Met de vleesjurken, ingeplante duivelhoorns, wervelende kitschspektakels en indianenverhalen over haar geslachtsdelen zou je bijna vergeten dat Lady Gaga ook muziek maakt. Daar komt met de release van Born This Way blijkbaar verandering in. Haar nieuwe plaat spreekt zelfs tot de verbeelding van de wereldwijde kwaliteitspers.

Maandag ligt Born This Way pas officieel in de rekken, maar met alle hype die voorafging aan de release, zou je klakkeloos aannemen dat de plaat al een paar maanden uit is. Dat is dus Lady Gaga ten voeten uit: ze is erin geslaagd om zelfpromotie te verheffen tot een aparte kunstvorm.

Zo verwonderlijk was het dan ook niet dat het zakentijdschrift Forbes haar deze week uitriep tot de machtigste vrouw ter wereld: geen enkele artiest heeft dezelfde populariteit in de reguliere en sociale me- dia. Tien miljoen volgelingen op Twitter, meer dan 34 miljoen fans op Facebook: de zelfverklaarde Queen Monster is het succesvolste en mediageniekste fenomeen sinds Michael Jackson en Madonna.

Sluizen wagenwijd open
Sinds de songs van haar nieuwe plaat woensdag lekten op het internet, staan de sluizen overigens weer wagenwijd open: de afgelopen dagen verschenen overal op het net de eerste impressies, recensies en bedenkingen. Als je die allemaal naast mekaar legt, merk je dat Lady Gaga zowel terrein wint als verliest.

Tot voor kort werd de excentrieke New Yorkse nauwelijks positief beoordeeld op haar muzikale merites door de zogeheten kwaliteitspers, maar met Born This Way nemen gerenommeerde bladen als The Guardian en NME, naast elitaire muziekblogs, haar plots bijzonder ernstig. In homokringen, waar ze tot voor kort gold als patroonheilige, krijgt ze dan weer steeds meer tegenwind. Onlangs werd ze op gay forums beschuldigd van het "gijzelen van homoseksualiteit als een marketing tool", en ook de Gay Times sneert vandaag naar hun gevallen idool. Het als homohymne opgevatte 'Born This Way' degradeert de recensent tot "een liedje om je hotpants aan te trekken, jezelf in te snoeren in een frivool bovenstukje met pailletten, en daarna rond te paraderen in de pumps van je mammie."

Als hun afwijzing een teken aan de wand is, verliest Gaga straks een belangrijk deel van haar publiek. Met haar roze achterban heeft ze de voorbije jaren immers een intieme en unieke band gesmeed. Maar hey, zoals ze zelf zingt in de gewraakte titelsong: "I'm on the right track, baby". Gaga is geboren om te scoren. Misschien voorvoelde ze die judaskus van de homogemeenschap - haar nieuwe single is niet voor niets vernoemd naar de gevallen apostel - en klinkt Born This Way daarom zoveel experimenteler en gedurfder dan haar debuut The Fame.

Het levert haar alleszins een ridderslag op in The Guardian. Zij menen dat de "schaamteloze sloophamerpop van Gaga bijna altijd doel raakt" en daarnaast wordt ze bewonderd omwille van "haar visie". Daarmee negeert het blad gelijk de foeilelijke hoes van de plaat. Ook het alternatieve muziekblad NME steekt de loftrompet over haar nieuwe werk: "Gaga weet niet wanneer ze zich moet inhouden. En dat is goed nieuws." Op de BBC noemt men haar dan weer "the greatest thing that Planet Pop in 2011 could ever want". En niet alleen de popplaneet heeft haar zinnen op haar gezet: ook Quentin Tarantino wil Gaga absoluut zien meespelen in zijn nieuwste film.

Coherent
Eerlijk? Ook wij waren aangenaam verrast door Born This Way, na de ontgoocheling van de eerste single 'Born This Way' - een lauwe herhalingsoefening van Madonna's 'Express Yourself'. Net als de zangeres hebben ook de nieuwe songs nog steeds niet zoveel om het lijf. Maar vergeleken met haar debuut The Fame is Born This Way wél een veel coherentere plaat, met catchy pophymnes die zich als guilty pleasures aandienen.
Aan één constante werd niet geraakt: Gaga wil nog steeds dat haar songs overeind blijven in elke zweterige disco of gay club. Dat verklaart waarom ze ook nu nog zweert bij de gedateerde sound van euro-rave, en een pompende clubbeat elke song beheerst: of Lady Gaga nu aftrapt met operette ('Government Hooker'), strijkers ('Americano'), scheurende gitaren ('Bad Kids') of klokken ('The Queen').

Religie neemt ook een opmerkelijke rol in. Zo verschijnen 'Bloody Mary', 'Black Jesus' en 'Judas' in titels, of 'Electric Chapel'. Daarnaast staan vrijheid ('Highway Unicorn', 'Americano') en identiteit ('Born This Way'; 'Hair') centraal.

Maar ook haar idolen spelen een schaduwrol. 'Hair' en 'Edge of Glory' schurken zich tegen Bruce Springsteens E Street Band aan met een onstuimige saxofoon. In de titelsong en 'Fashion of His Love' rooft Gaga dan weer de kluizen van Madonna leeg, terwijl 'Yoü and I' en 'The Queen' verdacht veel weg hebben van, euh, Queen. Tot ieders verbazing zal Gaga echter moeiteloos wegraken met haar kleptomanie. De songs zijn immers zo aanstekelijk dat je willens nillens wordt meegezogen in haar universum.

Born This Way verschijnt maandag bij Universal. In Carré wordt de cd zondag officieel voor het eerst gedraaid. Een dag later klinkt de plaat in alle Brusselse metrostations.