Tom Vandyck roept op om de ingewikkelde play-offs in het vaderlandse voetbal te vervangen door een systeem met rechtstreekse uitschakeling.

Komende zondag vindt in Miami de Super Bowl plaats, de finale van het professionele American footballseizoen in de VS. Zoals altijd zal het stadion vol zitten en komt het hele land tot stilstand om met angstaanjagende hoeveelheden pizza, chips en fluitjesbier binnen handbereik rechtsreeks te zien wie er kampioen wordt.
En, voor velen minstens even belangrijk: welke nieuwe reclamespotjes er tijdens de talrijke onderbrekingen in het spel op het Amerikaanse volk losgelaten zullen worden.
 
Dat zet mij ertoe aan om te stellen: geef het Belgische voetbal zijn eigen Super Bowl. Dat zou een beter idee zijn dan de absurde play-offs die de eerste klasse vanaf dit seizoen invoert. Ik bedoel maar: play-offs I en II, punten die gehalveerd en naar boven afgerond worden, het nummer vier van play-off I dat tegen de winnaar van play-off II speelt, het nummer 15 dat meespeelt in de eindronde van tweede klasse... Als je de modale voetbalfan moedeloos wilt maken, is dat de manier. Of zit ú misschien te wachten op de grote clash Roeselare-Westerlo op speeldag drie van play-off II?
 
Daarom, als je play-offs wilt spelen doe het dan meteen goed. Dat wil zeggen: in toernooivorm en met rechtstreekse uitschakeling. Acht clubs doen mee. Het nummer één uit de reguliere competitie speelt tegen het nummer acht, het nummer twee tegen het nummer zeven enzovoort. Op het einde van de rit spelen de twee overlevende clubs de finale in het Koning Boudewijnstadion. Dat is dan de Belgische Super Bowl, de grote apotheose van het hele seizoen: één wedstrijd die het kampioenschap beslecht. Een vol stadion, hoge kijkcijfers en dito reclame-inkomsten zijn verzekerd.
 
Een van de problemen met de huidige Belgische play-offs is dat de kampioen bekend zal zijn voor de laatste wedstrijd gespeeld is. Vraag is: wat heb je er eigenlijk aan om de boel te rekken wanneer de hoofdprijs al weg is? Daar dienen play-offs niet voor. Die zijn er om de zaak spannender te maken. Wie kampioen wordt, hoor je dus pas in de allerlaatste wedstrijd te weten te komen. De Amerikanen hebben dat begrepen en passen het al decennia succesvol toe.
 
Om er toch twee teams meer bij te betrekken zou je kunnen beslissen dat alleen de eerste zes clubs uit de reguliere competitie rechtstreeks geplaatst zijn. Naar het voorbeeld van de National Football League in de VS spelen de nummers zeven en tien en acht en negen dan de week voor aanvang van de play-offs een wildcardronde tegen elkaar om te zien wie naar de laatste acht mee mag.
 
In het voetbal heeft men de neiging om met heen- en terugwedstrijden te werken, maar ik zou zeggen: doe dat niet. Elke ronde bestaat uit één wedstrijd. Do or die, zoals dat heet in Amerika. Wie verliest, moet naar huis. Dat vergroot de spankracht van elke match ontzettend. Ook de kans op verrassingen wordt een stuk groter, en het zijn natuurlijk net verrassingen die sport zo leuk maken.
 
Hier in de VS wordt men elk jaar collectief gek voor March Madness, het eindtoernooi van het universiteitsbasketbal. Niet minder dan 64 teams nemen het dan tegen elkaar op en in elke wedstrijd is het winnen of naar huis. Elk jaar is er wel één laag geklasseerd team dat het verrassend ver schopt. Zulke Cinderella stories (Assepoesterverhalen) houden dan het hele land in de ban: hoeveel verder komt het Klein Duimpje? Hoeveel grootmachten gaan er nog voor de bijl?
 
Dat kan natuurlijk ook in België. Stel u voor dat, ik zeg maar wat, Racing Genk, het huidige nummer tien in het klassement, met een wildcard de play-offs haalt en daar in de eerste ronde het nummer één, Anderlecht, klopt. Het zou de zaak er geen klein beetje interessanter op maken.
 
Waar dient het reguliere seizoen dan voor? Net als in de Amerikaanse sport: om jezelf te verzekeren van een betere uitgangspositie voor de play-offs en dus hogere titelkansen. In een competitie waarin de tien beste clubs op het einde van de rit een kans blijven maken op de titel en de hoger geklasseerde teams in de play-offs beloond worden met het thuisvoordeel en een lager gerangschikte tegenstander wordt meteen ook de inzet van elke competitiewedstrijd een stuk groter.
 
Keuterboertjesmentaliteit
Ik weet het, dit scenario is wellicht niet realistisch. De kleine clubs zullen het binnen de profliga nooit goedkeuren. Ze willen meer wedstrijden en meer recettes. Het resultaat van die keuterboertjesmentaliteit is een spuuglelijke competitieformule die Chinees is voor de fans. Bovendien zijn er zoveel wedstrijden dat de boel hopeloos in de war raakt als het een paar weekends sneeuwt.

Maar wie zal zeggen dat het sportief een slecht systeem zou zijn? Je kunt wel aanvoeren dat we in België niet moeten beginnen met Amerikaanse toestanden, maar op het WK werkt het al zo sinds de afschaffing van de twee rondepoules na de Mundial van 1982 in Spanje. Wat was de Cinderella story van het daaropvolgende WK in Mexico? Precies, België. Geen mens die het toen gevolgd heeft, zal het ooit nog vergeten.