Paul Wille, Hendrik Willemyns, Koen Raes e.a. dringen aan op progressiever drugsbeleid. In een open brief pleit een groep politici, academici, artiesten en sportmensen voor een realistischer drugsbeleid. "Zouden al die moraalridders niet blij zijn, mocht hun kind gewaarschuwd worden als er een écht riskante samenstelling op de markt komt?" Wille is senator (Open Vld). Willemyns is bandlid van Arsenal. Raes is professor rechtsfilosofie en toegepaste ethiek aanUgent. Zij zijn medeondertekenaars van een open brief over drugsbeleid.

Komende zaterdag strijken in Gent 35.000 pelgrims uit binnen en buitenland neer voor I Love Techno, de Europese hoogmis voor de technoliefhebber. Jongeren die op Vlaanderens grootste indoorfestival uit de bol gaan, interviews met Tiga of Laurent Garnier en de quote van de hoeders van de wet die een paar kruimels drugs geconfisceerd hebben en zeven dealers hebben geklist: u zult het te zien krijgen op de journaals en lezen in de kranten. Want zo gaat het elk jaar.

En de jongeren? Die zullen zich allesbehalve stierlijk verveeld hebben. Sommigen zullen niks gebruiken. Anderen zullen alcohol gebruiken, en een derde groep zal aangeboden drugs gebruiken, al of niet in combinatie met alcohol. Uiteraard voltrekt het scenario zich niet alleen op I Love Techno, Tomorrowland of Laundry Day. Ook in jeugdhuis De Dolle Koe, het Galabal van de rechten, mega dancing de Tempel of provinciaal danshuis Domino gebeurt het. Ondanks fysieke, psychologische en sociale risico's blijft drugs gebruik een maatschappelijke realiteit.

Uit verschillende onderzoekscijfers blijkt dat de kwaliteit van partydrugs ontzettend fluctueert. De onvermijdelijke versnijdingsproducten voor cocaïne variëren van het relatief onschuldige paracetamol tot ontwormingsmiddel, het nierverwoestende fenacitine, heroïne of het zelfs dodelijke atropine.

Russische roulette
De populaire en spotgoedkope pillen die verkocht worden als ecstasy bevatten, in plaats van MDMA als actief bestanddeel, soms 'mCCP', dat zware misselijkheid, angstaanvallen en hallucinaties veroorzaakt. Door een crisis op de MDMA-precursorenmarkt blijken er steeds meer verschillende 'Research Chemicals' in de zogenaamde xtc op te duiken. Deze synthetische drugs die in semiclandestiene labo's worden ontwikkeld, vormen een nieuwe gezondheidsbedreiging: gebruikers ervaren effecten waar ze zich in het geheel niet aan verwachten, terwijl over korte- en lange termijnrisico's maar weinig geweten is. Kortom: dit is Russische roulette voor beginners.

En toch blijft het gebruik van party drugs substantieel hoog (20 procent van de uitgaande jeugd gebruikt regelmatig ecstasy) of stijgt het significant (het jongerengebruik van cocaïne is gestegen tot liefst 17 procent). De 629 stalen die de minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS) in 2008 liet analyseren zijn enkele zandkorrels van een woestijn van aangeboden drugs. Bovendien zijn de stalen allesbehalve representatief. Want de meeste zijn afkomstig uit grote politievangsten (waar spul nog weinig is versneden). Over het versneden spul dat op straat circuleert is nauwelijks iets bekend. Wat niet weet, wat niet deert? Hulpverleners uit de eerste lijn kunnen nochtans wel wat verhalen over gevallen van neurointoxicatie, oververhitting, nierblokkages, angstaanvallen, misselijkheid, hallucinaties enzovoort.

Ondanks de inspanningen van 'I Love techno'-organisator Live Nation op vlak van preventie- en hulpverlening zullen er jongeren blijven die legale en illegale drugs gebruiken of beter misbruiken. Ondanks de nauwe samenwerking met de vrijwilligers die preventieinitiatieven steunen, blijft het druggebruik een tastbare realiteit, net zoals de schadelijke gevolgen die er uit voorvloeien. De algemene maatschappelijke morele aversie ten aanzien van partydrugs geeft de overheid zeker niet het recht de kop in het zand te steken. Illegale drugs zijn niet te bannen, en worden nog steeds massaal verdeeld. Toch blijft Belgische drugsbeleid voornamelijk gebaseerd op penaliseren, zeg maar op inbeslagnames en het vervolgen
van dealers en bezitters.

Dweilen met de kraan open, heet dat. Het normatieve strafrechtelijke kader staat niet alleen mijlenver van de hedonistische moraal van elke jeugdgeneratie, maar ook van de verdomde plicht van een overheid om de volksgezondheid te beschermen. Roepen dat het "verkeerd" is, heeft nog nooit één van de driehonderd gebruikers die jaarlijks op spoed terechtkomt geholpen.

Zouden al die moraalridders niet blij zijn, mocht hun kind gewaarschuwd worden als er een écht riskante samenstelling op de markt komt? Wat doet men om de (jongere) gebruikers die ondanks herhaalde ontrading toch beslissen tegebruiken? Verliezen zij hun recht op gezondheid? Hoeveel van ons reden niet te snel, zonder dat onze verkeersgordel daarom moest worden afgenomen? Bovendien blijkt uit de beperkte cijfers van de minister van Volksgezondheid een duidelijke 'wat niet weet, niet deert' - attitude van de Belgische overheid, terwijl juist de menselijke kwetsbaarheid, de gezondheid als universeel mensenrecht, ons de enige juiste en primordiale reflex lijkt. Ontrading, ontmantelen van aanvoerlijnen, het aanpakken van dealers moet samengaan met een actieve bezorgdheid van de overheid om de gezondheidsrisico's van drugs te beperken.

Drugs zelf testen
In Nederland, met een sterk gelijkende drugsmarkt qua vraag en aanbod, kunnen gebruikers al jaren ernstige gezondheidsrisico's vermijden door het testingsnetwerk DIMS (Drugs Info and Monitoring System) dat in 2008 goed was voor 6200 geteste stalen. Begin oktober 2009 werden er al negenduizend stalen geanalyseerd, binnengebracht door verontruste gebruikers, na een golf van met mCPP-vergiftigde pillen. Een dergelijk monitoring-systeem is een eerste filter voor de acute toxiciteit, en geeft de mogelijkheid aan de drugspreventiesector om via een gedifferentieerde aanpak een krachtdadig algemeen en individueel ontradingsbeleid te voeren. Het is zo'n pragmatische realpolitik die vanuit het principe van harm reduction de gebruikers bij de preventie en hulpverlening brengt. Dergelijk geloofwaardig platform met degelijke schadebeperkende informatie zal heel wat gebruikers aanzetten tot nadenken, en het gebruik zeker niet doen toenemen. Sinds jaren bevestigt de minister het nut om illegale drugs te testen om de volksgezondheid te beschermen, maar er gebeurt niets substantieels.

Ondertekenaars: Paul Wille (Open Vldsenator), Herman Schueremans (Open vld, organisator I Love Techno/Rock Werchter), Jean-Jacques De Gucht (Open Vld), Geert Lambert (senator SLP), Hendrik Willemyns (Arsenal), Freya Piryns (Groen!), Koen Raes (Ugent), Tom Decorte (Ugent), Cedric Van Branteghem (topsporter), Margriet Hermans (artiest), Walter Grootaers (zanger en presentator), Sergio (entertainer en zanger), Catherine Van Huyck (Modus Vivendi), Philippe De Backer (Jong Vld), Jacques Brotchi (MR, neurochirurg Erasmusziekenhuis), Serge Zombek (psychiater), Pierre Schoemann en Jerry Werenne (Projet Lama asbl), Dominique David, Ludovic Henrard (Fédération des institutions pour toxicomanes de Bruxelles).