De column - of liever: monoloog - van de Leuvense burgemeester, minister van staat en grand old man van het Vlaamse socialisme verschijnt wekelijks op vrijdag. Louis Tobback spreekt, Walter Pauli tekent op.

Guy Vanhengel vindt dat Bart De Wever gelijk heeft: een formateur moet eerst zijn partners kiezen en dan zijn programma schrijven. Dat klinkt evident. Maar zo gaat het niet. De partners moeten namelijk eerst een andere keuze maken, en De Wever wil dat niet. Wil de N-VA een staatshervorming of een rechtse regering? Als hij een rechtse regering wil, kan dat niet met de socialisten. Als hij een staatshervorming wil, kan dat niet zonder de socialisten.

Ik heb al eens opgemerkt dat het rekenkundig mogelijk is een regering te maken zonder de N-VA. Ook een regering zonder PS is rekenkundig perfect mogelijk. Zij die zo'n coalitie willen maken, moeten dat maar doen. Want als het waar is dat Di Rupo, indien hij kon, de voorkeur zou geven aan een regering zonder N-VA, dan mogen we toch met evenveel overtuiging zeggen dat De Wever smacht naar een regering zonder PS. Dat ligt er vingerdik op voor iedereen die iets kent van politiek - dus niet voor Bart Maddens.

Alleen zal zo'n regering zonder de PS er een zonder staatshervorming zijn. Ook dat leert de verkiezingsuitslag. Maar De Wever heeft dat nog niet aanvaard. Hij wil zowel le beurre als l'argent du beurre. Hij wil én een staatshervorming én een rechtse regering. Dat gaat niet, hè.

Dus hoopt hij de PS ertoe te dwingen akkoord te gaan met een verregaande staatshervorming waarnaar ze eigenlijk niet vraagt, en diezelfde PS op de koop toe in een regering te wringen die het sociaal-economische programma van Voka uitvoert. Kan er iemand die bij politieke zinnen is mij uitleggen waarom de PS dat zou doen? Het probleem ligt dus niet bij Di Rupo, maar bij De Wever.

Natuurlijk kan hij ook qua staatshervorming ver gaan met de MR erbij. Reynders is zeker bereid de randgemeenten in de kou te laten in ruil voor een stevig rechts, superliberaal programma. Reynders is geen liberaal à la Verhofstadt. De jonge Verhofstadt deed aan politiek uit de eerlijke overtuiging dat hij met dat liberalisme de wereld zou verbeteren. Het liberalisme van Reynders is geen ideologie, maar een feodale ingesteldheid. Reynders is geen liberal maar een conservative, een Tory. Hij gaat ervan uit dat er nu eenmaal een paar rijken zijn en dat de anderen maar hard moeten werken voor hun geld.

Een aantal Voka-kopstukken loopt evenzeer te kwijlen van de idee dat ze in een rechts Vlaanderen hun ultraliberale agenda kunnen doordrukken. Dat ze eindelijk die index kunnen opkuisen, de werkloosheid in de tijd beperken, noem maar op. Alleen kunnen ze de Vlaamse meerderheid die ze denken te hebben, niet gebruiken. Wegens die smerige socialisten uit het zuiden. En nu hopen ze op De Wever. De man die bij Cameron op de thee mocht komen en hen van links moet bevrijden.

Vreemd toch: mijn hele carrière moet ik horen dat 'links' en 'rechts' achterhaalde begrippen zijn. Zelfs de socialisten hebben zich aan dat spelletje laten vangen, met hun 'Derde Weg', niet links en niet rechts. Nu hoor ik rechts schaamteloos pleiten voor rechtse regeringen, tegen die linkse denkbeelden. Ironisch dat De Wever het begrip 'links' weer op de kaart heeft gezet als geldig referentiekader. De enigen die twijfelen of ze zichzelf nog wel links zouden durven noemen, zijn de linksen zelf.

Maar zelfs met die bereidwillige Reynders zal De Wever moeten kiezen. Tenminste, als hij de verkiezingsuitslag respecteert, en niet doet zoals Bart Maddens op Terzake voorstelde, namelijk in het Vlaams Parlement stemmen wat u uitkomt en doen alsof we onafhankelijk zijn. Dat is de logica van de staatsgreep: men breekt eenzijdig met elke rechtsregel. Dat komt men onvermijdelijk terecht bij krachtmetingen, en dus bij geweld. Maar voorlopig is dat niet aan de orde, en blijft het dilemma: met de socialisten een staatshervorming, zonder socialisten een rechts beleid.

De staatshervorming ligt binnen handbereik. Op basis van de acht centimeter van Beke en de nota's van Vande Lanotte en alles wat ze de voorbije maanden al met elkaar besproken hebben, is het perfect mogelijk tot een akkoord te komen.

Ik ben ervan overtuigd dat Di Rupo daartoe bereid is. En voorlopig hoor ik alleen tot wat De Wever niét bereid is. Al zal het nog even duren voor Vlaanderen dat beseft. Want het is uiterst gemakkelijk om in te spelen op Vlaamse frustraties en complexen die honderd jaar zijn aangekweekt, en die al die tijd door sommige Walen en vooral door Franstalige Brusselaars werden onderhouden en aangescherpt. Maar op basis van complexen en frustraties maakt men aan de universiteit van Leuven geen goede cursussen en bouwen politici niet aan een goede toekomst. Complexen en frustraties leiden enkel tot miserie, of dat nu in het IMF is of in de Belgische staat.