'Kleine locomotief' van Rick Santorum verrast vriend en vijand

Rick Santorum (53) is de morele winnaar van de voorverkiezingen in Iowa. De gewezen senator uit Pennsylvania strandde op slechts acht stemmen van Mitt Romney. Santorum werpt zich op als moraalridder van de evangelische christenen. 'Ik ben de enige authentieke conservatief.'

'Game on!' Met deze boodschap beloofde Rick Santorum zijn tegenstrever Mitt Romney gisteren dat hij in de komende voorverkiezingen meer zal zijn dan een eendagsvlieg. Tegenstanders die hem in de volgende voorverkiezing in New Hampshire geen kans toedichten 'omdat hij al zijn troeven inzette op Iowa', snoert hij de mond. "Ik ben al dertig keer in New Hampshire geweest."

Met een 'Stealth-strategie' veroverde Santorum geruisloos het platteland van Iowa. Terwijl Romney tien miljoen dollar, televisieadvertenties en een grote campagnebus inzette in de steden, toerde Santorum door alle 99 dunbevolkte kiesdistricten in een Dodge-pick-up met 138.000 mijl op de teller, de 'Chuck Truck' genoemd naar zijn chauffeur. Hij hield liefst 381 town hall-meetings en debatteerde met de klanten van 36 pizzarestaurants.

Santorum mag door zijn goed resultaat nu rekenen op een toevloed van nieuwe campagnegelden om advertenties te kopen in South Carolina en Florida, waar hij later deze maand ook de evangelicals hoopt te bekoren. "Het is nu of nooit voor conservatieve kiezers", zei hij in een oproep aan donateurs. "Ik ben de enige, authentieke, gepassioneerde, conservatief die de Grand Old Party kan verenigen. Ofwel verenigen we ons dit jaar achter een conservatieve vaandeldrager, of we laten het establishment nog eens een gematigde Republikein kiezen die het moeilijk zal hebben om Obama te verslaan."

Op zijn Faith, Family & Freedom Tour richt de katholieke vader van zeven kinderen zich in de eerste plaats op evangelische christenen, voor elke Republikeinse presidentskandidaat een doelgroep waarvan de opkomst het verschil kan maken op Election Day. Zijn bijbelvaste retoriek is op hun maat gesneden. Santorum is berucht om zijn verzet tegen abortus, holebi's en het onderwijzen van Darwins evolutieleer op school. Zelfs slachtoffers van verkrachting mogen van hem geen abortus plegen, "opdat de vrouw niet een tweede drama moet ondergaan".

In 2003 kwam hij onder vuur te liggen omdat hij homoseksualiteit vergeleek met incest, bigamie, overspel en polygamie. Maandag nog zei hij aan ABC News "dat staten het recht zouden moeten hebben om geboortecontrole en homoseksualiteit te verbieden zonder tussenkomst van het Hooggerechtshof". Hij hekelde het feit dat het Supreme Court in 1965 Connecticut verhinderde contraceptie illegaal te maken en in 2003 Texas en dertien andere staten een verbod op homoseksualiteit op te leggen.

Gezinswaarden
De brug van zijn ethisch-conservatisme naar de economie, het onbetwiste hoofdthema van deze verkiezing, maakt Santorum door de opmerkelijke stelling dat falende familiewaarden mee verantwoordelijk zijn voor de economische crisis. "Als de familie in elkaar stort, sputtert de economie. Als families hun kinderen en gemeenschap geen waarden meegeven is de buurt niet veilig en zijn ze niet vrij."

Het is een boodschap die hij bewust richt aan het adres van de ethisch-conservatieve blue collar-Amerikanen, de massa's laagopgeleide Amerikanen wier stemmenreservoir bij elke presidentsverkiezing een hoofdprijs vormt voor zowel Democraten als Republikeinen. In 2008 hengelden vooral huidig vicepresident Joe Biden en Sarah Palin naar de hand van kiezers als Joe the Plumber.

Santorum herinnerde er in Iowa aan dat hij het in de Senaat opnam voor de staalarbeiders uit zijn kiesdistrict, die leden onder delokalisering naar groeilanden. "Ook hier waren dorpen die gecentreerd waren rond productie en verwerking... Deze jobs verlieten Iowa. Waarom? Omdat onze arbeiders niet wilden werken? Nee, omdat de regering de werknemers hun competitiviteit ontnam door de kosten voor bedrijven op te drijven." Een beetje protectionisme kan volgens hem geen kwaad.

In zijn overwinningsrede gisteren wierp Santorum zich op als verdediger van Small Town America, dankbaar puttend uit zijn eigen familieachtergrond in de hoop op een vereenzelvigingseffect. Santorum sprak over zijn grootvader, die eerst werkte in de koolmijnen van Pennsylvania voor hij zijn familie uit Italië kon overbrengen en zijn vader psychologie kon laten studeren.

Hard werken
"Mijn vader leerde me hard werken", vertelde Santorum, door hem en zijn broer elke avond hetzelfde sprookje te vertellen: 'The Little Engine That Could', een verhaal van Watty Piper over een kleine locomotief die zware wagons over een hoge berg trekt door tegen zichzelf te herhalen: 'Ik denk dat ik het kan', een metafoor voor de American Dream.

Of de 'kleine locomotief' van Santorum uit Iowa over voldoende organisatietalent beschikt om ook later in de campagne het hoofd te bieden aan Romney, moet de komende weken blijken. Cruciaal wordt de vraag of hij de steun kan winnen van aanhangers van Tea Party-kandidaten, zoals Michele Bachmann, die gisteren haar campagne opgaf, of van Ron Paul, die momenteel als lachende derde kingmaker kan worden. Santorum maakt de Tea Party alvast opmerkelijk het hof. Op zijn website beweert zijn team dat hij een "Tea Party-politicus was nog voor er sprake was van de Tea Party".

Santorum droomt nu al van een plaats op het Republikeinse ticket, als genomineerde, of als running mate. Hij denkt niet dat zijn confronterende conservatisme een struikelblok is om te winnen van huidig president Barack Obama. "Als de liberaalste man die ooit in het Witte Huis zat verkozen kan worden wanneer 20 procent van de bevolking zich liberaal noemt", zei hij, "denk ik dat we een conservatief kunnen verkiezen wanneer 40 procent van de bevolking zich conservatief noemt."