Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen

Vandaag stemt het Europees Parlement in Straatsburg over de aanstelling van de nieuwe Europese Commissie Barroso II. Bart Staes, Europees parlementslid voor Groen!, legt uit waarom hij tegen stemt.

De groene fractie in het Europees Parlement antwoordt 'nee' op de vraag of we de nieuwe ploeg van Commissievoorzitter José Manuel Barroso geschikt achten als motor, initiator en bezieler van het Europese project. Niet omdat we graag dwars willen liggen, maar omdat we consequent onze politieke stellingnamen willen blijven volgen en dat aan onze kiezers verplicht zijn.

En ook omdat we het belangrijk vinden om de versterkte rol van het Europees Parlement (EP) op dit soort beslissende momenten ten volle uit te spelen. Het is dan ook een teken van een gebrek aan democratisch plichtsbesef en van politieke sérieux dat de drie grote politieke families in het EP - christen-democraten, socialisten en liberalen - geen resolutie indienden om hun politieke oordeel over de nieuwe Europese commissie uiteen te zetten. De groenen deden dat wel en geven zo aan hoe ze het in stand houden van achterkamerdeals over het verdelen van posten en topfuncties willen doorbreken.

Europese Groenen zijn niet anti om anti te zijn. We hebben na de hoorzittingen van de kandidaat- commissarissen steeds
benadrukt wanneer we bepaalde kandidaten wél capabel vonden. Die beoordeling gebeurde op basis van de door hen tentoongespreide kennis, visie, ervaring, politieke moed en democratische ingesteldheid. Niet op basis van partijaanhorigheid. Maar helaas kunnen we vandaag alleen de gehele Commissie beoordelen.

Gelukkig komt hiervoor in de toekomst meer politieke ruimte door de nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen EP en Commissie, waarover ook gestemd wordt, en waar we wel voorstander van zijn. Al was het maar omdat individuele Commissarissen op een betere manier ter verantwoording kunnen worden geroepen door het Parlement.

Rest de politieke afweging voor de hele ploeg. Als politiek moet gaan om het nastreven en verdedigen van bepaalde waarden en het uitdragen en proberen realiseren van een toekomstvisie,
vormt Barroso II een serieus probleem. Dat signaleerden we al tijdens de Europese verkiezingscampagne. Wij voerden een 'Stop Barrosocampagne', omdat hij vijf uiterst cruciale jaren liet voorbijgaan. Jaren waarin de EU een minder neoliberaal en meer sociaal beleid had kunnen voeren.

Jaren waarin Europa het klein- en middenbedrijf had kunnen stimuleren. Jaren waarin hij de kwaliteit van Europese, onafhankelijke media had kunnen helpen ondersteunen en Europese besluitvorming had kunnen helpen democratiseren, om zo miljoenen burgers weer meer vertrouwen in het Europese samenwerkingsproject te geven. Dat gebeurde allemaal niet. En door de achterhaalde mantra's uit zijn fameuze Lissabonstrategie en blindefocus op liberalisering, hoge beurskoersen en macro economische groei bleef het sociale en duurzame gezicht van de EU gesluierd.

De wereld en dus ook de EU wordt geteisterd door drie crises: een financieel-economische, een sociale en een ecologische. Het uitblijven van een collectief antwoord voedt publiek cynisme en politiek nihilisme. De verkiezingsuitslag van juni 2009 leerde ons dat de eurosceptici overal in opmars zijn: in de nieuwe lidstaten en zelfs in 'gidsland' Nederland, waar de PVV de op twee na grootste werd. Een partij die ijvert voor het afschaffen van het Europees Parlement en politieke samenwerking.

Barroso verzuimde het om de laatste vijf jaar te vechten voor een betere regulering van en een beter toezicht op de financiële sector. Hij zorgde ook niet voor strengere regels rond directe beleidsbeïnvloeding via niet-transparante adviespanels en lobbying. Het was wachten op een zware sociaal-economische crisis voor hij zich bij het koor van spijtoptanten vochten.

Barroso erkende tijdens een bezoek aan onze fractie in september
2009 dat hij wat laat op de ernst van de klimaat- en energieproblematiek heeft gereageerd en feliciteerde ons voor het op de politieke agenda houden van dit mondiale probleem. Dat was eerlijk, maar daarmee diskwalificeerde hij zichzelf tegelijkertijd als wereldleider. Barroso heeft niet het gewicht en de autoriteit om af en toe robbertjes uit te vechten met de overheden van machtige lidstaten. De recente SWIFT-affaire illustreert dat nog maar eens.

In tijden van heroplevend, kortzichtig nationalisme hebben we leiders nodig die, zonder angst voor hun verdere carrièreplanning,
durven kiezen voor verdere Europese samenwerking om zo de 'triple crisis' het hoofd te bieden. Barroso's zwakke en vage beleidsplan biedt weinig hoop op verandering. Bovendien accepteerde hij dat lidstaten soms ronduit incapabele kandidaten naar voren schoven, zoals bijvoorbeeld de Bulgaarse Jeleva. Voorts betreuren de groenen dat Barroso door een verdeel-en-heersbeleid de portefeuilles van sommige commissarissen opsplitste, waardoor er onduidelijkheid bestaat over wie nu echt verantwoordelijk is voor cruciale beleidsterreinen.

Samenvattend, Barroso mist visie en politieke durf en getuigde al te vaak van iets teveel opportunisme. Dat zijn niet bepaald goede eigenschappen voor iemand die het dagelijks bestuur van de Europese Unie, in potentie de grootste economische macht van de
wereld, moet waarnemen. Daarom stem ik in eer en geweten tégen.