Het tegenvallende resultaat van de klimaattop in Kopenhagen heeft de hoge verwachtingen en buitengewone geestdrift die waren ontstaan bij de publieke opinie ondermijnd. Nooit eerder had een milieuthema zoveel mensen gemobiliseerd. Maar nu de hoop geslonken is, blijft mobilisatie meer dan ooit nodig. Onze politieke leiders moeten begrijpen dat we onze armen niet laten hangen bij hun passiviteit en gebrek aan wilskracht. De ambitie voor het klimaat moet terug opgekrikt worden, zowel op Belgisch als op Europees niveau. Onze leiders bleven blind in 2009. Het is tijd om hen te verlichten. Door het licht uit te doen, stelt klimaatexpert Sam Van den plas van WWF België.

Op Belgisch niveau is het gebrek aan ambitie van onze politici onrustwekkend. We hebben de broeikasgasreductiedoelstellingen van de drie regio's berekend. Die doelstellingen moeten ervoor zorgen dat België tegen 2020 een uitstootvermindering van -15% bereikt, in overeenstemming met de verdeling van de Europese doelstelling van -20% onder het Kopenhagenakkoord.

De doelstellingen van Wallonië en Brussel zijn bekend: voor Wallonië -30% tegen 2020 in vergelijking met 1990 en voor Brussel -30% tegen 2025 ten opzichte van 1990. De bijdrage van Vlaanderen blijft echter onbekend. Vlaanderen heeft enkel aangekondigd dat het de noodzakelijke maatregelen zou treffen om de Europese doelstelling te bereiken, zonder concrete cijfers te vermelden. Dit betekent dat, wanneer de Waalse en Brusselse doelstellingen worden bereikt, Vlaanderen zijn eigen emissies maar met 2% moet verminderen tussen 2012 en 2020, zijnde -0,25% per jaar. Is dat echt het soort van ambitie dat Vlaanderen wil tonen?

Indien Vlaanderen een doelstelling zou aannemen die vergelijkbaar is aan die van de andere regio's, bijvoorbeeld -25% tegen 2020, dan zou België gemakkelijk een niveau van broeikasgasreductie bereiken dat in lijn ligt met de meer ambitieuze Europese doelstelling van -30% tegen 2020. En als de federale overheid zou bijdragen aan deze inspanningen door beperkt aanvullende emissierechten te kopen (die toelaten om de CO2-emissie in het buitenland te verminderen), dan zou het Europese ambitieniveau zelfs overstegen worden. We mogen niet vergeten dat de laatste wetenschappelijke gegevens tonen dat, om gevaarlijke klimaatverandering te vermijden en het overleven en functioneren van ecosystemen te verzekeren, de opwarming onder het niveau van 2°C opwarming moet blijven. Deze doelstelling is overigens opgenomen in het Kopenhagenakkoord.

Om deze limiet niet te overschrijven moet Europa zijn emissies verminderen met -40% tegen 2020 in vergelijking met 1990. Een grotere Belgische ambitie zou ons land dus in staat stellen om bij te dragen aan een coherente Europese klimaatpolitiek waarbij de reductiedoelstellingen in lijn liggen met de maximaal vooropgestelde temperatuursstijging. 

Een ander onderwerp dat momenteel op de tafel ligt inzake klimaatverandering is de vraag over de verdeling van de inkomsten van de veiling van de emissierechten die nodig zijn voor de industrie tussen de Belgische regio's. Op de vraag wie het grootste deel van de taart ontvangt, hebben de regio's het - economisch ongefundeerde - argument naar voor geschoven van het vrijwaren van de concurrentiekracht van de industrie in kwestie op het eigen grondgebied. Wordt het klimaat de nieuwe communautaire uitdaging? Voor WWF zijn er twee eenvoudige principes die dit probleem kunnen oplossen en toelaten om een sterker klimaatbeleid te ontwikkelen, wat de oorspronkelijke doelstelling is van deze emissierechten: het eerste is de toewijzing van de inkomsten vast te leggen in functie van de gerealiseerde reductie van de CO2-uitstoot; het tweede is om de middelen te gebruiken door prioritair te investeren in energie-efficiëntie en hernieuwbare energie, zowel in ons eigen land als in landen in het zuiden. Deze laatste maatregel laat toe om de energieafhankelijkheid te verminderen, terwijl de concurrentiekracht verbetert en bijkomende werkgelegenheid gecreëerd wordt. En dat is een echt economisch argument.

Het is dus tijd om het Belgische debat te overstijgen. Laten we het ambitieniveau van ons land verhogen, en laten we hetzelfde doen op Europees niveau. België moet als komend Europees voorzitter en vertegenwoordiger van Europa tijdens de volgende klimaattop van de Verenigde Natie in Mexico eind dit jaar, het goede voorbeeld geven.

Het klimaat stond op de agenda van de Europese Raad deze week. Wanneer de staatshoofden en regeringsleiders zich zullen uitspreken over de geleerde lessen tijdens de klimaattop in Kopenhagen, moeten onze leiders er aan herinneren dat het belangrijk is dat Europa ambitie toont en dat het leiderschap, dat het kwijtspeelde in Kopenhagen, terugwint. De EU moet niet passief wachten tot andere naties zich op een vergelijkbare manier engageren om de klimaatverandering te bestrijden en onvoorwaardelijk 30% en meer CO2 reductie realiseren tegen 2020. Dat is de boodschap die België moet verdedigen op de Europees vlak.

Om deze boodschap ook overbrengen aan onze politieke leiders kan u deelnemen aan Earth Hour en komende zaterdag uw lichten te doven van 20u30 tot 21u30, zoals miljoenen personen in meer dan 120 landen ook zullen doen. Earth Hour is niet zomaar de zoveelste symbolische actie om gedragsverandering aan te moedigen, het is bovenal een oproep aan onze politieke leiders. Nadat ze blind bleven in 2009, hopen we dat de duisternis van zaterdag hen verlicht en ze eindelijk in actie schieten. Het is hoog tijd.

Earth Hour: Doe zaterdag het licht uit tussen 20u30 en 21u30 en red de planeet. Dat een duistere kracht de planeet mag redden. Voor één keer.