Nieuwe Snaar in AB: Zwanenzang zonder suikerzoet sentiment ****

Na dertig jaar zet De Nieuwe Snaar een punt achter zijn bestaan. Gelukkig belooft het viertal dat die laatste ademtocht nog duurt tot 2014. Bij de première in de AB zette de groep alvast alles op haren en snaren om er een persoonlijke exodus van te maken.

Eindigen in schoonheid. Daar stond De Nieuwe Snaar op. Niet evident als je het pas verschenen boek van groepslid Kris De Smet leest. In Het Verhaal van De Nieuwe Snaar merk je hoe hoog oplopende spanningen tussen de vioolspelende acrobaat Geert Vermeulen en frontman Jan De Smet in de jongste jaren wel eens leidden tot een vertrouwensbreuk. De aanloop tot de laatste twee producties noemde de schrijver zelfs een lijdensweg.

Van die agitatie viel op het podium weliswaar nooit iets te merken. Ook nu niet in de AB, waar Jan en Kris De Smet, Geert Vermeulen en Walter Poppeliers de krachten bundelden voor KOÑEC.

Dit Tsjechische woord voor 'einde' riep enig jeugdsentiment op bij de leden. Een herinnering aan Oost-Europese tekenfilmpjes op de BRT ongetwijfeld. Onbezorgdere tijden, quoi.

Ook hun eigenzinnig muziektheater daalde dit keer onbeschaamd af in nostalgie en melancholie. Met weemoedige balkanriedels, gecroonde jazz en een rist muzikale verwijzingen naar hun jeugdhelden, sorteerde je natuurlijk al gauw zo'n effect.

Voor de fans van het eerste uur bleek dit echter net zo goed een trip down memory lane. Bekende liedjes passeerden de revue, zoals 'De Fotografie', 'De Zwemmer', 'Bwana Kitoko' of 'In de Hemel is geen Dylan'. Soms liepen twee classics zelfs door mekaar. 'De hoezen van Julie' werd bijvoorbeeld bruusk onderbroken door het double-entendre 'Liesjes poesje'.

Maar wat doorheen de voorstelling constant opviel? Voor een requiem ontweek de groep behendig de piste van suikerzoet sentiment. Hun laatste en meest succesvolle theatershow Foor 11 was zelfs een stuk intriester.

De hilarische hoogstandjes van Vermeulen zorgden natuurlijk voor verlichting. Ook nu weer kreeg hij de lachers het makkelijkst op zijn hand. Minutenlang zag je hem ondersteboven in de nok bengelen aan magneetschoenen. Tenminste: als hij zich niet blaffend naar boven trok, terwijl hij gewikkeld in doeken de zwaartekracht tartte. Een andere keer verschuilde hij zich dan weer als slangenmens in een betonmolen, of raakte zijn gezicht onzacht de grond terwijl hij op skilatten stond of op een draaiende halve bol fiedelde. De meeste stunts hadden we in het verleden wel al eens zien passeren, maar de poëtische kracht van zijn theater kon je ook nu weer raken.

En hoewel de voorstelling op papier wellicht oogde als een allegaartje van alle voorbije tournees, rammelde de set geen moment als een knikker in een koperen ketel. Ze kwam zelfs niet over als een best of. Eerder als een persoonlijke terugblik van de verschillende leden.

Jan De Smets prachtige bewerking van Richard Thompsons 'From Galway to Graceland' was daarbij alweer een hoogtepunt, maar de groep knipoogde ook knap naar andere classics uit het wereldwijde Songbook: flarden uit Peter & De Wolf, 'La Cucaracha 'en de van hits Gloria Gaynor, Serge Gainsbourg of Bob Dylan kwamen voorbij gezoefd.

Bijna niet te geloven dat De Nieuwe Snaar ermee ophoudt. Welke groep kan ooit hun plaats opeisen?