Irak

Koninklijke valkenjagers uit Qatar na 16 maanden vrijgelaten in Irak

2 ©Thinkstock

Er zijn verhitte onderhandelingen aan voorafgegaan en er zijn grote sommen geld betaald, maar de vreugde was er vandaag niet minder om: de 26 gegijzelde Qatari's, onder wie een aantal leden van de koninklijke familie, zijn na zestien onzekere maanden vrijgelaten. De groep was op valkenjacht in de verlaten Iraakse woestijn, dicht bij de Saoedische grens, toen zij in het holst van de nacht werd overvallen door onbekende bewapende mannen.

Vanaf dat moment begon een politiek steekspel van onderhandelingen waarbij regionale spanningen tussen de landen vermoedelijk een prominente rol speelden. Hoewel nooit bekend is geworden wie er achter de gijzeling zat, wordt de daad toegeschreven aan een van de vele sjiitische groeperingen die in het zuidelijke woestijngebied actief zijn. Zij staan op vijandige voet met Qatar vanwege de financiële steun die het land biedt aan soennitische Syrische rebellengroepen die president Assad omver willen werpen. De sjiitische meerderheid in Irak gelooft dat Qatar door deze houding medeplichtig is aan de opkomst van moslimextremisme in de regio.

Een Qatari laat een valk vrij tijdens een wedstrijd in de woestijn van Qatar. ©REUTERS

Volgens regerings- en veiligheidsbronnen die zich afgelopen maanden anoniem hebben uitgesproken over de ontvoering waren zowel Iran, Qatar als de Libanese sjiitische militante beweging Hezbollah betrokken bij de onderhandelingen. De zaak raakte deze week in een stroomversnelling met de komst van een delegatie uit Qatar naar Irak. De vrijgelaten Qatari's zijn vandaag meteen met een privévliegtuig vanuit Bagdad vertrokken.

Valkenjacht

Irak is voor rijke lieden uit de Golfstaten een geliefd land om te jagen op valken en de kraagtrap, een zeldzame en malse vogel die menig sjeik doet watertanden. De 'jaagfeesten' worden begeleid door Iraakse veiligheidstroepen, maar sinds de val van Saddam Hoessein kan de veiligheid niet altijd worden gegarandeerd.

Ook de groep Qatari's die in december 2015 in de provincie Muthanna arriveerde werd begeleid, maar de gijzelnemers waren de beveiligers te slim af. Ze waren met velen - zo'n honderd man - en betraden het kamp goed bewapend met machinegeweren en vijftig pick-uptrucks. Negen jagers wisten te ontsnappen en doken later op in Koeweit.

Van de rest ontbrak maandenlang elk spoor, totdat het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken in april vorig jaar naar buiten bracht dat een koninklijk lid en "zijn Aziatische metgezel" waren vrijgelaten. Hoe de rest uiteindelijk is vrijgekomen, is voer voor speculatie. Een bron binnen het Qatarese onderhandelingsteam in Irak zegt tegenover de Arabische krant Asharq Al-Awsat dat "een immense som geld, namelijk meer dan 1 miljard dollar (zo'n 934 miljoen euro), aan de ontvoerders is betaald".

Andere bronnen die dichtbij het onderhandelingsteam staan, melden aan persbureau AP dat de vrijlating onderdeel is van een grote uitruil: 750 politieke gevangenen zouden door de Syrische regering zijn vrijgelaten. Daarnaast zouden nog eens duizenden burgers van beide kanten uit belegerde gebieden zijn geëvacueerd. De operatie zou na betaling van een fors bedrag zijn begeleid door het aan Al Qaida gelieerde Levant Liberation Committee en de radicale groepering Ahrar al-Sham.

Deze maand onthulde AP al dat een koninklijk lid 2 miljoen dollar (1,8 miljoen euro) aan een Amerikaans beveiligingsbedrijf heeft betaald om "een teken van leven" te krijgen van de gegijzelde Qatari's. Onderhandelingen met de gijzelnemers zou part of the deal zijn geweest.

Qatar heeft altijd ontkend dat de ontvoering iets te maken heeft met de oorlog in Syrië en andere politieke spanningen in de regio. Het land heeft de namen van de gegijzelden nooit vrijgegeven. Ook is niet duidelijk hoeveel koninklijke leden van de steenrijke al-Thani-familie bij de gijzeling waren betrokken.

nieuws

zine