Bert Anciaux zag graag een miljoen euro nieuwe middelen vrijgemaakt voor de culturele samenwerking met Nederland. Anciaux is senator voor de sp.a en voormalig Vlaams cultuurminister.

Er was eens een welvarende stad Antwerpen. Die viel op 17 oktober 1585 ten prooi aan de Spaanse troepen. Na meer dan een jaar beleg door Farnese, Hertog van Parma en in loondienst van de Spaanse koning Filips II, ondertekende burgemeester Marnix van St. Aldegonde, hoofd van de Antwerpse republiek (!) en schrijver van het Wilhelmus, een vredesverdrag. Hij bedong vrije uittocht voor de protestantse elite van de stad en bezegelde meteen ook de definitieve scheiding tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Amsterdam telde toen zo'n 30.000 inwoners, Antwerpen ruim 100.000.

We zijn straks vijf eeuwen verder. Ondertussen polderde Nederland zichzelf politiek tot een wat pathetisch maar beangstigend afgietsel van het rauwe Britse en Noord-Amerikaanse kapitalisme. Met een bikkelhard verhaal voor wie het moeilijk heeft - geen pampers meer, voor wat hoort wat - ongegeneerde islamfobie en gesausd met bakken vol populistische gemakkelijkheid. Blijkbaar verteerden onze noorderburen nooit de progressieve balans die misschien wel wat doorsloeg in die vrije jaren zeventig.

Beknepen buurman
Het land verwerd in snel tempo tot een steeds meer beangstigende, beknepen en vervreemdende buurman. Fortuyn, Van Gogh en nu Wilders sloegen met verstomming. Juist, ook wij hadden ons Vlaams Blok, maar een cordon sanitaire hield het publieke discours relatief proper en vormde een dam voor insijpelend mestvocht. Hoewel ik hier toch ook wil relativeren. Ook in België, bij uitstek in Vlaanderen, verhardde het debat en namen de gewone mainstreampartijen ongegeneerd de analyses, standpunten en remedies over, die geen twee decennia geleden zouden zijn verketterd tot ronduit fascistische praat.

Maar ik wil ook niet te veel zeuren. Wij mogen ons vooralsnog in Vlaanderen verblijden in een rijke, diverse en levendige cultuuromgeving. De kunstenmakers en -smakers, hoewel getroffen door te zware besparingen, overleven en werken stevig door. De kwaliteit van het aanbod blijft ronduit verbluffend en hopelijk is dat niet alleen te wijten aan de nazindering van een relatieve hoogconjunctuur.

Misschien moet Vlaanderen op dit historische moment, waar de duisternis valt over artistiek Nederland en we hier nog van zon, licht en warmte mogen genieten, de armen wijd open spreiden voor de Nederlandse kunstenaars. Nog meer dan vroeger. Daarom deze oproep aan de Vlaamse regering om de zonsverduistering in tulpenbollenland te beschouwen als de val van Amsterdam & Den Haag, het einde van een periode waar ontwikkeling en beschaving centraal stonden. Zet daarom de poorten van Vlaanderen weids open, schrap de schraperigheid voor cultuur en kunsten. Bied gastvrij Vlaams asiel aan de vele slachtoffers van een verwilderst regime!

Hoogconjunctuur
In concreto, Vlaamse ministers, maak meteen minstens een miljoen euro nieuwe middelen vrij voor de artistieke en sociaal-culturele samenwerking met Nederlandse spelers. Niet alleen zij zullen daar volop van genieten, ook voor Vlaanderen biedt zo'n affectie vooral een waarborg dat de huidige hoogconjunctuur zich nog een gouden eeuw zal verderzetten. Investeer daarom fors in nieuwe cultuurmiddelen, stop daarom die irritante, kaasschaafgewijze maar vooral bekrompen besparingen. Herwin als regering de overtuiging dat investeren in cultuur zoveel (meer)waarden oplevert, overvloedig meer dan welke andere maatregel. Laat Vlaanderen in Europa een culturele voortrekker zijn, voor creatievelingen en durvers. Net op dit bewolkte moment moeten we ons hoeden voor een verslappend en futloos cultuurbeleid.

Juist nu piekt de nood aan een nieuwe en verdere culturele impuls, tegen de stroom van eng en fout nuttigheidsdenken. In de volle overtuiging dat we daar allemaal beter van worden. Ik verhoop en verwacht daarom nu een Vlaamse regering die enthousiast middelen vrijmaakt voor zo'n cultuurproject, met vele makers en smakers, met meer nadruk dan ooit op de betrokkenheid van onze verweesde creatieve noorderburen. Waarop en waarom wachten?