15 jaar Zita Swoon in AB: Tijdelijk afscheid in Technicolor ****

"Het is iets kouder geworden vandaag", merkte Stef Kamil Carlens op, voor hij twee en een half uur lang de balans zou opmaken van vijftien jaar Zita Swoon. Ons viel de bijtende kou eigenlijk pas echt op toen we de Ancienne Belgique weer buitenstapten, en zijn groep de laatste zucht in België had gegeven.

Maar laten we ons vooral niet verliezen in melodrama: na vijftien jaar, drie naamwissels (A Beatband, Moondog Jr, Zita Swoon) en drie uitverkochte zaalshows in de AB wordt de groep gewoon even opgeborgen. Stef Kamil Carlens gaat intussen zijn heil zoeken in Afrika, terwijl de rest van de band zijn tanden zet in een rist andere projecten. Zita Swoon zal zeker twee jaar stil liggen, maar voor een doodverklaring is het toch wat te vroeg.

Niet in het minst omdat de emotionele band van elk lid met Zita Swoon daar duidelijk te innig voor bleek. Het spelplezier dat afdroop van "Hot Hotter Hottest" joeg de temperatuur heidense hoogtes in, terwijl de acht muzikanten het hitsig aanlegden met James Brown in een fabuleus "Stamina" om elkaar achteraf verrast aan te kijken - als een koppel dat elkaar na zijn gouden huwelijksverjaardag nog steeds dagelijks kan verwonderen.

Ode aan de hond
Toch konden we ons niet van de indruk ontdoen dat het vooral een emotioneel afscheid voor Carlens was. Nooit eerder hoorden we hem zo'n persoonlijke bindteksten debiteren, of zenuwachtig namen afdreunen van (voormalige) ingewijden in Zita Swoon - bang om één enkele roadie te vergeten, zo leek het wel.

Eén song werd opgedragen aan zijn vader ("Big City") die er niet bij was "omdat die concerten toch veel te luid zijn." Daarnaast werd zijn vriendin en manager Laurence liefdevol bedankt, "want zonder haar zou nooit sprake geweest zijn van Zita Swoon". Ook een vroeger vriendinnetje kwam aan bod, in "Jo's Wine Song" en even voordien hief Carlens vertederd een ode aan voor zijn gestorven hond. Met zijn vingers liet hij de pootjes van zijn stratier vrolijk dansen over het houtwerk van zijn gitaar tijdens deze "Blues For Sammy". Een lach en een traan lagen op zo'n momenten niet ver van mekaar.

Hitsig
Ondanks het directe zicht op de sluimerknop, zwoer de achtkoppige groep zelfs tijdens de laatste show nog bij experiment. "My Bond With You & Your Planet: Disco" werd in een pompende, haast agressieve Technicolorversie gegoten terwijl de kersvers aangeworven saxofonist Hugo Bogaerts (ooit bij Wizards of Ooze) zowaar een dwarsfluit introduceerde in enkele songs. Zelfs wie sinds Berdien Sternberg een viscerale afkeer heeft voor dit schrille nichtje van de blokfluit, moest zich gewonnen geven voor de sublieme accenten die hij legde in "I Feel Alive in the City".

Ook de gasten maakten een onvergetelijke indruk. Tom Barman liet helaas verstek gaan bij het allerlaatste concert - eerder op de week bracht hij met Carlens de Velvet Undergroundcover "Temptation Inside Your Heart" en de dEUS-song "Great American Nude". Gelukkig liet een excellente en rauw gebekte Arno (mét mondharmonica) naast Spinvis die teleurstelling snel vergeten. Die eerste bracht bluesclassics, terwijl de Nederlandse knutselbard met zijn treurige stem "een klein verhaal over Kerst" voorlas: een donker sprookje over loopgraven, oorlog en eenzaamheid. Naadloos sloot dat parlando aan bij "Life in the City" en "Bagagedrager" die in een onaards mooie mash-up verwikkeld raakten.

Bijna net zo straf was het extatische 'Jintro & The Great Luna', al had de bluesy singleversie uit "95 nog nét iets meer indruk gemaakt, zo laat op de avond. Toetsenist Joris Caluwaerts zocht eerder dit jaar echter andere oorden op, door het Europese succes van Milow. Daarmee tekenden de adembenemende Gysel-zusjes voor een veel bescheidener rol aan het keyboard. Van tijd tot tijd traden ze echter ook nog steeds naar het voorplan, met een warmbloedige choreografie. Onbetaalbaar was de confuse blik van de mannen voor ons, die hun schijnbaar onkuise gedachten moeilijk konden rijmen met het plotse zicht op een zwangere Kapinga, toen het Congolees geïnspireerde "Maridadi" voorbij sjeesde.

Op krèk dezelfde manier laveerde de set gedurfd tussen opwinding, verwarring en introspectie. De opvolging voor Arno is verzekerd, dachten we dan ook toen le plus beau afscheid nam van Stef Kamil Carlens. "Si Dieu est chanteur de rock, son fils s"appelle Stef Kamil," zei de Oostendse orakel trouwens niet zonder reden. Au suivant? We kunnen nauwelijks wachten. Zita Swoon speelt nog één concert in Paradiso, Amsterdam. Ook die show is volledig uitverkocht. (Gunter Van Assche)