02/11/09, 10u41
De Morgen-correspondent Tom Vandyck gunt Sarah Palin vijf kolommen lang het presidentschap. Woensdag is het één jaar geleden dat Barack Obama verkozen werd als president van de VS. Vandyck reconstrueert de voorbije jaargang, uitgaande van een ander kiesresultaat.
-
Na het overlijden van McCain kregen de VS met Palin een eerste vrouwelijke president. Amerika is er nog altijd niet goed van
Net geen jaar terug bracht een van de merkwaardigste verkiezingen uit de Amerikaanse geschiedenis eerst op een haartje na de eerste zwarte president van de VS aan de macht en daarna, via een omweg, daadwerkelijk de eerste vrouwelijke. De VS zijn er nog altijd niet goed van.
Dat John McCain, bij zijn aantreden de oudste debuterende VS-president ooit, geen acht jaar in het Witte Huis zou zitten, hadden vele waarnemers voorzien. Dat hij het na zijn aantreden op 20 januari geen twee maanden zou uithouden, was een schok van formaat. Van de Amerikaanse vicepresident wordt wel eens gezegd dat hij één hartslag verwijderd is van het Oval Office. In dit geval bleek het één beroerte te zijn.
President Sarah Palin, dus. Een jaar terug had buiten haar thuisstaat Alaska haast geen hond van haar gehoord, vandaag is ze de leider van de Vrije Wereld. Het kan verkeren. De nieuwe president erfde van McCain en George W. Bush de grootste economische crisis sinds de Grote Depressie. Ondanks aandringen van de Democratische meerderheid in het Congres weigerde ze een relanceplan door te voeren dat de economie weer in gang moest krijgen met een massieve injectie van overheidsgeld. Palin wilde het in navolging van George W. Bush en Ronald Reagan proberen met dramatische belastingverlagingen.
Daar wilden de Democraten dan weer niet van weten. Na maandenlang touwtrekken kwam er begin vorige herfst een hooguit symbolische belastingverlaging uit de bus. Die was ook volgens conservatieve economen te laat en te klein om voor een kentering te zorgen.
Dat Amerikaanse non-beleid heeft voor beelden gezorgd die we ons nog herinneren uit de Grote Depressie. De werkloosheid in de VS bedraagt vandaag dik 15 procent. Miljoenen mensen verloren hun huizen. De tentenkampen voor nieuwe daklozen groeien nog steeds aan, net als de rijen voor de gaarkeukens.
Ondertussen slaagden de managers van Wall Street, wier banken in de laatste dagen van de Bushadministratie en de bijzonder kort durende regering-McCain gered werden met honderden miljarden aan belastinggeld, erin om zichzelf alweer astronomische bonussen uit te keren. Palin weerstond de roep om dat te verbieden met de stelling dat ze niet wilde buigen voor 'socialistische dwang'.
Toen Palin vervolgens met hetzelfde argument toestond dat General Motors in vereffening ging, braken er in Detroit rellen uit die zich verspreidden naar de nieuwe sloppenwijken in de onteigende suburbs. Terwijl de voorstad brandde en manifestanten overal portretten meedroegen van de president met een Hitlersnor, besliste Palin om de protesten officieel als terrorisme te brandmerken, wat tot de internering van duizenden demonstranten leidde.
In de billen geknepenTe midden van een storm van internationaal protest riepen de Democraten op tot impeachment. In dat bijzonder ontvlambare klimaat redde niemand minder dan Barack Obama de meubelen voor de jonge presidente door onverwacht terug te keren uit het politieke ballingschap dat hij zichzelf had opgelegd na de wekenlange hertellingen in Ohio en Florida.
"Hoewel we van mening verschillen, zijn we allemaal Amerikanen", zei een opmerkelijk grijs geworden Obama. "Hoewel we een donker hoofdstuk in onze geschiedenis meemaken, weten we één ding: dit land heeft nog donkerder dagen meegemaakt. Telkens is het sterker herrezen. Wij zijn Amerikanen. Wij vrezen niet, wij wanhopen niet en wij zullen niet falen."
Obama's speech riep herinneringen op aan de gloed van zijn campagne, toen velen ervan uit gingen dat hij zonder al te veel moeite zou doorstomen naar het Witte Huis. Ondanks alle achteraf gezien bedrieglijke peilingen (veel mensen hadden klaarblijkelijk gelogen over hun kiesintenties), bleek Amerika uiteindelijk niet klaar voor een zwarte president.
Ook op de internationale fora zorgde de verschijning van de ex-schoonheidskoningin uit Alaska voor de nodige opschudding. Palin sloeg een modderfiguur op de G20-top in Londen door haar onvermogen om de premiers van China en Japan uit elkaar te houden, en de Braziliaanse president Luis Inácio Lula da Silva consequent aan te spreken met Lulu.
Het was echter de Italiaanse premier Silvio Berlusconi die voor een incident zorgde door de president van de Verenigde Staten voor de ogen van de wereldmedia in de billen te knijpen. Palin weet het achteraf aan zijn "Spaanse temperament". Niemand zal haar ooit een overdreven kennis van de aardrijkskunde aanwrijven.
Palin gaf haar dochter Bristol de rol van officiële ambassadrice van de seksuele geheelonthouding. De ongetrouwde tienermoeder moest echter heel wat kritiek slikken, omdat ze de hele VS en een flink deel van Afrika rondreisde om voor gezinswaarden te pleiten, terwijl ze haar baby weken aan een stuk thuis liet bij de nanny's van het Witte Huis.
Zo mogelijk nog hallucinanter was het schouwspel rond Bristols recalcitrante ex-vriend Levi Johnston. Die moest als vader van de First Grandson door een escorte van de Secret Service vergezeld worden naar zijn fotoshoot voor Playgirl.
Dat alles zorgt ervoor dat Amerika na een half jaar onder president Palin met een flinke kater zit. Afgaande op de desastreuze peilingen voor Palin, is dat vooral een goeie zaak voor Barack Obama. Na zijn opgemerkte optreden als redder des vaderlands, houdt die zich nu al klaar voor een herkansing in 2012.