Smet wil komaf maken met opdeling ASO, TSO en BSO

Vlaams minister van Onderwijs Pascal Smet (sp.a) heeft zijn eerste oriëntatienota voor de hervorming van het secundair onderwijs voorgesteld. In die nota stelt Smet een ingrijpende aanpassing van het middelbaar onderwijs voor.

Zo zou de klassieke opdeling ASO-TSO-BSO verdwijnen. De studiekeuze wordt gefaseerd, gaande van een brede algemene eerste graad tot een derde graad met richtingen die gericht zijn op de arbeidsmarkt of op hoger onderwijs. Het is ook de bedoeling om ook voortdurend bij te sturen. Sterkere leerlingen worden uitgedaagd, zwakkere leerlingen extra ondersteund.
 
"Mensen doen schitteren". Dat is de titel van de eerste oriëntatienota van de minister Smet over de hervorming van het secundair onderwijs. Voor Smet is het de centrale doelstelling van de hervorming om het beste uit elke leerling te halen. "Alle leerlingen moeten hun talenten maximaal kunnen ontwikkelen", luidt het. De eeuwige discussie over kennis versus vaardigheden wil Smet de wereld uit helpen door het onderwijs vooral meer "competentiegericht" te maken.
 
Onderwijsverleden
Hoe ziet de voorgestelde hervorming er dan uit? Bij de overstap van basis- naar secundair onderwijs stelt Smet voor om een leerlingenvolgsysteem uit te bouwen. Nu weten secundaire scholen vaak niets over het onderwijsverleden van hun leerlingen. Dat moet veranderen. "Het is alsof je naar een arts gaat zonder dat die iets weet over je medisch verleden", aldus Smet.
 
Voorts zullen leerlingen enkel nog kunnen instappen in het eerste jaar secundair als ze een een getuigschrift basisonderwijs hebben. Wie geen getuigschrift heeft, moet naar een zogenaamd schakelblok. Leerlingen krijgen daar extra begeleiding en ondersteuning om later te kunnen inpikken of om zich voor te bereiden op de arbeidsmarkt.
 
Er wordt ook nagegaan of de leerlingen bij de start van het secundair voldoende Nederlands kennen. Leerlingen die onvoldoende Nederlands kennen, zullen een taalbad moeten volgen of zullen extra taallessen moeten volgen in de eerste graad van het secundair. Minister Smet benadrukt dat het niet zal gaan om een echte "taaltest" en dat het niet de bedoeling is om leerlingen uit te sluiten.
 
Maatschappelijke vooroordelen
Een van de meest opvallende voorstellen is de afschaffing van de klassieke opdeling tussen ASO (algemeen), TSO (technisch), BSO (beroeps) en KSO (kunstonderwijs). Aan die opdeling hangen volgens Smet "maatschappelijke vooroordelen vast" .
 
Men wil komen tot een meer "gefaseerde studiekeuze" met een brede algemeen vormende eerste graad. Er wordt gewerkt met zes grote belangstellingsgebieden (bv. techniek en wetenschappen of taal en letterkunde). In het eerste jaar zal elke leerling een basispakket van 12 vakken volgen. In het tweede jaar kiest de leerling twee belangstellingsgebieden die hem het meest interesseren. Wie bijvoorbeeld kiest voor het belangstellingsgebied taal en letterkunde, krijgt dan mogelijk vakken als Latijn en Grieks. Wie kiest voor techniek en wetenschappen, krijgt mogelijk vakken als techniek en wiskunde.
 
Doorheen heel het secundair schooltraject wordt er voortdurend "gedifferentieerd". Enkele uren per week zullen sterkere leerlingen uitgedaagd worden met extra lesuren, zwakkere leerlingen krijgen de kans om achterstand in te halen. Waar de grenzen van die differentiatie liggen, valt nog af te wachten. Maar volgens minister Smet zou het bijvoorbeeld perfect mogelijk zijn om ook Arabisch aan te bieden in het differentiatiepakket.
 
Belangstellingsgebieden
Vanaf de tweede graad vertakken de belangstellingsgebieden zich in domeinen. Vanuit het belangstellingsgebied taal en letterkunde zou men bijvoorbeeld kiezen voor de domeinen klassieke talen en moderne vreemde talen. In de derde graad worden de leerlingen tot slot maximaal voorbereid op het hoger onderwijs of op de arbeidsmarkt.
 
De oriëntatienota "Mensen doen schitteren" wordt nu voorgelegd aan het onderwijsveld. Er komen nog twee andere nota's, met name over het onderwijslandschap en het personeel. Tegen eind 2011 moeten de drie nota's klaar zijn. Bedoeling is dat er tegen het einde van de legislatuur in 2014 een (ontwerp)decreet over de hervorming rond is. Zo kan de volgende Vlaamse regering werk maken van de uitvoering van de hervorming. (belga/sps)