Serge Brammertz moet een gelukkig man zijn. De Belgische hoofdaanklager van het Joegoslaviëtribunaal maakte al jaren jacht op de grootste Europese oorlogsmisdadiger van de afgelopen decennia. Toen we hem de laatste keer zagen, was hij net terug van een missie uit Srebrenica, waar hij met honderden nabestaanden had gesproken.

Hij vertelde toen: "Je spreekt met een moeder die je vertelt dat ze het hoofd van haar zoon hebben teruggevonden in één graf, en zijn romp in een ander, vijf kilometer verder. En dat ze zich gelukkig prijst omdat ze daarmee toch nog beter af is dan haar buurvrouw, van wier twee zonen niets meer gevonden is. We kunnen hun familieleden niet teruggeven, maar we kunnen hun leed wel ernstig nemen, laten voelen dat Srebrenica niet iets historisch was dat ze moeten vergeten, maar begrijpen dat het voor hen tot vandaag het enige is waar hun levens om draaien."

Hij leek met die visie de afgelopen jaren wat geïsoleerd te staan. Jarenlang manifesteerden de Servische autoriteiten een manifeste onwil om de man op te sporen. Steeds meer stemmen in het Europese diplomatieke veld vroegen zich daarom af of het geen tijd werd om de bladzijde van de gruwel, inmiddels meer dan 15 jaar geleden, om te slaan, en verder te werken aan een verdere eenmaking van Europa met inbegrip van Servië. Er was ook vrees om de huidige pro-Europese Servische regering onder druk te zetten, uit angst anders een herleving van het Servische nationalisme te veroorzaken. Brammertz, en met hem ook de Belgische diplomatie, bleef echter hardnekkig het standpunt verdedigen dat de uitlevering van Mladic een conditio sine qua non moest blijven voor de toetreding, en dat heeft uiteindelijk resultaat opgeleverd. Niet evident, omdat voor een behoorlijk deel van de Servische bevolking Mladic tot de dag van vandaag een held blijft, en geen oorlogsmisdadiger.

Mladic is mede verantwoordelijk voor de slachtpartij in Srebrenica, en daar alleen vielen al 7.000 doden, dubbel zoveel als bij de aanslagen op de WTC-torens in New York. Het is dan ook met een zekere opluchting dat je kan vaststellen dat Europa niet de Osama Bin Laden-aanpak heeft gevolgd, dat de man levend is aangehouden, en nu een proces zal krijgen voor een internationaal strafhof.

Met die aanpak bewijst het oude continent alvast dat het ook tegenover zijn ergste bedreigingen niet bereid is de principes van de rechtsorde even in de kast te zetten.

Yves Desmet
Politiek commentator