Analyse
Bart Kerremans

Het was al meteen 'vintage Trump'

Bart Kerremans is hoogleraar internationale relaties en Amerikaanse politiek aan de KU Leuven.

2 Donald Trump. ©EPA
Bart Kerremans. ©Thomas Vanhaute

Het was 'vintage Trump', de Donald Trump die we zagen op zijn eerste persconferentie sinds zijn verkiezing tot president. En met negen dagen voor de start van zijn ambtstermijn, had hij ook een duidelijke boodschap: dat men van hem niets anders moest verwachten dan datgene wat men ook al tijdens de campagne had gezien: authenticiteit, strijdlustigheid, een kort lontje en een man die niet door anderen laat bepalen wat politiek correct is of niet. 

Misschien was er één element dat van die lijn afweek en dat was zijn duidelijke bekommernis om de scheiding tussen zijn zakenbelangen en zijn rol als president in verf te zetten, weliswaar met de boodschap dat hij dat allemaal vrijwillig deed, dat het eigenlijk een gunst was, niet een plicht en al zeker geen wettelijke verplichting. En dus werd er speciaal een medewerker van Morgan Lewis bijgehaald om achter een stapel documenten in detail weer te geven hoe die scheiding er precies uit zou zien.

De Trump die we zagen was in de verste verte niet presidentieel zoals we dat tot nog toe kenden. Er van wakker liggen zal hij niet. In die zin is hij al grenzen aan het verleggen, en is hij ook normen aan het verleggen. De aanwezige journalisten zagen het voor hun ogen gebeuren en enkelen van hen werden direct onder vuur genomen. Dat was niet alleen het geval met een reporter van CNN maar tevens met een journaliste die wilde weten of en wanneer Trump zijn belastingaangifte zou vrijgeven. Ging het niet om iets waar alleen journalisten van wakker liggen en had ze nog niet opgevangen dat hij die niet zou vrijgeven zolang ze onder audit was? 

Later in de persconferentie zat er ook een duidelijke waarschuwing bij: velen mogen de mogelijkheden niet hebben om zich tegen de media te verdedigen, hij had die wel. Hij kon de media van antwoord dienen en zou dat ook zonder een seconde te twijfelen doen. Het leek wel Nixon in het kwadraat en het is een realiteit waarmee het journalistieke wereldje in en rond Washington zal moeten leren leven.

Die offensieve aanpak was er ook ten aanzien van de inlichtingendiensten en dat was zo nodig nog opvallender, eigenlijk nooit gezien. Trump beschuldigde die er eigenlijk van achter de lekken te zitten die er over vertrouwelijke gesprekken tussen hem en die diensten zijn geweest, tot het recente lek toe over de informatie waarover de Russische inlichtingendiensten omtrent Trump zouden beschikken. Wat de averij daarvan kan zijn, is moeilijk in te schatten maar men kan zich de vraag stellen wat het effect op de medewerkers van de inlichtingendiensten hiervan zal zijn. Wat zal hun bereidheid zijn om risico’s te nemen voor een president die hen zo openlijk en direct lijkt te hekelen? 

Share

Met de media als vijand werken is één zaak, maar ook nog eens de inlichtingendiensten?

Het geeft meteen ook aan wat het korte lontje van Trump kan betekenen. Net zoals tijdens de campagne blijkt immers opnieuw dat elke situatie waarin Trump zich aangevallen voelt tot zeer hevige en eigenlijk amper gecontroleerde tegenaanvallen aanleiding geeft - zonder oog voor de mogelijke neveneffecten. Met de media als vijand werken is één zaak, maar ook nog eens de inlichtingendiensten?

Hoe dan ook heeft deze persconferentie over een aantal zaken wel duidelijkheid gebracht. Trump is niet van plan aan de leiband van Poetin te lopen ook al ziet hij een stevige relatie met deze man eerder als een troef dan als een probleem, zeker in de strijd tegen IS. Dat er een muur komt is ook duidelijk, niet slechts een hek zoals hij kort na zijn verkiezingsoverwinning had laten uitschijnen. En Obamacare gaat eraan, weliswaar gezamenlijk met de lancering van een alternatieve aanpak van de gezondheidszorg. En dat zal snel gebeuren ook. Eens de nieuwe minister van Gezondheid door de Senaat is geconfirmeerd, zal het plan worden gelanceerd en is Obamacare een zaak van het verleden.

Misschien moeten we vooral dit laatste van deze persconferentie onthouden: Trump’s authenticiteit en impulsiviteit mogen dan regelmatig anderen de gordijnen in jagen, tot op zekere hoogte valt er ook duidelijkheid van te verwachten. En misschien is dat laatste wel het geheim achter het succes waarmee Donald Trump experten en waarnemers voortdurend op het verkeerde been lijkt te zetten. 

Het worden nog interessante jaren.

nieuws

zine