Open Vld, CD&V, ABVV: iedereen is tégen N-VA. Of nog: het gedachtegoed van Bart De Wever en de zijnen is dé inzet van de verkiezingen in Vlaanderen. Hoe kijkt het zuiden daar naar? Béatrice Delvaux is hoofdredactrice van de Brusselse krant Le Soir.

Is het wel verstandig dat een Franstalige haar mening geeft over de stellingnames van de N-VA, en de rol van zwart schaap die een front van Vlaamse partijen haar dit weekend heeft toebedeeld? Deze mening uit het zuiden van het land zou in deze bewogen tijden misschien nog meer Vlaamse kiezers in de armen van Bart De Wever kunnen drijven. Want als wij het goed begrijpen, danken Bart, Siegfried en co. hun succes niet alleen aan het ongenoegen over de traditionele federale politiek maar ook aan de simplistische redenering "het is de schuld van de Franstaligen dat dit land niet werkt".

Sinds dit weekend, we moeten het toegeven, voelen de Franstaligen zich wat minder alleen in hun analyse van de plannen van Bart De Wever. Ja, de N-VA is een separatistische partij, ja, ze wil het einde van het land. Al het gepraat over confederalisme is slechts camouflage, een zoethoudertje voor wie België niet - of nog niet - wil zien verdwijnen. Drie jaar geleden waren wij de enigen die dat zeiden. Vandaag is iedereen het met ons eens. Zo is het eenvoudiger.

Totale vertrouwensbreuk
"Mogen we eindelijk weten wat de N-VA precies wil? Een hervorming of het einde van het land?", vroeg Marianne Thyssen dit weekend, waarmee de CD&V zich opeens ontpopte tot de grootste kampioen en woordvoerder van de Franstalige belangen in de verkiezingen en de toekomstige institutionele onderhandelingen. Alexander De Croo, de voorzitter van Open Vld, bleef niet achter en verklaarde dat hij voor confederalisme was maar niet voor het einde van het land.

Siegfried Bracke zei het dit weekend duidelijk in De Morgen: Vlaanderen moet een staat in Europa worden. Dat er in de overgangsfase nog een beetje België nodig zal zijn, wordt als een noodzakelijk maar heel, heel tijdelijk kwaad beschouwd. Deze partij, haar leiders en haar leden hebben natuurlijk het volste recht om hun doel na te streven. Maar ze moeten dan wel begrijpen en erkennen dat zij een totale vertrouwensbreuk bij de Franstaligen uitlokken. Onderhandelen over een aanpassing van een relatie waarin beide partijen willen investeren, is iets heel anders dan onderhandelen over een aanpassing van een relatie die een van beide partners hoe dan ook wil verbreken. Zou u bereid zijn om plannen te maken voor de renovatie van uw huis als u wist dat uw man of vrouw of partner u wil verlaten? Dat verandert niet alleen het idee maar ook de modaliteiten van het project.

Aan tafel gaan zitten om over het confederalisme van De Wever te onderhandelen - zonder sociale zekerheid, zonder ambities of een rol voor Brussel en met het leger als enige gemeenschappelijke horizon (!?!) is geen aanlokkelijk idee.

"Wij willen geen chaos, geen revolutie, geen burgeroorlog. Wij zullen geen mars op Brussel houden", zei Bart De Wever dit weekend, om de Franstaligen gerust te stellen. Tja, als je het zo bekijkt, hoeven wij ons echt nergens zorgen over te maken...

Samengevat: in dit stadium is er weinig reden tot optimisme over de onderhandelingen na de verkiezingen. Want terwijl de Franstalige partijen zich bereid verklaren om over een grote staatshervorming te praten, legt de N-VA, de partij die misschien in Vlaanderen de verkiezingen zal winnen, de lat onbereikbaar hoog door alleen een hervorming te willen die de ontmanteling van het land voorbereidt.

De stellingname van de andere Vlaamse partijen dit weekend is voor het zuiden van het land bemoedigend en zorgwekkend tegelijk. Bemoedigend omdat de partijen blok vormen tegen de separatistische ambities van de N-VA en zich dus verantwoordelijke gesprekspartners tonen. Zorgwekkend omdat "allen tegen één" zelden lonend is in de verkiezingsstrijd. Het is een strategie die De Wever de overwinning kan bezorgen door hem in een slachtofferrol te plaatsen.

Een laatste woord van troost van De Wever? "Je kunt niet met een steriele strategie naar de kiezer gaan en weigeren om iets te doen en te onderhandelen". Hij heeft het zelf gezegd. Onthoud het op 14 juni, voor het geval dat...