Uniefs hervormen bacheloropleidingen

Drie brede bachelors in plaats van de tientallen opleidingen zoals die nu bestaan. Als het aan de rectoren van de Vlaamse universiteiten ligt is deze drastische herschikking tegen 2017 een feit. Mark Waer, rector van de KU Leuven: 'De studenten kunnen een breed traject kiezen en nog wisselen van afstudeerrichting gedurende de eerste jaren.'

Of een achttienjarige nu economie, psychologie of rechten wil gaan doen, over zes jaar begint hij aan een brede bachelor met veel gemeenschappelijke vakken. Specialisatie gebeurt pas na het eerste jaar, waardoor jongeren meer tijd hebben om te beslissen in welke discipline zij nu precies zullen afstuderen. Studenten kiezen immers nog te vaak lukraak of op het gevoel een studie, zonder te kijken naar toekomstige arbeidsperspectieven.

Mark Waer, rector van de KU Leuven: "Bij een jongere kun je zien of hij talent heeft voor wetenschappen of de humane richtingen. In dat laatste kun je twee stromen onderscheiden. Sociologie, psychologie, rechten en economie enerzijds, en filosofie, religie, geschiedenis en taal- en letterkunde anderzijds."

Een vaststelling die leidt tot de wil om drie grote richtingen te creëren. Paul Van Cauwenberge, rector van de UGent: "Denk naast de humane en sociale wetenschappen ook aan een bachelor in de wetenschappen die bijna naadloos aansluit op biologie, scheikunde en fysica, terwijl nu alles heel eng is." Waer valt hem bij. "In elke brede bachelor zouden studenten een aanloop moeten hebben van één academiejaar."

Volledig komaf maken met gespecialiseerde richtingen willen de rectoren niet. "Iemand die specifiek chirurg wil worden, laat die maar doen", zegt Waer. "Maar de meeste anderen kunnen voor het brede traject kiezen en nog wisselen gedurende de eerste jaren. Vroeger was dat ook zo. Een kandidatuur rechten viel samen met filosofie en economie."

Niet alleen Gent en Leuven, maar ook Hasselt en Antwerpen zijn voorstander. Van Cauwenberge: "De bestaande bachelors moeten al tegen 2017 anders zijn." De rectoren werken hun voorstel de komende weken uit. Daarin zal er ook een piste komen om de algemene kennis van alle studenten bij te
schaven. "Dat moet via extra vakken gebeuren", meent Waer.

"In Leuven geven we iedereen nu al religie en zingeving, maar daar zou je een mooi, breder curriculum kunnen maken." Daarbij kan gedacht worden aan onder meer introducties tot literatuur, filosofie en geschiedenis.

Positieve reacties
De socialistische vakbond ACOD reageert positief en ook André Oosterlinck, ererector van de KU Leuven en voorzitter van de Associatie Leuven, is enthousiast. "Dit komt overwaaien uit de universiteiten in de Verenigde Staten, waar brede basisopleidingen van drie jaar bestaan en men pas in de master gaat specialiseren. De studiekeuze uitstellen tot jongeren losser staan van de middelbare school en meer kennis hebben van de verschillende faculteiten is, gecombineerd met een goed oriëntatiebeleid, een prima idee."

Minister van Onderwijs Pascal Smet (sp.a) sluit zich daarbij aan. "Het kan de overgang tussen het secundair onderwijs en de universiteit verbeteren. In dat opzicht is het een interessante piste. Ik heb de rectoren gevraagd om een voorstel uit te werken, waarna we binnen een paar maanden rond de tafel gaan zitten."