In volle onderhandeling de nota-Di Rupo afbranden zoals de Gravensteengroep deed, betekent koren op de molen van N-VA, schreef de Gentse advocaat Jan Van Eeckhaut. Etienne Vermeersch vindt het net heilzaam de onderhandelaars erop te wijzen welke risico's ze lopen. Vermeersch is een Vlaams filosoof, emeritus-hoogleraar aan de Gentse Universiteit. Hij is lid van de Vlaamsgezinde Gravensteengroep.

Sinds de publicatie van het 8ste Gravensteenmanifest op 25 augustus, hebben minstens 2.500 mensen zich hierover uitgesproken. Ik heb hun reacties niet allemaal gelezen, maar, hoewel er, naast een grote groep voorstanders, ook enkele tegenstanders zijn, ben ik er toch niet in geslaagd één reactie te vinden die onze bevindingen echt ontkracht. Ik was van plan over dit vreemde fenomeen iets te schrijven, toen ik in De Morgen het opiniestuk van Jan Van Eeckhaut las, een man die ik overigens waardeer. Dit is dus geen polemisch geschrift, maar eerder een zoeken naar de oorzaak van dit 'vreemde fenomeen'.

Eerst een klein beetje historiek. Zoals elk jaar vroeg Eric Goeman mij om deel te nemen aan een paar van zijn befaamde debatten tijdens de Gentse Feesten. Eén daarvan betrof de Communautaire Problemen. Hoewel ik natuurlijk het politieke leven volg, had ik mij nog niet in alle details ingewerkt. Ik heb dus de nota-Di Rupo bestudeerd en teksten die daarmee samenhangen. Tot dan toe waren er enkele nota's opgesteld door 'informateurs' (of hoe ze ook heten), maar ik kwam er maar niet achter wat die precies inhielden. Ik ben een voorstander van discretie in onderhandelingen; maar na meer dan een jaar palaveren mag de bevolking wel weten hoe de standpunten evolueren.

Di Rupo komt de verdienste toe dat hij de stand van zaken althans zoals de Franstaligen die zien duidelijk heeft toegelicht. Zoals een normale mens zou verwachten, dacht ik dat er een aantal Vlaamse toegevingen zouden gevraagd worden (bijvoorbeeld inzake de omzendbrief Peeters, inzake de 'burgemeesters'; beperkingen inzake autonomie en, uiteraard, de financiering van Brussel). Rond die punten hadden de beide groepen dan amendementen kunnen voorstellen. Kortom een soort fiftyfiftyvoorstel inzake toegevingen. Ik beperkte me ook tot het deel dat betrekking had op de taalproblemen. In verband met de bevoegdheden en de financiële ingrepen achtte ik me niet deskundig genoeg.

Ik moest tot mijn verbijstering vaststellen, en dat is ook de kern van het Manifest geworden, dat er zelfs geen schijn van poging tot enig evenwicht te vinden was: tegenover 1 (één) Franstalige toegeving staan er 23 (drieëntwintig) Vlaamse toegevingen. Tweede vaststelling: B-H-V wordt niet gesplitst! (a) In feite wordt HV gesplitst: de zes faciliteitengemeenten krijgen een eigen statuut, waardoor hun Franstalige bewoners noch in hun electorale, noch in hun gerechtelijke, noch in hun administratieve toestand enige hinder ondervinden; integendeel. (b) De rest van HV wordt alleen in verband met de verkiezingen uit B-H-V gelicht. Op het gerechtelijke vlak behouden de Franstaligen de rechten die ze in B-H-V hadden.

Wie eerlijk is, moet toegeven dat zo'n voorstel, na meer dan een jaar 'onderhandelen' moeilijk anders dan als een provocatie moet overkomen. De Vlaamse onderhandelaars waaronder de opvolgers van degenen die B-H-V 'onverwijld' gingen splitsen hadden tijdens al die maanden aan de Franstaligen toch kunnen uitleggen wat met een 'splitsing van B-H-V' bedoeld werd! Ik vond daarom dat het mijn plicht was die schokkende cijfers, en hun even schokkende inhoud aan het publiek voor te leggen. Iets later heb ik dit stuk aan de Gravensteengroep bezorgd, en die vonden unaniem dat we dit moesten publiceren. Een aantal leden hebben dan verbeteringen aangebracht en ook de verkorte versie, voor de pers, opgesteld.

Die indrukwekkende gegevens worden door niemand betwist: ze zijn immers rechtstreeks aan Di Rupo ontleend. Neen, de meeste kritieken gaan over de N-VA en Bart De Wever.

Maar in het stuk in de krant wordt N-VA niet eens vermeld en Bart De Wever komt alleen voor in de lijst van degenen die compromisvoorstellen gedaan hebben; zonder commentaar.

In de omvangrijke tekst, die de essentiële is, (zie de website) wordt gezegd dat traditioneel Vlaamse standpunten (die door alle Vlaamse partijen, behalve Groen en VB onderschreven werden) thans ten onrechte aan N-VA worden toegeschreven. Ook staat er uitdrukkelijk dat de Gravensteengroep het neoliberalisme afwijst, (met verwijzing naar von Hayek en Ayn Rand).

Jan Van Eeckhaut noemt onze boodschap 'heilloos'. Maar is het niet veeleer heilzaam de onderhandelaars erop te wijzen welke risico's ze lopen; wie wordt er benadeeld als men je zegt: daar ligt een bananenschil? Het aantal keren dat De Wever of N-VA bij onze critici vermeld worden, is niet te tellen; maar inhoudelijk kwamen die bij ons niet aan de orde. "De wapens opnemen tegen het eigen land. er mag een algemene amnestie komen. neoliberaal, onverdraagzaam beleid; oud flamingantisme; romantiek in de politiek, vlaggen, barricaden."

Maar wat hebben wij in vredesnaam met die romantiek te maken? Ofwel zegt men: "Akkoord met het 'compromis' Di Rupo" en iedereen heeft het recht dat te denken, maar, zeg dat dan alstublieft ook, zonder omwegen. Een andere houding is: "Wij zeggen geen 'neen' tegen elk compromis, wij zeggen geen 'neen' tegen de splitsing van B-H-V. Wij zeggen wel 'neen' tegen dít compromis en tegen elke zogenaamde splitsing die dat inhoudelijk niet is."

Wie, al was het maar een beetje, rekening houdt met de onweerlegbare feiten die wij voorleggen, en daar de conclusies uit trekt, dié zal het gras voor de voeten van N-VA wegmaaien. Men moet altijd het goede voorbeeld geven, inderdaad, maar een schoolvoorbeeld schetsen van hoe het niet moet, is even waardevol.