Beste directeur, leerkracht, opvoeder, administrator, logistieke medewerker, ouder,


Elke moeder die voor de zoveelste keer de kousen naast de wasmand opraapt, weet dat echte waardering voor opvoeding niet ligt in een jaarlijks verwenarrangement op moederdag, maar in de inspanning en het engagement van elke dag. Het is vandaag dag van de leerkracht. "Dagen van" zijn memo's tegen het "vergeten van" op andere dagen. Laten we dat morgen niet vergeten zijn. Leerkracht zijn in Vlaanderen en Brussel vandaag is moeilijker dan 20 jaar geleden. Dat komt omdat kind zijn in Vlaanderen vandaag moeilijker is dan 20 jaar geleden.

Een op vijf van de kinderen die hier vandaag geboren wordt, spreekt thuis een andere taal dan het Nederlands. Hoe groter de steden, hoe hoger hun aantal. Scholen waar Nederlandstalige kinderen een minderheid zijn, zijn al lang geen uitzondering meer. Onderwijs wordt hoe langer hoe meer geconfronteerd met diversiteit. Op alle vlakken. In de thuistaal van de kinderen, in de communicatie met de ouders... Hoe kun je dingen benoemen, als je er de woorden niet voor hebt ? Hoe kun je elkaars verhalen begrijpen, als je geen gemeenschappelijke taal spreekt ?

De groei van de zorg in onderwijs, van de wachtlijsten voor geestelijke gezondheidszorg voor kinderen, de groeiende tekorten in de bijzondere jeugdzorg? lijken aan te geven dat steeds meer kinderen geboren worden in een gezin waar te weinig warmte is, of in een gezin waar de taal arm en de communicatie arm zijn, of waar het evenwicht tussen ruimte en structuur zoek is. Of gewoon in arme gezinnen.

Eén op twaalf van onze kinderen in Vlaanderen verlaat het onderwijs zonder enige kwalificatie. Dat betekent niet dat één op twaalf van onze kinderen geen talenten heeft. Dat kan betekenen dat ze te laat aan de start komen, of dat we er niet altijd in slagen om hun talenten correct in te schatten aan de start, en ze dus een verkeerde richting uitsturen. Of dat we ze onvoldoende aanspreken op de talenten die ze wel hebben, en te vaak wijzen op hun tekortkomingen.



Beste directeur, leerkracht, opvoeder, administrator, logistieke medewerker, ouder,

Opvoeding is het vermogen om te kijken met de ogen van een kind, te luisteren met het oor van een opvoeder, te oordelen met de wijsheid van een filosoof en te handelen met de consistentie van een staatsman. Ruimte geven aan kinderen betekent ze ook de nodige structuur geven om die ruimte zinvol in te vullen. Ruimte geven om verantwoordelijkheid te nemen.

Ik geloof in een beleid dat investeert in een opleiding die leerkrachten voorbereidt op de verwachtingen van morgen. Ik geloof in een beleid dat investeert in het ontdekken en ontwikkelen van talenten. Ik geloof in een overheid die de lasten verdeelt over veel en sterke schouders en de leerkrachten met de zwaarste opdracht het meest ondersteunt. Ik geloof in een civiele school, waar leerlingen en ouders mee verantwoordelijkheid opnemen en met het schoolteam aan hetzelfde zeel trekken. Ieder van jullie, ieder van ons is leerkracht.

De kracht van een school ligt in de samenwerking. Hoe moeilijker de opdracht, hoe meer engagement, samenwerking en solidariteit verwacht wordt van directie, leerkrachten, ondersteunend personeel, ouders en omgeving. En wat geldt voor een school, geldt bij uitstek voor heel het onderwijsbeleid. De financiële crisis was een crisis van de hebzucht. Die veroorzaakte een economische én een sociale crisis. Het ergste wat Brussel én Vlaanderen kan overkomen is dat deze crisis niet alleen een sociaal spoor trekt door onze samenleving, maar ook door de hoofden van de mensen, en zo een culturele crisis wordt, die het geloof in het samenleven ondermijnt.

Er wacht ons een lastige taak de komende vijf jaar. Een taak die we zonder samenwerking niet tot een goed einde kunnen brengen. De beste waardering op deze dag van de leerkracht is het engagement van ieder om zijn eigen verantwoordelijkheid op te nemen, elke dag.
School maken we samen.

Pascal Smet
Uw Minister