Met deze nota van Di Rupo blijven de ondernemers van dit land op hun honger zitten, zegt UNIZO-gedelegeerd bestuurder Karel Van Eetvelt.

De formateursnota van Elio Di Rupo heeft de verdienste vrij omvattend te zijn. Ze is duidelijk over de staatshervorming en de splitsing van B-H-V en geeft ook lijnen voor de begrotings- en vergrijzingsuitdagingen die ons land te wachten staan. De voorgestelde sociaal-economische aanpak is er evenwel een van het verleden. Aan verworven (brug-)pensioen en andere ambtenarenrechten wordt maar mondjesmaat geraakt. Het gevoel van een werkgevers wantrouwende overheid wordt versterkt.

Je moet het maar presteren om als land met een van de hoogste ondernemersbelastingen ter wereld daar nog een schepje bovenop te doen. De forse verhoging van de roerende voorheffing, de verhoging van de vennootschapsbelasting - want dat is de verlaging van de notionele intrestaftrek - en de forse verhoging van de lasten op bedrijfswagens zijn daar spijtige getuigen van. De oneliner dat er kapitaalbelastingen worden ingevoerd om de lasten op arbeid te verlagen blijkt een lege doos.

België wordt vaak afgedaan als een kapitaalparadijs. Maar met een impliciete belastingdruk op kapitaal die 6 procentpunten hoger ligt dan het EU-gemiddelde kun je dat bezwaarlijk zeggen. En van de verplaatsing van lasten op arbeid naar lasten op kapitaal is niets te merken. Met een vergrootglas moesten we speuren naar die verlaging van de parafiscale lasten. De stille uitzondering is de lastenverlaging voor de eerste drie aanwervingen. De oproep van de EU om de lasten op arbeid te verlagen legt de formateur dus gewoon naast zich neer. Net zoals de oproep om de concurrentiekracht van onze ondernemingen te verhogen door onder andere het indexmechanisme aan te pakken.

Op die andere oproep, om de werkzaamheidsgraad bij 50-plussers fors te verhogen, wordt wel ingegaan, zij het zeer voorzichtig. De verhoging van de minimumleeftijd voor het vervroegd pensioen en het onbeperkt laten bijverdienen van mensen op pensioenleeftijd zijn goede maatregelen. Wat onverminderd overeind blijft, is het vermeende gevoel van een recht op brugpensioen, zelfs vanaf 56 jaar. En of je de vergrijzingsuitdaging afdoend kunt aanpakken door mordicus te blijven beweren dat de pensioenleeftijd niet moet worden verhoogd, is maar zeer de vraag. Gecombineerd met het behoud van het brugpensioen toont dit aan dat er rond de hete brij wordt gedanst en het dan maar aan de volgende generaties (politici) is om de noodzakelijke stappen te zetten.

Bij ondernemers stuit vooral het bij socialisten en vakbonden ingebakken wantrouwen ten aanzien van de ondernemer - dat als een rode draad door deze nota loopt - tegen de borst. Het verplicht invoeren van een werkgelegenheidsplan voor oudere werknemers op bedrijfsniveau, het individualiseren van het sanctioneringsmechanisme inzake vorming, het eenzijdige voorstel rond de harmonisering van het statuut arbeiders-bedienden zonder te reppen over kostenneutraliteit voor de werkgevers, het invoeren van anonieme CV's en het invoeren van diverse bijkomende rapporteringsverplichtingen (gendergelijkheid, leeftijdsrapportering...) zijn voorbeelden van dat verregaande wantrouwen. Door dit soort voorstellen wordt ondernemerschap nog meer ontmoedigd en is België goed op weg om het land met de hoogste globale belastingdruk, maar ook een van de meest ondernemersonvriendelijke landen ter wereld te worden.

Ondernemers op hun honger
Het mag duidelijk zijn dat de formateur misschien wel een goede poging doet om met iedereen een beetje rekening te houden, maar er allerminst in slaagt een nieuw toekomstgericht positief project voor België te lanceren. Zijn pleidooi voor een evenwichtige spreiding van de welvaart als basis voor een dynamische samenleving is te veel gebaseerd op het overeind houden van verworvenheden van het verleden.

Zitten er dan geen goede voorstellen in de formateursnota? Zeker wel. De staatshervormingsvoorstellen geven voor het eerst de indruk dat de vele maanden van gesprekken en non-gesprekken toch tot iets duurzaam geleid hebben. Er zitten veel evenwichten en er wordt gepoogd bevoegdheden zoals het arbeidsmarktbeleid te homogeniseren: toe te juichen aanzetten tot responsabilisering. Ook de aandacht voor zelfstandigen verdient een pluim. Wel betreurenswaardig is de forse lastenverhoging van 800 euro per kwartaal voor de beter verdienende zelfstandige.

Alles bij elkaar blijven de ondernemers met deze nota dus op hun honger zitten en is het hopen dat deze honger gestild wordt na een nu hopelijk vruchtbare regeringsonderhandeling. Het is immers wel de verdienste van de formateur dat er veel dingen op tafel liggen. Aan de belangrijkste politieke partijen om die aanzet om te zetten in een toekomstgericht regeerakkoord.