Het onvolprezen De ochtend op Radio 1 biedt politici vaak de kans te bewijzen dat zwijgen zelden verbeterd kan worden. Zo waren ze deze keer zelfs met twee om zichzelf in de voet te schieten. Vooreerst was er de stuntelige en tot mislukken gedoemde poging van Bart Staes om de patattenactie van Wetteren goed te praten als een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid. Die stelling valt niet uit te leggen.

Je kan zeggen dat het debat over de GGO's blijvend moet gevoerd worden, maar gewelddadig vandalisme tegen een universitair initiatief is niet te verkopen. Want hoe nobel je achterliggende motieven ook zijn, hoe discutabel het blinde vertrouwen in de biotechnologie ook, het beeld dat achterblijft is dat van (eco)fundamentalisme tegen wetenschap. "Het geweld trekt de aandacht weg van het wezenlijke debat over de zin en onzin van GGO's", schreef Staes later op de dag in een mededeling. Net dat verwijt had hij de actievoerders moeten maken in plaats van ze halfslachtig te verdedigen.

De tweede hoofdvogel werd afgeschoten door Vic Van Aelst, de strafpleiter die spontaan een erectie ontwikkelt als hem een micro wordt aangeboden. Geheel volgens de argumentatieleer van het populisme verdedigde hij de stelling dat dé Franstaligen een overontwikkeld superioriteitsgevoel hebben en dat dé Vlamingen veel te braaf zijn. Iedere populist vertrekt steeds vanuit de premisse dat hij en hij alleen hét volk vertegenwoordigt. Dat volk is volgens hem één en ondeelbaar, en lijdt collectief aan hetzelfde onrecht.

Dat wordt hen aangedaan door al degenen die niet tot dat volk behoren, en ook die groep lijdt aan dezelfde kwalijke eigenschappen. Dergelijke grove veralgemeningen van hele bevolkingsgroepen, in dit geval volgens Van Aelst alleen door taal gescheiden, tot één wezenlijk kenmerk, is in feite niet meer dan plat racisme.

Binnen de N-VA lopen de meningen over dit soort ranzige uitspraken uit elkaar, maar teruggefloten is meester Van Aelst nog niet. Blijkbaar is Bart De Wever zo zegezeker dat hij meent strategisch geen enkel gevaar te lopen door dit soort platte onzin onbesproken te laten. Dat zou kunnen. Ook in Nederland zijn christendemocraten en liberalen overstag gegaan voor het populisme, en daar beweren ze nu ook dat ze met één stemmetje overschot de enigen zijn die hét volk vertegenwoordigen.

Yves Desmet
Politiek commentator