Het was ongetwijfeld de zonnigste en drukst bezochte Jazz Middelheim ooit, maar daarom niet de beste. Het zondagse programma bleek net niet sterk genoeg.

Meestal wordt als afsluiter gekozen voor een eerder feestelijke band, maar deze keer viel de keuze op Abdullah Ibrahims Ekaya. In de versie van 2012 is dat een legertje volgzame soldaten die de richtlijnen van de meester-pianist nauwgezet opvolgen. Het concert (***) had dan ook vaak iets pijnlijks, je wilde de blazers bijna toeschreeuwen zich van hun ketens te bevrijden en helemaal loos te gaan. Anderzijds was deze drastische tempoverlaging aan het eind van een zweterige dag wel moedig.

Ibrahim zette het concert in met een uiterst trage, perfect afgemeten solo. Het leek het begin te worden van een concert vol magie in slow-motion, maar dat werd niet bevestigd, op enkele vlagen na (waaronder een solo van fluitist Cleave Guyton). Het werd één langgerekte Zuid-Afrikaanse hymne, zelfs een nummer van Monk veranderde daar niets aan.

Waarom was het dan zo moedig? Wel, voordien had de Israëlische contrabassist Avishai Cohen (***) met zijn trio zowat het tegendeel gedaan van Ibrahim: hij gaf het publiek zang en dans in een perfect voorbereide show met zorgvuldig opgebouwde climaxen. Muzikaal was het een beetje doorzichtig en soms zelfs klef, maar als act op een festival werkte het wel, zeker met een crowdpleaser als pianist Omri Mor.

Weg met de VIP
Voordien had Jef Neve (***) minder beroep gedaan op zijn bekende kunstjes dan we van hem gewend zijn. Hij babbelde soms wel meer dan hij speelde, maar laten we mild zijn. Dit project Sons of the New World was in elk geval best wel ambitieus, met vijf blazers bovenop het vaste trio. Myrddin De Cauter tekende voor het hoogtepunt met een meditatieve gitaarsolo.

Maar het openingsconcert van Flat Earth Society (****) was uiteindelijk het beste van de hele zondag. Peter Vermeersch had weer eens wat dwaze verhaaltjes bedacht, over muizen en koffietijd. Dwaas maar persistent: een dag later spoken ze nog in je hoofd rond. Net als de muziek, die zoals altijd bewust wat rommelig aandoet (maar vergis je niet: dit is zorgvuldig uitgekiend en voorbereid). Cellist Ernst Reijseger genoot zichtbaar van zijn gastoptreden in deze gekke bende.

Zondag bracht dus net iets te weinig. John Zorn, Toots Thielemans, Paolo Conte en vooral Stefano Bollani zorgden voor de hoogtepunten. Toch was het geen echt memorabele Middelheim, al is er dus met meer dan 20.000 toeschouwers wel een record gebroken. Meer moet het nu echt niet meer worden, want zeker vrijdag (Toots) en zaterdag (Conte) was het nog moeilijk manoeuvreren in Park Den Brandt. De organisatie was vlekkeloos.

Wel één opmerking: het concept van de VIP-ruimte is nu eindelijk aan herziening toe. Het is hemeltergend dat de honderden gereserveerde stoelen midden in de tent meestal leeg blijven, een doorn in het oog van het betalende publiek. Nog één keer van dat en we garanderen een pittige protestactie. Indignado's? Afspraak in 2013.