dmmuziek

CD van de week: Massive Attack - 'Heligoland' *****

Zeven jaar heeft het geduurd. Zeven lange jaren van valse starts, opnieuw beginnen, schrappen en alles weer in vraag stellen. Sommige songs werden zodanig herdacht dat uiteindelijk alleen de titels zijn overgebleven. Maar met Heligoland neemt Massive Attack zijn plaats in de voorhoede van de popmuziek wel opnieuw in.

Dat een aantal van de namen waar Massive Attack voor deze nieuwe cd opnamen mee maakte - Mike Patton, Cocteau Twinszangeres Liz Frazer, Beth Orton - nergens meer te bespeuren zijn, geeft aan dat Heligoland er niet zonder slag of stoot gekomen is. Na het claustrofobische 100th Window - de facto een soloplaat van 3D, eigenlijk - keert voor het eerst sinds 2000 ook Daddy G terug naar het nest, al is het een publiek geheim dat de twee eigenlijk altijd al erg moeizaam met elkaar hebben samengewerkt. Maar goed: de vijfde cd in twintig jaar is er, en nu de westerse wereld een recessie doormaakt en het ernaar uitziet dat de Tories binnenkort weer de plak zullen zwaaien in Groot-Brittannië, is de timing perfect.

Massive Attack klinkt ook nu weer donker, duister en onheilspellend, maar waar de vorige plaat zwarter dan de nacht was, klinken de nummers dit keer toch iets toegankelijker, komt de groep weer dichter bij de antracietgrijze soundscapes van Mezzanine. Ook de guestlist, met onder meer TV on the Radio, Damon Albarn, Hope Sandoval en Elbowzanger Guy Garvey, ziet er behoorlijk indrukwekkend uit.

'Pray for Rain' zet de bakens uit: de muziek is minimalistisch en gelaagd, suggereert een onderhuidse spanning, en ook de zangpartij van TV on the Radiozanger Tunde Adebimpe klinkt ingehouden en beheerst, tot de song in de tweede helft plots een heel andere richting uitgaat. Het ritme slaat op hol, een keyboard sijpelt als druppels uit een lekke kraan de song binnen, en er kloppen achtergrondkoortjes aan die zo uit een Beach Boysplaat konden zijn gelicht. 'Babel', waarop voormalige Trickyzangeres Martina Topley-Bird de microfoon overneemt, is nerveuzer: ratelende breakbeat, jachtige bas, en ook haar stem is bevreemdend, alsof ze croont met een tablet valium op de tong. 'Splitting the Atom', vorig jaar al een single, is dan weer klassieke Massive Attack, waarop zowel de kernleden van de groep als de onvolprezen engelenstem van Horace Andy hun opwachting maken. Die laatste - ook al 58, inmiddels - keert meteen nadien terug op 'Girl I Love You', een van de beste tracks op de plaat, niet in de laatste plaats omdat de broeierige sound van Massive Attack er versmolten wordt met een jazzy intermezzo dat doet denken aan Sketches of Spain van Miles Davis.

Een kostbare orchidee
En nog meer uitschieters: 'Flat of the Blade', waarop de stem van Elbowzanger Guy Garvey heel anders klinkt dan gebruikelijk, is een claustrofobische ballad waarbij op de achtergrond ratelende machinegeweren het klankbeeld vullen. En ook 'Paradise Circus', met de mysterieuze Hope Sandoval, krult langzaam open, als een kostbare orchidee die maar heel even in al haar glorie te bewonderen is voor ze zich weer helemaal sluit. Het is, ook door het herkenbare gebruik van strijkers, zowat de 'Teardrop' van deze cd. 'Atlas Rain', ook al op de setlist tijdens de recente passages in Brussel en Antwerpen, loodst de cd nadien naar een beklemmend einde.

Zeven jaar is lang. Héél lang. In de popmuziek wordt het als een eeuwigheid beschouwd. Maar zoals eigenlijk altijd wordt het wachten beloond. Heligoland is een prachtplaat die ten overvloede onderstreept dat Massive Attack zich nog steeds in de voorhoede van de popmuziek ophoudt. (Virgin/EMI) (Bart Steenhaut)

DOWNLOAD EERST: 'Girl, I Love You', 'Paradise Circus', 'Flat of the Blade', 'Atlas Rain'