Jan Callebaut is communicatieadviseur en marktonderzoeker. Hij kijkt tweewekelijks naar mens, samenleving, media en politiek.

Er gebeurt veel in de politiek. Doen en zeggen zijn wellicht nog nooit zo erg met elkaar verweven geweest. In Vlaanderen en België is zeggen belangrijker dan doen, om de eenvoudige reden dat het doen aan Europa is voorbehouden. Alleen dat niveau beschikt over voldoende bevoegdheden en voldoende kritische massa voor als het er echt op aankomt.

Maar er wordt bij ons dus veel gepraat. Vaak door mindere goden met meer ambitie dan inzicht. Hans Bonte, door Camps terecht geduid als een politieke pyromaan, wou vanuit Vilvoorde bank en rivaal verbranden. Ben Weyts had het bij het eerste B-H-V-akkoord tandenknarsend over een belastingregering zonder relevant discours. Voor Meyrem Almaci is de winst van één groene zetel voldoende om haar partij belangrijker dan de N-VA te maken. En Gerolf Annemans blééf, op radio één zaterdagochtend na de verpletterende peiling, de marginalisering van zijn partij ontkennen.

Belangrijker is de geloofwaardigheid van mensen die er wel toe doen. Op dit ogenblik zijn dat in Vlaanderen Bart De Wever en Wouter Beke. Elk met hun eigen probleem. Bart De Wever vertegenwoordigt een derde van de Vlamingen. Hij zegt al anderhalf jaar daar verantwoordelijkheid voor te willen dragen. Hij heeft grote deelstukken om het Belgische dilemma op te lossen aangebracht: zijn verduidelijkingsnota, de fameuze en belangrijke gesprekken in Vollezele en het voorstel Bourgeois-Vandenberghe over de splitsing van het gerechtelijk arrondissement.

Deze bouwstenen zijn in de communautaire akkoorden terug te vinden. Helaas voor hem was hij alleen als grondstofleverancier bij het nieuwe bouwwerk betrokken. Kun je dan uiteindelijk voluit de degelijkheid van het bouwwerk aanvallen, alleen omdat de architecten een andere esthetica hebben gebruikt? Je voelt dat dit dilemma hem parten speelt. De duidelijke wil om een betrouwbare (Vlaamse) staatsman te zijn, vecht met zijn talent om de sterkste hardline querulant te zijn. De persoonlijke keuze tussen deze twee uitersten bepaalt of dit land nog een toekomst heeft. De Vlaamse burger deelt in zijn agonie. De helft van Vlaanderen wenst geen regering zonder N-VA. De andere helft wel. Nog nooit in de laatste vijftig jaar is Vlaanderen zo emotioneel verscheurd geweest.

Wouter Beke moet zijn geloofwaardigheid opbouwen tegen de achtergrond van een lange rij partijgenoten die dit land sinds de Tweede Wereldoorlog in een plooi hebben gelegd. Zijn partij is uitgedund en ziet onverwacht en vroegtijdig een generatie leiders zonder groot palmares vertrekken. Beke moet zijn troepen een toekomst en een visie geven. Hij moet geloofwaardig bescheiden zijn en tezelfdertijd koppig en vasthoudend. Hoe sterk is deze eenzame fietser? Fouten maken betekent CD&V de gracht in laten rijden door de succespartij van het moment. Principieel Vlaamse kritiek is nooit van de lucht.

Beke moet omgaan met de Vlaamse paradox: de Vlaming wil verandering, maar houdt tezelfdertijd van het idee België. Het maakt hem bijzonder en uniek in het grote Europa. Beke draagt de Vlaamse last alleen, in het volle besef dat de meerderheid van de Vlamingen op zijn verantwoordelijkheidsgevoel rekent. De rode, groene en blauwe medeonderhandelaars zijn allang blij dat ze erbij zijn. Vlaanderen wil gerespecteerd worden, zijn economische werkkracht gevaloriseerd zien.

Elke zin telt in de akkoorden. De gretigheid om te landen moet in toom gehouden worden door de deugdelijkheid van het resultaat. Geloofwaardigheid en verantwoordelijkheid zijn cruciaal. Tot nu toe lukt het hem om stapje voor stapje het scepticisme en de ontgoocheling van de kiezer om te buigen in luisterbereidheid. Een tocht door het moeras zonder gps is een heikele onderneming. Alleen succes zal hem geloofwaardig maken.