Massive Attack op Lokerse Feesten: Niet van deze wereld

Naast Nirvana en Radiohead is Massive Attack misschien wel de invloedrijkste groep die de jaren negentig voortbrachten. Met een zinderende set (*****) illustreerden de Britse grondleggers van de triphop woensdag op de Lokerse Feesten dat ze ook nu nog de vinger stevig aan de pols houden.

Met iets meer dan de helft van de affiche achter de rug wordt het stilaan duidelijk dat de 34ste editie van de Lokerse Feesten de sterkste ooit is. Na Sonic Youth, Daniel Lanois en Status Quo breide Massive Attack woensdag een subliem vervolg aan een reeks uitstekende concerten.
Daisy Van Cauwenbergh en echtgenoot vrij onder voorwaarden. Britney speelt lesbische paaldanseres in nieuwe film. Gevangenen Guantánamo zullen nooit vrij komen. Grootste identiteitsdiefstal ooit in VS. Wie het nieuws had gemist, kreeg op het concert van Massive Attack meteen een update. De videowall achteraan op het podium spuwde onophoudelijk nieuwsberichten uit, naast quotes over democratie door Göring, Stalin, Pinochet, Bush en - bij wijze van contrast - Nelson Mandela. Dat en een schijnbaar willekeurige lijst facts & figures over milieu, ecologie en het aantal dagen dat een verdachte zonder proces mag worden vastgehouden in landen als Frankrijk (6), Ierland (7), Groot-Brittannië (42) en de VS (onbeperkt).

In combinatie met de donkere, beklemmende muziek die er op dat moment door al die schimmen op het podium bij werd gespeeld had die lawine van informatie een overweldigend effect.

En dat brengt ons meteen bij de essentie van Massive Attack: wellicht de enige groep die erin slaagt om op een podium politiek geëngageerd te zijn zonder te preken of een wijsvingertje op te steken. Een band die de sterrencultus zoals die in de popmuziek bestaat resoluut afwijst maar tegelijk toch enorm populair blijft. En haar geluid voortdurend herkneedt en opnieuw definieert. Ook het handvol nieuwe nummers uit Weather Underground, de nieuwe cd die volgend jaar uitkomt, was om duimen en vingers bij af te likken.

Opener 'All I Want' klonk donker en dreigend, het tot de bissen opgespaarde 'Dobro' suggereerde dat de nieuwe plaat opnieuw een ander aspect van de groep zou belichten. Iets toegankelijker dan het recentere werk, dat wel. Maar door de combinatie van verschroeiende gitaren, diepe bassen en zwarte, haast kille stemmen toch niet meteen iets waar ze op Donna of Q-Music erg blij mee zullen zijn.

Liz Fraser en Horace Andy waren dit keer niet van de partij, maar zangeres Stephanie Dosen zette niettemin een sensuele versie neer van 'Teardrop'. 'Risingson' en 'Mezzanine', waarbij de silhouetten van kernleden 3D en Daddy G achter de microfoon opdoken, klonken dan weer intenser dan een hyperventilatieaanval.

'Safe from Harm' - kippenvel, krop in de keel, vochtige ogen, u noemt het maar - legde de lat nog hoger. De groep speelde hecht en luid en stuwde de song naar een zinderende climax. De zwarte soulzangeres die het nummer voor haar rekening nam, blies de originele stem (van Shara Nelson) de vergetelheid in en bewees even later bij het al even magische 'Unfinished Sympathy' dat ze op eenvoudig verzoek nog eens een dosis ontroering over het plein kon strooien. Die oude nummers - soul zo puur als zwarte chocolade - blijven bijna twintig jaar na datum even majestueus klinken. Even hartverscheurend ook. Want om maar eens een misverstand uit de wereld te helpen: ondanks de vaak afstandelijke houding op het podium mikt Massive Attack voluit op de ontroering.

Concerten als deze herinnerden me eraan waarom ik destijds verliefd ben geworden op popmuziek, en er tot vandaag mijn leven door laat bepalen. Na anderhalf uur was ik de honderden middelmatige optredens vergeten, vergaf ik al die honderden eendagsvliegen hun jeugdige arrogantie. En kon ik ermee leven dat enkele van mijn helden liever voor het geld van een vluchtige reünie kiezen dan voor hun eigen waardigheid. Massive Attack was woensdagnacht niet van deze wereld. Als ik dit jaar een beter concert gezien heb, mag u het nu zeggen.

PS: Vóór Massive Attack maakte nog een ander icoon uit de popmuziek haar opwachting. Siouxsie (**) zag er op haar 51ste uit als een kruising tussen Wendy Van Wanten en Lara Croft. In haar strakke, zilveren dominatrixpakje bleek ze lenig als een kat en beschikte ze nog steeds over genoeg cool om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Alleen jammer dat ze zich liet omringen door een erg matige band en de eerste helft van het optreden ronduit vals stond te zingen.

Pas in het laatste kwartier, na aanfluitingen van classics als 'Happy House', 'Israel' en 'Christine', kwam zowel zij als het gezelschap dankzij nieuwe nummers toch nog op dreef, al was het toen al te veel te laat om het tij nog te keren. Een aardig voorprogramma, quoi. Maar zeker niet meer dan dat. (Bart Steenhaut)