de vergetelheid te verwijzen:

"Er zijn verschillende strategieën om de gevaarlijke absurditeit van het boek te neutraliseren. Men kan bijvoorbeeld het boek ongelezen in de kast plaatsen, dat komt meer voor dan zogenaamde lezers willen toegeven. Het boek wordt dan een rug, een decoratief element."

Yup, stop met lezen en gebruik boeken als had u ze in de Casa gekocht om uw woonkamer dat extra je ne sais quoi te verlenen. Dat zal de gevaarlijke absurditeit van het boek nogal een beetje neutraliseren! Een ander voorbeeld van de wellicht aan hun versheidsdatum overschreden paddo's onttrokken observaties:
"De ecologische kritiek is een belangrijke hefboom: de papierindustrie is een ontbosser, en bos hebben we nodig. Niet alleen om te ademen, maar ook en vooral om de vlakte te vermijden en te kunnen verdwijnen. Een boom is in die zin het perfecte boek: ongelezen, tekstloos, puur organisme."
'Hugo Camps na een miniberoerte' is, als we tenminste de vlakte willen vermijden, de meest accurate omschrijving van deze oprispingen.

Johan 'several sandwiches short of a picnic' Sanctorum besluit:
"Met de verdwijning van het boek, als collectief fetisj en cultuurobject, verdwijnt ook de klassieke school (schola, scholastiek: ook die is theologisch), en wenkt een nieuw bestaan van de buitenstaander, dilettant, analfabeet, dagboekschrijver, zondagsschilder, dienstweigeraar, maker van onbestaande kunstwerken, reiziger, grensbewoner. Dit gaat over nieuwe naaktheid, naïviteit en levenslang beginnen. Domweg."

Er staan volgens mij drie letters te veel in 'domweg'.
Ontlettering is - kijk eens aan! - nuttig in dit geval.
Ps: ik signeer op 6 november voor drie uitgeverijen op de Boekenbeurs.