20/09/11, 08u46
Europa wordt veel te ingewikkeld, gelukkig zijn er Berlusconi's die het simpel houden, aldus Bert Wagendorp, columnist bij de Volkskrant en tweewekelijks voor De Morgen.
De Italiaanse premier Silvio Berlusconi bracht afgelopen week de diplomatieke oorlog om de euro in een nieuwe fase. Hij verklaarde dat zijn Duitse collega Angela Merkel een 'onneukbare dikke kont' heeft. Dergelijke opmerkingen zijn niet goed te keuren. Ook op de hoogste niveaus is de man een alfamannetje dat vanaf de apenrots immer keurend in het rond kijkt, maar dat hoeft niet elke dag te worden bewezen.
Het was ook economisch onverstandig van Berlusconi zich zo ongenuanceerd uit te laten, want het zit er dik in dat Angela Merkel zijn land nog eens voor een faillissement zal moeten behoeden. Bild Zeitung schreef al dat de zware belediging repercussies zal hebben voor de eurocrisis, en dan weet je het wel. Tachtig procent van de lezers van die krant heeft ook een dikke kont, en voelt zich zodoende persoonlijk geraakt. Merkel kan de belediging niet ongewroken laten, en zal iets seksistisch moeten zeggen, bij voorkeur over Silvio's kleine Johannes.
En zo gaat Europa ten onder. Ik zou hier een oude kreet uit de jaren zeventig in herinnering willen roepen, als ik me goed herinner van de Nederlandse pacifisten: 'Geweld eindigt waar liefde begint.'
De Pruisische generaal Carl von Clausewitz schreef in de negentiende eeuw in Vom Kriege dat oorlog de voortzetting van de diplomatie is met andere middelen. Het was een preutse tijd, Von Clausewitz vergat dat er ook andere middelen zijn, en dat seks er daar een van is. Eeuwenlang hebben heersers hun mooiste dochters uitgehuwelijkt ter bestendiging van profijtelijke allianties of het veroveren van nieuw land.
Het mooiste voorbeeld van de diplomatieke liefde is natuurlijk de romance tussen de Egyptische koningin Cleopatra, laatste der farao's, en de Romeinse generaal en politicus Marcus Antonius. Die bereikte een hoogtepunt in de winter van 41-40 voor Christus, in Alexandrië. Cleo was 29, Marc 32. Over de kont van Cleopatra geen klachten, noch over haar schitterende neus; Rome en Egypte voor even hevig verstrengeld, de gepassioneerde liefde als de effectieve afronding van al het eindeloze vergaderen en zoeken naar het compromis in een feitelijk onoplosbaar probleem.
Onder druk wordt alles vloeibaar, zegt men, maar het uitzicht op liefde en seks kan grote problemen ook ineen doen schrompelen tot futiliteiten.
Nu oorlog geen optie meer is, zullen we ons wellicht weer meer daarop moeten richten. Bij de keuze van onze leiders zullen we voortaan veel meer rekening moeten houden met hun sexappeal. Niet zozeer met het oog op ons, maar voor de buitenlandse gesprekspartners.
De kwestie van de euro vertoont alle kenmerken van het onoplosbare probleem. De fine fleur van de Europese politiek, begeleid door het beste wat de economische wetenschap heeft voortgebracht, worstelt met een kwestie waarvan niemand lijkt te weten hoe ze uit de wereld moet worden geholpen. Uiteraard zijn er wel oplossingen, alleen is er geen oplossing die op algemene instemming kan rekenen.
Vroeger waren wij allang ten strijde getrokken om de Grieken mores te leren, een paar eilanden te bezetten, de Peloponnesos leeg te roven en de Atheense kunstschatten over te brengen naar musea in Berlijn, Londen, Parijs en Amsterdam, ter derving van gemiste rentebetalingen. Probleem opgelost.
Maar dat doen we niet meer. Dat weten de Grieken ook, en dat is meteen een van de redenen dat we er niet uit komen. Het menselijk probleemoplossend vermogen schiet te kort. Aan elke oplossing kleven meer nadelen dan voordelen, er zijn te veel tegenstrijdige belangen, we verstaan elkaar niet meer, het vertrouwen is weg, het is te complex geworden en we kunnen de consequenties van onze keuzes niet eens meer overzien. Hoewel we weten dat het uitblijven van een oplossing op den duur fataal kan zijn voor ons allemaal, weten we ze niet te vinden.
Het is een Gordiaanse knoop, maar keizers met een bijl die de kluwen met één hak ontwarren zijn er ook niet meer.
Ik zeg: liefde. Gepassioneerde seks. De euro? What the fuck!
Het mag niet worden uitgesloten dat het er met de eurocrisis heel anders zou voorstaan als niet Angela Merkel maar Heidi Klum de Duitse premier was geweest, en Berlusconi een jonge adonispremier in een dure strandtent in Forte dei Marmi.
Berlusconi moet door het stof, en zeggen dat hij verkeerd is begrepen. Hij zal de kont van Angela de hemel in moeten prijzen als de meest opwindende kont van de eurozone. Hij zal zijn beste poëten aan het werk moeten zetten om de kont van Angela te bezingen in gepassioneerde liefdeslyriek. Alleen zo is de ondergang van de euro nog te voorkomen.
Overigens stierf Marcus Antonius in 30 voor Christus een tragische dood in de armen van zijn geliefde Cleopatra, die er daarop ook geen gat meer in zag. Oorlog was inmiddels allang weer de voortzetting van de liefde met andere middelen maar zo is de mens.