Marokko

Nieuwe Marokkaanse regering weer marionet van de koning

'Marokko is geen democratie in de volle betekenis van het woord'

1 King Mohammed VI van Marokko zwaait met de Marokkaanse vlag. ©AP

Opnieuw leveren de islamisten in Marokko de premier. Die sprak woensdagavond, na een half jaar onderhandelen, zijn regeringsverklaring uit. Met een bittere smaak in de mond: de islamisten moeten de macht met vele andere partijen delen. De monarchie verstevigt haar greep op de Marokkaanse politiek weer.

Een Marokkaanse kabinetsformatie verloopt in de omgekeerde volgorde van de Nederlandse. Na de verkiezingen van oktober 2016 was er een verkenning van vijf maanden, om te bepalen welke partijen een coalitie zouden vormen. Toen werden er ministers aangewezen. En deze week werd ten slotte het regeerakkoord gepresenteerd. Het laat zien dat in Marokko belangrijker is wie er aan de macht is, dan wat er met die macht wordt gedaan.

De nieuwe islamistische premier, Saad Eddine El Othmani, liet woensdagavond weten dat hij het beleid van zijn voorganger wil voortzetten. Nadat de subsidies op fossiele brandstoffen zijn afgeschaft, zullen nu ook de subsidies op gas, graan en suiker verdwijnen. Een heel ingrijpende hervorming, want deze basisproducten zullen daardoor duurder worden. Ook kondigde El Othmani aan dat iedereen toegang tot gezondheidszorg en de middelbare school zou krijgen.

Daarnaast nam El Othmani zich voor om "met urgentie" de Grondwetsherziening van 2011, het jaar van de Marokkaanse Lente, te vertalen in wetgeving. Het gaat om zaken als het stakingsrecht, het tegengaan van marteling en de gelijkheid van vrouwen. Daarnaast komen er 83 nieuwe rechtbanken en zouden burgers online de voortgang van rechtszaken moeten kunnen volgen.

Onbelangrijke ministerposten voor islamisten

Toch lijkt de democratische opleving van na de Arabische Lente voorbij, signaleren veel Marokkaanse commentatoren. De islamistische Parti de la Justice et du Développement (PJD) won de verkiezingen en levert de premier, maar daarmee is niet alles gezegd.

De populaire lijsttrekker van die partij, Abdelilah Benkirane, werd door de koning vervangen door de nummer twee, El Othmani, nadat het hem in vijf maanden niet was gelukt een coalitie te sluiten. Benkirane weigerde een coalitie van zes partijen te accepteren, terwijl er maar drie nodig waren. De partijen die nauw verbonden zijn met het paleis hielden elkaar echter vast en wonnen de krachtmeting met de PJD. De islamisten werden afgescheept met onbelangrijke ministersposten.

Gevaar voor democratie

Share

'Je kunt niet zeggen dat Marokko een democratie is in de volle betekenis van het woord'

Politicoloog Omar Saghi

"Je kunt niet zeggen dat Marokko een democratie is in de volle betekenis van het woord", analyseert politicoloog Omar Saghi. Hij ziet hoe Marokko, sinds het aantreden van koning Mohammed VI steeds een afwisseling kent van democratische en technocratische regeringen.

Het seizoen van de politieke islam is voorbij - niet alleen in Marokko, maar in alle Arabische landen, meent ook politicoloog Mohamed Chtatou. Na de Arabische Lente kwamen ze aan de macht, nu is volgens Chtatou de Arabische Lente "officieel dood".

De terugtrekkende beweging van de Marokkaanse democratie is niet zonder gevaar. Al die moeite om de politieke instituties geloofwaardigheid te geven, schrijft journalist Abdellah Tourabi, en nu is er het risico dat het hele bouwwerk instort. Het gevaarlijkst, volgens hem: "Als partijen, vakbonden, volksvertegenwoordigers en verenigingen niet meer het woord voeren namens hun achterban, is er niemand meer die als buffer kan dienen als mensen in opstand komen."

nieuws

zine