Frank Thevissen ziet hoe LDD in de voetsporen treedt van Lijst Pim Fortuyn, maar dan zonder de moord.Thevissen is publicist, communicatiewetenschapper en consultant strategische communicatie en politieke marketing. Lijst Dedecker begint met een Operatie Schoonmaak, zo liet de partij zopas weten. Sedert de verkiezingen timmert ze zenuwachtig aan de weg van haar eigen politieke overlevingsstrategie. In juli werd het partijbestuur al versterkt met nieuwe gezichten. Eind oktober volgt een spoeling van de ontstoken ingewanden van de partij. Hoe zou het toekomstscenario van Lijst Dedecker er kunnen uitzien? De vraag hield na 7 juni 2009 nauwelijks nog iemand bezig. Door de combinatie van hooggespannen electorale verwachtingen en een tegenvallende verkiezingsuitslag stuikte de belangstelling voor LDD snel in elkaar. Een analyse van de groeipijnen van LDD.

Na de mediatieke overdaad in de aanloop naar de verkiezingen van 2009 lijken zowel de media als de kiezers stilaan uitgekeken op het fenomeen Dedecker, op de even voorspelbare als slaapverwekkende processie van interne opstootjes en leegloopverschijnselen bij lokale partijbesturen na.

Als je het traject van LDD naast een gids politieke en electorale marketing legt, dan moet LDD sinds de boost in de peilingen vanaf 2007 tegen zowat elke regel hebben gezondigd die haar in de richting van een electoraal marktaandeel van 15 à 20 procent leek te stuwen: uitblijvende investeringen in de uitbouw van het LDD-partijmerk, de verenging van het partij-imago tot zijn boegbeeld, de late samenstelling van de kieslijsten (met grote interne spanningen en hetzes als gevolg), de tactisch onhandige manoeuvres tijdens crisismomenten (de sale-and-lease-backoperatie van meervoudig overloper Dirk Vynck maakte de partij ongeloofwaardig en onbetrouwbaar), een beroerde campagne, een "foute" mediastrategie steunend op solo-optredens van Dedecker en ga zo maar door. Ook mediatiek gestunt, nochtans het handelsmerk van Dedecker, liep met een sisser af (o.a. de roemruchte aanvaring met Karel De Gucht in het detectivedossier).

De verkiezingsuitslag van 2009 weerspiegelde uiteindelijk perfect de gevolgde koers van LDD, met West-Vlaanderen als wingewest en andere kieskringen als ei zo na electorale rampgebieden die nog net over de kiesdrempel klommen.

Weinig fortuinlijke toekomst
Na de federale verkiezingen van 2007 brak de euforie bij LDD los. Bij de oprichting van de partij, begin 2007, leek voor LDD nochtans een weinig fortuinlijke toekomst weggelegd. Toen eind 2006 een peiling in Het Laatste Nieuws het electorale gewicht van Dedecker inschatte op ongeveer 6 à 7 procent, werd meteen een handvol politologen in stelling gebracht om dat successcenario als een wilde fantasie af te doen. Bij de verkiezingen van 2007 haalde de partij 6,5 procent van de stemmen.

Vanaf dan werd dat resultaat ook in de reguliere peilingen bijgesteld en kon Dedecker zijn steile klim in de polls aanvatten. De mediahype volgde als vanzelf. Naar de buitenwereld toe onderdrukte LDD haar pre-electorale euforie en verklaarde ze consequent op 10 procent te mikken, maar intern werden er lijstscenario's voor 2009 uitgetekend die rekening hielden met twintig zetels. Vanuit alle hoeken doken kandidaten op met verschroeiende ambitie en ontstond er een nerveuze handel in verkiesbare plaatsen waarbij Dedeckers aanhang van het eerste uur per opbod werd ingeruild tegen hoger soortelijk mediatiek gewicht. Uit die talentenjacht traden Anne De Baetzelier en Derk Jan Eppink naar voren als belangrijkste trofeeën.

Intern ging het gemorrel over de partijwerking ondertussen in crescendo. Nadat Jo Claus, voormalig LDD-partijsecretaris, uit de partij was gezet, stegen de zurige dampen van misnoegdheid en frustratie ononderbroken op vanuit de basis. De inhoudelijke profilering van LDD raakte daarbij ondergesneeuwd door onophoudelijk intern gemorrel, mediatieke opstootjes en stuntwerk waarbij de media vooral oog hadden voor de figuur van Dedecker.

Hoogmoed voor de val
"Binnenkort zal ik veel mensen moeten teleurstellen", sprak een visionaire Dedecker in de aanloop naar de afgelopen regionale verkiezingen. "Ik ben gegeerd, ik lig in het midden van het bed. Ik kan kiezen wie ik wil en de partij is van mij", werd meteen ook het simplistische script voor de verdere strategie die er eigenlijk geen was, maar eerder een illustratie van hoogmoed voor de val.

Ellebogengevecht
De inhoudelijke merkprofilering ruimde plaats voor individuele ellebogengevechten voor de talrijke premiumplaatsen op de aanlokkelijke LDD-lijsten. Nagenoeg het enige niet-verkozen partijlid dat zich daarbij inhoudelijk liet opmerken was Katja Beckx. Bij de start van het schooljaar 2008 publiceerde ze als lid van de LDD-denktank Cassandra een kritische opiniebijdrage in een aantal kranten over het beleid van voormalig onderwijsminister Frank Vandenbroucke (sp.a) en werd ze daarover aan de tand gevoeld in Terzake.

Dat schaarse inhoudelijke moment van LDD viel echter allesbehalve in goede aarde. Bij de lijstsamenstelling 2009 moest ze voor een geïmproviseerd partijtribunaal van de Vlaams-Brabantse LDD-lijsttrekker Reekmans verschijnen om zich te verantwoorden voor zoveel inhoudelijke profileringsijver én mediabelangstelling. Beckx werd vakkundig uitgerangeerd en haar onderwijsteksten meteen overgemaakt aan de onervaren De Baetzelier, die zich op datzelfde moment opwierp als onderwijsspecialiste van LDD. Hoewel anekdotisch is het voorval tekenend voor de wijze waarop de interne koers van de partij allerminst werd bepaald door een vernieuwend, collectief inhoudelijk project, maar door clashes of egos.

Wegkwijnscenario
Ondertussen is Dedecker van het midden van het bed in de spleet beland en is de partij van een cashcow afgegleden naar een electorale risico-investering. Vraag blijft of "gegarandeerd verkozenen" die onverkozen bleven (onder wie Anne De Baetzelier, Piet Deslé, Monique Denhaen) hun herkansingspoging in 2011 wel electoraal zullen kunnen verzilveren. Intussen moet de basis autoritair in toom worden gehouden onder een strakke centralistische leiding en ligt de "autonome denktank" Cassandra -ooit veelbelovend opgestart als de inhoudelijke motor van LDD ("Wij voeden LDD", dixit Cassandravoorzitter Boudewijn Bouckaert) - op apegapen.

In 2011 houdt de partij in West-Vlaanderen wellicht nog stand, maar op andere plekken dreigt een geleidelijk wegkwijnscenario door een totaal gebrek aan interne cohesie (Jurgen Verstrepen voert al een tijd openlijk en overtuigend de interne oppositie aan), individuele agenda"s, een gedemotiveerde achterban en een partij waarvan de geloofwaardigheid onherstelbaar lijkt toegetakeld. Zonder een schoktherapie in aanpak lijkt LDD goed op weg om in de voetsporen te treden van de Lijst Pim Fortuyn in Nederland, weliswaar zonder de moord, en verdwijnt ze door haar eigen zelfdestructieve kracht even snel van de politieke kaart als ze erop werd gezet dankzij de peilingen.