Leonard Cohen - Old Ideas ****

Niet dat ik hem z'n rustige oude dag niet had gegund, maar héél erg vond ik het niet toen Leonard Cohen in 2005 werd opgelicht door zijn voormalige manager en zijn hele fortuin in rook op zag gaan. Het dwong de teruggetrokken Canadees om weer de baan op te gaan, en nu is er, acht jaar na het laatste album, zelfs een nieuwe cd waarop Cohen -zevenenzeventig, intussen- weer op onnavolgbare wijze zichzelf kan zijn.

Cohen heeft zo zijn eigen manier om niet meer drukte te maken dan strikt genomen noodzakelijk is. De relativerende titels van de cd's die hij in de loop der jaren heeft uitgebracht liegen er niet om. 'Recent Songs', 'Songs Of Love And Hate', 'Ten New Songs', 'Songs From A Room': het zijn niet meteen indicaties dat er een meester in het vak aan het werk is.

Ook de naam van het nieuwe album, 'Old Ideas', klinkt eerder als de conclusie van een matte recensie. Maar wie Cohen's werk een beetje kent weet dat zelfspot hem niet vreemd is, en de eerste tekstregels van openingsnummer 'Going Home' geven aan dat de oude vos zijn streken nog niet heeft verleerd. 'I love to speak with Leonard/He's a sportsman and a shepherd/He's a lazy bastard/Living in a suit.'

Echt zingen doet hij natuurlijk niet meer. Noem het eerder een melodieus parlando waarbij die karakteristieke, lage stem van hem afzakt naar de diepste kelders van de ziel. Bij de muzikale omlijsting ligt de nadruk weer op akoestische instrumenten. Er tokkelt een banjo voorbij en er sombert een treurende viool, maar tegelijk is ook de luie elektrische piano van de partij die destijds van 'I'm Your Man' zo'n onweerstaanbare plaat maakte. En als vanouds mijmert er een engelenkoortje op de achtergrond dat de oude grom van de meester helemaal induffelt.

Zoals dat een dichter op leeftijd past mijmert de zanger zachtjes over het leven dat hij achter de rug heeft, en staat hij stil bij zijn eigen sterfelijkheid. 'I've got no future, I know my days are few', krast Cohen. Als een kraai die in een snikhete woestijn geen water vindt, en alleen nog op de dood kan wachten. 'I thought the past would last me, but the darkness got that too.'

Het is een bloedstollend stukje poezië, dat haast speels omkadert wordt door een swingend orgeltje en een heupwiegende akoestische gitaar. De teksten zijn het werk van een oude misantroop die met spijt en weemoed terugblikt op wat geweest is, en geen illusies meer over heeft om zich aan op te trekken. Zelfs de liefde staat op de helling. 'I'm tired of choosing desire', klinkt het in 'Crazy To Love You'. 'I'm saved by a blessed fatigue.' Hij zingt het, ondanks alles, met de gratie van een man die zich heeft neergelegd bij de gang van zaken, en beseft dat het te laat is om het geweer terug van schouder te veranderen. Het is - of had u dat al in de gaten? - een bloedstollend moment.

Als dit de laatste plaat wordt die Leonard Cohen bij leven uitbrengt, en het lijkt niet onredelijk om aan te nemen dat dat het geval is, heeft hij van 'Old Ideas' een prachtig testament gemaakt. Goed dat de dominante synthesizers, die zijn recentste paar platen overstemden, naar de lommerd werden verbannen, zodat de songs weer ademen. De stem van Cohen wordt omringd door de warmte van akoestische instrumenten, in plaats van er haaks op te staan. Old Ideas? Misschien. Maar wie maalt daarom als ze met zoveel finesse en vakmanschap worden uitgewerkt? (Sony)