Prijs van kunstwerken Damien Hirst daalt spectaculair

In Tate Modern opent vandaag een grote retrospectieve van Damien Hirst, een van 's werelds rijkste kunstenaars. De prijzen voor zijn werk zijn nu echter enorm aan het dalen.

Hirst (46) is bekend van zijn doorgesneden haaien en koeien op sterk water, en zijn bolletjesschilderijen. Het Londense museum Tate Modern rekent op een spectaculaire publieksopkomst, maar de controversiële Britse kunstenaar ligt al langer onder vuur en zijn werk blijkt nu ook spectaculair in waarde gedaald te zijn.

In september 2008 scheerde Hirst hoge toppen. Op de dag dat de Ame-rikaanse zakenbank Lehman Brothers in elkaar klapte, bracht zijn sterk gemediatiseerde eenmansveiling bij Sotheby's in Londen 133 miljoen euro op - in alle opzichten een record. Bovendien had de kunstenaar zijn galerieën buitenspel gezet: hij zat zelf aan de kassa. Maar het tij keerde snel. Nauwelijks twee maanden later bleef bij het New Yorkse veilinghuis Phillips de Pury & Company een schilderij van Hirst onverkocht, dat ten minste 2,4 miljoen euro had moeten opbrengen.

Art Market Research heeft nu de prijzen van Hirst uitgezet tegen de Contem-porary Art 100, een soort indexkorf met de honderd populairste hedendaagse kunstenaars. "Sinds 2008 heeft Damien Hirst slechter gepresteerd dan zijn belangrijkste concurrenten," zegt Robin Duthy, directeur van Art Market Research in de krant Financial Times. "Het koperspubliek is diep gaan nadenken over zijn werk. Moeten we hem au sérieux nemen? Of is Hirst gewoon op een heel efficiënte manier gehypet?"

In 2008 lag de topprijs van zijn duurste werken negen keer zo hoog als in 2000. Nu wordt Hirst verkocht voor minder dan 3,5 keer de prijs van 2000. Daartegenover staat dat het topkwart van de Contemporary Art 100 nooit zulke hoge toppen als Hirst scheerde - de piek lag op 5,5 keer de waarde van het jaar 2000 - maar wel veel stabieler bleef en ook sneller de recente crisis te boven kwam. Op dit moment wordt het werk van die kunstenaars verkocht tegen vijf keer de waarde van 2000.

De prijzen voor het werk van Hirst herstellen zich daarentegen nauwelijks. Maar Hirst zelf is tevreden: "Verkoop je Hirsts niet," is zijn raad, "maar koester ze. Ze zijn niet eens zo duur: voor een paar duizend pond heb je al een bolletjesschilderij van mij, terwijl je 150 miljoen pond moet neertellen voor een Picasso."

Het zijn uitgerekend die bolletjesschilderijen die veel kritiek hebben geoogst, omdat een reeks van 1.400 van dergelijke werken gemaakt zijn door een legertje assistenten en niet door Hirst zelf. Hirst wist zelf snel dat de crisis zou toeslaan, ook voor zijn werk. Al in november 2008 zette hij zowat de helft van zijn veertig ateliermedewerkers op straat, vooral assistenten die zijn medicijnkastjes en vlindercollages maakten.

Er wordt nu al volop gespeculeerd of de show in Tate de waarde van Hirsts werk weer zal opdrijven.