Na negen jaar La Libre Belgique is Martin Buxant op weg naar De Morgen. Hij wordt de eerste Wetstraatjournalist die de taalgrens oversteekt.

Want kijk: dit land zal binnenkort een nieuwe eerste minister hebben. In de komende weken zal de socialistische Elio Di Rupo zijn entree maken in de Wetstraat Zestien. Di Rupo is, moet het nog gezegd, Franstalig. Het is meer dan 40 jaar geleden dat België een Franstalige premier had. Dat is welzeker een signaal: de functie behoort niet exclusief de Vlamingen toe. In deze woelige communautaire tijden is dat belangrijk.

Maar het probleem - want er is vaak een probleem in de Belgische politiek - is dat de toekomstige eerste minister absoluut niet tweetalig is. Laat ons wel wezen: dat is geen grondwettelijke verplichting. Maar het is op zijn minst een gewoonte. Wie Di Rupo's beroemdste Nederlandse zin gehoord heeft in het midden van een drukbezochte persconferentie - "Dank u voor de café!" - kent het probleem van de formateur.

De intelligentie van Di Rupo staat buiten kijf. Sommige mensen leren gemakkelijk een nieuwe taal, anderen niet. Di Rupo probeert al jaren Nederlands te leren. Oefenen en oefenen met verschillende leraars, de Vlaamse media nauwgezet volgen. Maar er is kennelijk niets aan te doen: het komt niet, het lukt niet. Sommige adviseurs herinneren er graag aan dat hij gehoorproblemen heeft. "Dat kan een rol spelen in zijn moeilijkheid om Nederlands te spreken", verzekerde een van die adviseurs afgelopen week. Misschien is het waar, misschien niet. Iedereen weet dat Di Rupo een perfectionist is. Hij zal dus nooit een toespraak beginnen als hij absoluut niet zeker is dat elk woord perfect en evenwichtig is.

Als hij de vlinderstrik van eerste minister zal knopen, dan kan zijn gebrekkige Nederlands voor problemen zorgen. Of zal het wel meevallen? De Vlaamse liberaal Vincent Van Quickenborne, die we daarover vorige week hebben geïnterviewd, reageert gematigd: "Meneer Buxant", zei hij, "u leert ook Nederlands en af en toe maakt u fouten. Maar maakt u zich daarover geen zorgen.

Vlamingen zijn vriendelijke mensen. Ze zullen zien dat u van goede wil bent en dat u veel moeite doet om hun taal te leren, en dan zullen ze begripvol zijn! Kijk naar Elio Di Rupo: hij heeft meerdere uitdagingen overwonnen, onder andere de splitsing van B-H-V. Niemand heeft dat ooit kunnen realiseren. Dat is het belangrijkste. Nederlands spreken komt na de politieke intelligentie".

Daarover ben ik het niet helemaal eens met 'Q'. Omdat ik geen verantwoordelijkheid draag. Ik ben premier noch politicus. Dus voor mij zullen goede wil en inspanningen waarschijnlijk volstaan. Maar over Elio de Eerste maak ik me zorgen. Het zal hem moeilijk vallen om elke donderdag in de Kamer mondelinge vragen te komen beantwoorden. Vlaamse oppositiepartijen - N-VA op kop - zullen een hardnekkige strijd tegen Di Rupo voeren. Het Nederlands van de premier kan politieke aanvallen uitlokken. Indien mogelijk zal de eerste minister zich aan een voorbereid antwoord houden, maar de moeilijke job van premier bestaat voor een groot deel uit improvisatie. Wat zal hij doen als hij een Vlaming aan de lijn krijgt die geen Frans spreekt? Wat als hij naar Hasselt moet gaan om met de ouders van de slachtoffers van Pukkelpop te praten? Hij zal niet altijd op zijn entourage en zijn tolken kunnen rekenen.
Mooie uitdaging!