Pleidooi voor een nieuw scheepvaartmuseum in Antwerpen

Met een "Antwerps watererfgoedmanifest 2009" dringen dertig Vlaamse en Antwerpse erfgoed-, scheepvaart en havenorganisaties er op aan om zorgvuldiger om te springen met het watererfgoed van de stad.

Ook willen ze dat erfgoed uitspelen als troef in de (toeristische) promotie van Antwerpen. De ondertekenaars vragen voorts een haalbaarheidsonderzoek voor een nieuw, volwaardig scheepvaartmuseum nu het oude museum in het Steen is gesloten.

"Geen aanval op MAS"
"We vragen een grondig, multidisciplinair haalbaarheidsonderzoek voor een eventueel nieuw scheepvaartmuseum", legt professor Eric Van Hooydonk uit, de voorzitter van het onlangs opgerichte Watererfgoed Vlaanderen. Hij benadrukt dat dat geen aanval is op het geplande Museum aan de Stroom (MAS), dat enkele stukken uit de scheepvaartcollectie zou tentoonstellen en overigens het manifest mee ondertekent.

Steunpuntcoördinator Bruno De Corte van het Steunpunt Industrieel en Wetenschappelijk Erfgoed en Watererfgoed Vlaanderen: "Een nieuw scheepvaartmuseum zou een thematisch museum kunnen zijn als een antenne van het MAS. Als dat absoluut niet kan, moeten we misschien een privé-initiatief proberen op te zetten of zelfs overwegen de collectie naar Oostende te brengen. Als ze daar kan worden getoond, hoeft ze hier niet te verkommeren in een depot."

"Aan zichzelf verplicht"
"Antwerpen is het aan zichzelf verplicht om haar rijke haven- en scheepvaartverleden te koesteren, te bewaren en te exploiteren", stelt het manifest nog. De ondertekenaars zien hiervoor heel wat aanknopingspunten, met het MAS dat in opbouw is, maar ook de geplande heraanleg van de Scheldekaaien of de nieuwe invulling voor het Steen.

"De perceptie in de beleidswereld dat scheepvaarterfgoed folkloristisch of oubollig is, moet worden doorbroken", beklemtoont Van Hooydonk. "Antwerpen is de enige wereldhaven die zo'n rijke traditie en zo'n boeiende geschiedenis heeft. Dat moet de stad meer uitspelen." Hij maakt zich sterk dat je daarmee ook een jong publiek kan aantrekken: "Het is maar hoe je het presenteert".

En ook De Corte zegt dat het trendy imago dat de stad zich de laatste jaren aanmeet, niet in tegenspraak hoeft te zijn met zorg dragen voor haar erfgoed. Antwerpen moet opnieuw het watererfgoedcentrum van Vlaanderen worden en hier vernieuwend mee omgaan zoals ook andere havensteden als Hamburg al met succes doen, beklemtonen de twee.

Heropening Zuiderdokken
Naast een haalbaarheidsstudie voor een nieuw scheepvaartmuseum, pleit het manifest onder meer voor een heropening van de Zuiderdokken, het dringend werk maken van de bewaring en tentoonstelling van de Doelse kogge die gevonden werd bij het uitgraven van het Deurganckdok en een eenduidige beslissing over de bestemming van de Mercator die nu in Oostende voor anker ligt.

Het manifest oppert zelfs het idee om een replica te bouwen van het opleidingsschip, met thuishaven Antwerpen. Het watererfgoedmanifest is vandaag in Antwerpen voorgesteld op de studiedag "Watererfgoed in Antwerpen: ambities, dromen, visies en plannen", een initiatief van het Steunpunt Industrieel en Wetenschappelijk Erfgoed en Watererfgoed Vlaanderen. Het wordt niet alleen gesteund door de erfgoedverenigingen maar ook door de private Antwerpse havensector. (belga/mvdb)